Đóng

Doanh nghiệp Việt trước sức ép CBAM, ESG và tiêu chuẩn xanh

Cơ chế Điều chỉnh biên giới carbon (CBAM), ESG và tiêu chuẩn xanh toàn cầu đang tạo sức ép, đồng thời mở cơ hội để doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu vào chuỗi cung ứng quốc tế.

Sáng 26/8/2026, tại Hà Nội, Viện Công nghệ và Đổi mới sáng tạo doanh nghiệp thuộc Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phối hợp với Công ty Cổ phần Hai Bốn Bảy (247Express) tổ chức Hội thảo “Áp lực CBAM, ESG và tiêu chuẩn xanh toàn cầu: Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp khu công nghiệp”.

Sự kiện nằm trong chuỗi tọa đàm The Green IZ Tour do 247Express đồng hành xuyên suốt năm 2026, nhằm hỗ trợ doanh nghiệp tại các khu công nghiệp phía Bắc thích ứng với các tiêu chuẩn xanh quốc tế.

Ông Hoàng Quang Phòng - Phó Chủ tịch VCCI phát biểu tại hội thảo.

Áp lực xanh ngày càng rõ với doanh nghiệp Việt

Phát biểu tại hội thảo, ông Hoàng Quang Phòng - Phó Chủ tịch VCCI nhấn mạnh, chuyển đổi xanh đang diễn ra nhanh chóng và ngày càng tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất, đầu tư và thương mại của doanh nghiệp.

Các yêu cầu về phát thải carbon, sử dụng năng lượng, truy xuất dữ liệu, trách nhiệm môi trường - xã hội và quản trị không còn chỉ là cam kết mang tính định hướng mà đang từng bước trở thành điều kiện để doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng, tiếp cận thị trường, nguồn vốn và các đối tác quốc tế.

Đối với doanh nghiệp trong khu công nghiệp - nơi tập trung phần lớn hoạt động sản xuất, tiêu thụ năng lượng và xuất khẩu - sức ép từ CBAM, ESG và các tiêu chuẩn xanh càng rõ rệt. Trong đó, CBAM cùng những tiêu chuẩn xanh ngày càng cao tại nhiều thị trường đang đặt ra yêu cầu cấp thiết về kiểm kê phát thải, quản trị dữ liệu carbon, sử dụng năng lượng hiệu quả và xây dựng lộ trình giảm phát thải có thể đo lường, kiểm chứng.

Cùng quan điểm, TS. Nguyễn Minh Thảo - Trưởng Ban Nghiên cứu Môi trường kinh doanh và Năng lực cạnh tranh, Viện Nghiên cứu Chính sách và Chiến lược (Bộ Tài chính) chỉ ra những thách thức đối với doanh nghiệp trong đáp ứng CBAM, ESG và các tiêu chuẩn xanh toàn cầu.

Theo bà Nguyễn Minh Thảo, chính sách xanh trên toàn cầu hiện nay không chỉ nhiều về số lượng mà còn phức tạp về tính chất và liên tục phát triển theo thời gian. Trong khi đó, không có một bộ tiêu chuẩn xanh chung, cũng không có lộ trình chuyển đổi xanh thống nhất cho tất cả các loại hàng hóa xuất khẩu sang Liên minh châu Âu (EU)... 

Ông Nguyễn Bá Hải - Phó Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ Xúc tiến thương mại và đầu tư, Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) phát biểu tại hội thảo.

Ông Nguyễn Bá Hải - Phó Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ Xúc tiến thương mại và đầu tư, Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) cũng cho biết, kể từ năm 2026, EU chính thức bước vào giai đoạn vận hành đầy đủ của CBAM, áp dụng đối với các nhóm hàng có cường độ phát thải cao như: Sắt thép, nhôm, xi măng, phân bón, hydro và điện năng.

"Theo đó, đây không còn là quy định mang tính khuyến nghị mà trở thành “hàng rào phi thuế quan” thực sự, gắn trực tiếp chi phí carbon vào giá thành hàng hóa nhập khẩu vào thị trường EU" - ông Nguyễn Bá Hải thông tin.

Nhằm hỗ trợ doanh nghiệp đáp ứng các tiêu chí xanh, mở cơ hội tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu, thời gian qua, Đảng và Nhà nước đã có những định hướng chiến lược, trong đó Nghị quyết 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân đặt ra yêu cầu hỗ trợ doanh nghiệp đẩy mạnh đổi mới sáng tạo, ứng dụng công nghệ, hướng tới phát triển bền vững.

Theo ông Nguyễn Bá Hải, Chính phủ vừa phê duyệt Chương trình vươn ra thị trường quốc tế giai đoạn 2026 - 2035 (Chương trình GoGlobal). Đối với các thị trường giá trị cao, tiêu chuẩn khắt khe như EU, Hoa Kỳ, Nhật Bản, chương trình xác định định hướng ưu tiên nâng chuẩn chất lượng và trách nhiệm môi trường - xã hội, số hóa nguồn gốc, đồng thời khuyến khích doanh nghiệp đầu tư xây dựng kho ngoại quan, trung tâm phân phối và mạng lưới đối tác bán lẻ tại thị trường xuất khẩu.

