Hai hiệp định mở rộng dư địa xuất khẩu sang Anh
Sáng ngày 10/11, Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP. Hồ Chí Minh (ITPC) phối hợp với Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh (UEH) tổ chức hội thảo “Chiến lược tiếp cận thị trường Anh thông qua Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - Vương quốc Anh (CPTPP) và Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - Vương quốc Anh (UKVFTA)”, nhằm cập nhật ưu đãi, hỗ trợ doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu xuất khẩu và mở rộng kênh phân phối.
Đại biểu tham dự sự kiện.
Bà Hồ Thị Quyên, Phó Giám đốc ITPC, nhận định Anh có sức mua cao, hệ thống phân phối phát triển và giàu tiềm năng đối với hàng Việt. Tuy nhiên, thị trường đặt ra yêu cầu nghiêm ngặt về chất lượng, an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và trách nhiệm môi trường, xã hội.
6 tháng đầu năm 2026, thương mại hai chiều đạt 5,02 tỷ USD. Việt Nam xuất khẩu 4,51 tỷ USD, tăng 16,34%; nhập khẩu 508,64 triệu USD, tăng 10,24%, xuất siêu gần 4 tỷ USD. Các nhóm hàng xuất khẩu chủ lực gồm điện tử, điện thoại, máy móc, giày dép, dệt may, nông sản và thủy sản.
Bà Hồ Thị Quyên, Phó Giám đốc ITPC.
Đến tháng 8/2025, Anh có 606 dự án đầu tư tại Việt Nam, với vốn đăng ký 4,65 tỷ USD. 6 tháng đầu năm 2026, doanh nghiệp Việt Nam đầu tư sang Anh 82,8 triệu USD, chiếm 6,8% tổng vốn đầu tư ra nước ngoài của cả nước.
Theo Phó Giám đốc ITPC, UKVFTA và việc Anh chính thức trở thành thành viên CPTPP từ ngày 15/12/2024 thêm lựa chọn cho doanh nghiệp. Tùy mặt hàng, nguồn nguyên liệu và quy tắc xuất xứ, doanh nghiệp có thể chọn hiệp định phù hợp để tận dụng ưu đãi thuế quan, đồng thời nghiên cứu phương án đầu tư, mở rộng hiện diện tại Anh.
GS.TS. Nguyễn Khắc Quốc Bảo, Phó Giám đốc UEH.
GS.TS. Nguyễn Khắc Quốc Bảo, Phó Giám đốc UEH, khuyến nghị doanh nghiệp nắm chắc quy tắc xuất xứ, nâng cao chất lượng và năng lực quản trị, đồng thời nghiên cứu hành vi tiêu dùng, hệ thống phân phối và yêu cầu của nhà nhập khẩu.
Tận dụng quy tắc xuất xứ, đáp ứng tiêu chuẩn thị trường
ThS. Trịnh Huỳnh Quang Cảnh, giảng viên UEH, cho biết Việt Nam là đối tác cung cấp hàng hóa lớn thứ 17 của Anh, chiếm 1,2% tổng lượng hàng nhập khẩu; đồng thời xếp thứ 65 về cung cấp dịch vụ.
ThS. Trịnh Huỳnh Quang Cảnh, giảng viên UEH.
UKVFTA có hiệu lực từ ngày 1/5/2021, kế thừa nền tảng cam kết của EVFTA, hướng tới xóa bỏ 99% thuế nhập khẩu của hai bên sau 6-7 năm. Theo phân tích tại hội thảo, hiệp định có thể giúp Việt Nam tiết kiệm khoảng 114 triệu bảng Anh tiền thuế đối với hàng xuất khẩu sang Anh; phía Anh tiết kiệm khoảng 36 triệu bảng Anh.
UKVFTA sử dụng C/O mẫu EUR.1 UK, có cơ chế cộng gộp nguyên liệu từ EU và xem xét cơ chế đối với vải Hàn Quốc. CPTPP cho phép cộng gộp nguyên liệu có xuất xứ từ các thành viên khác. Doanh nghiệp có thể sử dụng C/O mẫu CPTPP và hướng tới tự chứng nhận xuất xứ theo lộ trình đến năm 2029. Việc lựa chọn hiệp định phải căn cứ vào nguồn nguyên liệu, quy trình sản xuất và quy tắc xuất xứ của từng mặt hàng.
Ông Nguyễn Lý Trường An, Phó Giám đốc Công ty TNHH Vận chuyển Thương mại Biển Xanh.
Ông Nguyễn Lý Trường An, Phó Giám đốc Công ty TNHH Vận chuyển Thương mại Biển Xanh, cho biết thương mại hai chiều năm 2025 đạt 9,38 tỷ USD, tăng 11,3%; Việt Nam xuất siêu 7,4 tỷ USD. Nhóm máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện tăng 49% trong quý I/2026. Ông dự báo kim ngạch thương mại hai chiều năm 2026 đạt 10,3-10,7 tỷ USD; xuất khẩu có thể đạt 13,5 tỷ USD vào năm 2030 nếu duy trì mức tăng trưởng 10% mỗi năm.
Dù vậy, thị phần hàng Việt vẫn còn khiêm tốn so với quy mô nhập khẩu của Anh. Khu vực FDI chiếm 80,7% kim ngạch xuất khẩu cả nước trong 9 tháng đầu năm 2026, đặt ra yêu cầu nâng cao năng lực cho doanh nghiệp trong nước.
Ông Trường An lưu ý bốn nhóm yêu cầu doanh nghiệp cần quan tâm. Thứ nhất là quy định kỹ thuật, dấu UKCA hoặc việc tiếp tục công nhận dấu CE đến ngày 31/12/2027; yêu cầu an ninh mạng đối với thiết bị kết nối; kiểm dịch, dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, chống khai thác IUU và ghi nhãn tiếng Anh.