Chương trình cũng đề ra nhiệm vụ hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa đáp ứng yêu cầu ESG trong thương mại quốc tế, bao gồm các quy định, tiêu chuẩn về môi trường, phát thải carbon thấp và kinh tế tuần hoàn. Đây là nhóm giải pháp thiết thực với phần lớn doanh nghiệp tại các khu công nghiệp. Đồng thời xây dựng hệ sinh thái đồng bộ hỗ trợ doanh nghiệp tư nhân vươn ra thị trường quốc tế, trong đó có hệ thống dịch vụ về xúc tiến xuất khẩu, chuyển đổi số, tài chính - tín dụng xanh và tiêu chuẩn, chứng nhận quốc tế, với vai trò đầu mối điều phối được giao cho Bộ Công Thương.

Bà Phạm Thị Vân Anh - Giám đốc Kinh doanh miền Bắc, Công ty Cổ phần Hai Bốn Bảy (247Express) phát biểu tại sự kiện.

Doanh nghiệp cần chuyển mình đáp ứng tiêu chí xanh toàn cầu

Ở góc độ doanh nghiệp logistics, bà Phạm Thị Vân Anh - Giám đốc Kinh doanh miền Bắc, Công ty Cổ phần Hai Bốn Bảy (247Express) cho rằng: Với hơn 200 bưu cục phủ gần 34 tỉnh, thành trên toàn quốc với hơn 20.000 khách hàng, doanh nghiệp đã lựa chọn 247Express làm đối tác vận chuyển. Nên với 247Express, chuyển đổi xanh không chỉ là câu chuyện bên trong nhà máy mà cần được triển khai xuyên suốt chuỗi cung ứng.

Đối với lĩnh vực logistics, theo bà Phạm Thị Vân Anh, các hướng đi trọng tâm gồm nâng cao hiệu suất phương tiện, tối ưu tuyến vận chuyển và số hóa dữ liệu để đo lường, minh bạch hóa phát thải. Đây cũng là định hướng mà 247Express đang từng bước xây dựng lộ trình triển khai, đồng hành cùng các khu công nghiệp phía Bắc hướng tới chuỗi cung ứng xanh và bền vững hơn.

Đại biểu tham dự sự kiện.

Để đáp ứng các tiêu chí xanh toàn cầu, ông Vũ Văn Hải - Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Công nghệ Xanh Hùng Việt nhận định, xu hướng đầu tư vào điện mặt trời áp mái, hệ thống lưu trữ năng lượng và quản trị năng lượng thông minh đang trở thành yêu cầu đối với doanh nghiệp công nghiệp nhằm nâng cao độ ổn định nguồn điện, tối ưu hiệu quả đầu tư, giảm phát thải trong vận hành và đáp ứng yêu cầu xanh của thị trường.

Chia sẻ kinh nghiệm từ Khu công nghiệp Du Long, TS. Trần Hồng Hải - Giám đốc Phát triển bền vững cho rằng, khu công nghiệp và doanh nghiệp cần đánh giá tổng thể khả năng chuyển đổi theo mô hình khu công nghiệp sinh thái; xây dựng mạng lưới cộng sinh công nghiệp; tăng cường giám sát hiệu quả sử dụng tài nguyên và sản xuất sạch hơn; đồng thời kết nối tài chính xanh với các mục tiêu xã hội để nâng cao lợi thế trong chuỗi cung ứng quốc tế.

Theo TS. Đào Đỉnh Khả - chuyên gia tư vấn độc lập về chuyển đổi số và công nghệ thông tin: Khi xem xét một đơn hàng, vấn đề không chỉ là phát thải bao nhiêu mà còn phải xác định sản phẩm được sản xuất bằng dây chuyền, nguyên liệu và nguồn năng lượng nào để đáp ứng CBAM, cũng như chi phí và mức độ giảm CO2.

Trong bối cảnh đó, chuyển đổi số sẽ giúp doanh nghiệp đo lường, quản trị và chứng minh kết quả xanh, qua đó tiến tới mô hình nhà máy thông minh, tối ưu chi phí và đáp ứng yêu cầu của thị trường.

CBAM, ESG và các tiêu chuẩn xanh đang từng bước trở thành điều kiện để doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng, tiếp cận thị trường và đối tác quốc tế. Đối với doanh nghiệp khu công nghiệp, yêu cầu đặt ra là phải kiểm kê phát thải, quản trị dữ liệu carbon, sử dụng năng lượng hiệu quả, số hóa quy trình và xây dựng lộ trình giảm phát thải có thể đo lường, kiểm chứng. Chuyển đổi sớm và đúng hướng sẽ giúp doanh nghiệp tối ưu vận hành, tiết kiệm chi phí và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Nguyễn Hoà