Thứ hai là quy tắc xuất xứ và chứng nhận điện tử qua hệ thống eCoSys. Thứ ba là các yêu cầu môi trường, gồm thuế bao bì nhựa, Cơ chế điều chỉnh carbon qua biên giới của Anh (UK CBAM) dự kiến áp dụng từ ngày 1/1/2027 đối với nhôm, xi măng, phân bón, hydro và sắt thép; quy định chống mất rừng dự kiến triển khai từ năm 2028. Thứ tư là tiêu chuẩn của nhà mua hàng, trong đó có BRCGS, yêu cầu minh bạch chuỗi cung ứng và phòng chống lao động cưỡng bức.
Theo ông Trường An, doanh nghiệp cần chủ động chuẩn hóa quy trình, kiểm nghiệm sản phẩm và đo lường phát thải, thay vì chỉ chuẩn bị hồ sơ khi có đơn hàng. Việc sử dụng bao bì có từ 30% nhựa tái chế trở lên và đầu tư dịch vụ logistics bên thứ ba (3PL) cũng là những nội dung cần quan tâm.
Xây dựng kênh phân phối, mở rộng hiện diện tại Anh
Bà Trịnh Thị Tuyết Anh, Giám đốc cấp cao Dịch vụ Tư vấn Cơ cấu Doanh nghiệp Quốc tế, Công ty TNHH Grant Thornton (Việt Nam), cho biết đến cuối năm 2025, Việt Nam có 1.991 dự án đầu tư ra nước ngoài tại 85 quốc gia và vùng lãnh thổ, với tổng vốn lũy kế 23,7 tỷ USD.
Bà Trịnh Thị Tuyết Anh, Giám đốc cấp cao Dịch vụ Tư vấn Cơ cấu Doanh nghiệp Quốc tế, Công ty TNHH Grant Thornton (Việt Nam).
Các định hướng chính sách mới, trong đó có Nghị quyết 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân và Chương trình vươn ra thị trường quốc tế (Go Global) giai đoạn 2026-2030, tạo thêm cơ sở hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng hoạt động ở nước ngoài. Chương trình Go Global tập trung vào bốn trụ cột: thể chế, tài chính, hiện diện quốc tế và thông tin năng lực. Anh được xác định là thị trường giá trị cao, có lợi thế từ UKVFTA và CPTPP.
Theo bà Tuyết Anh, doanh nghiệp có thể nghiên cứu thành lập văn phòng nghiên cứu và phát triển (R&D), trung tâm phân phối, kho ngoại quan hoặc thực hiện các thương vụ mua bán, sáp nhập (M&A) công nghệ. Việc đầu tư cần được chuẩn bị đồng bộ về pháp lý, tài chính và chiến lược kinh doanh tại nước sở tại.
Bà Tuyết Anh cập nhật các quy định mới tại Luật Đầu tư số 143/2025/QH15, Nghị định 103/2026/NĐ-CP và Thông tư 34/2026/TT-NHNN về thủ tục, vốn khảo sát và báo cáo.
Ở góc độ thị trường, ông Nguyễn Minh Khôi, Trưởng nhóm Công tác về Thương mại của Hiệp hội Doanh nghiệp Anh tại Việt Nam (BritCham Việt Nam), Giám đốc chương trình Viện Tony Blair vì sự Thay đổi Toàn cầu (TBI), dẫn báo cáo của Bộ Kinh doanh và Thương mại Anh công bố tháng 9/2026. Theo đó, hàng hóa Việt Nam nhập khẩu vào Anh tập trung tại khu vực Đông Nam với giá trị 1,9 tỷ bảng Anh, chiếm 23,7%.
Người tiêu dùng Anh ngày càng chú trọng chất lượng, độ bền, thành phần vật liệu, chứng nhận và nguồn gốc sản phẩm. Khảo sát được ông Khôi dẫn tại hội thảo cho thấy 50% người tiêu dùng quan tâm đến độ bền và tuổi thọ sản phẩm; 32% chú trọng tính minh bạch về thành phần vật liệu; 30% quan tâm đến chứng nhận và nguồn gốc; 26% chú ý đến bao bì tái chế.
Ông Minh Khôi nhấn mạnh nhà nhập khẩu Anh đánh giá rủi ro trên toàn bộ lô hàng, không chỉ dựa vào mẫu thử. Doanh nghiệp cần xác định mã hàng 10 chữ số, kê khai đầy đủ trị giá hải quan, gồm chi phí bao bì, bảo hiểm và vận chuyển; đồng thời lưu trữ hồ sơ nhất quán ít nhất 4 năm.
Để tham gia chuỗi cung ứng, doanh nghiệp cần chứng minh chất lượng sản phẩm ổn định, tuân thủ quy định, có hồ sơ xuất xứ, đáp ứng số lượng đơn hàng tối thiểu (MOQ) và xây dựng hệ thống dữ liệu số. Có 64% người tiêu dùng Anh mua sản phẩm mới tại cửa hàng vật lý và 66% mua qua sàn thương mại điện tử.
Thông qua hội thảo, ITPC kỳ vọng doanh nghiệp chủ động xây dựng chiến lược kinh doanh, lựa chọn hiệp định phù hợp, nâng cao năng lực tuân thủ và phát triển kênh phân phối. Đây là những điều kiện quan trọng để hàng Việt khai thác hiệu quả ưu đãi từ UKVFTA, CPTPP, mở rộng thị trường và nâng cao giá trị trong chuỗi cung ứng tại Anh.