Công tác tư tưởng luôn giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong sự nghiệp cách mạng của Đảng, góp phần tạo nên sự thống nhất về nhận thức, ý chí và hành động, quy tụ sức mạnh của toàn dân tộc trong những giai đoạn phát triển của đất nước. Trải qua hơn 40 năm đổi mới, những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử của đất nước đã tiếp tục khẳng định vai trò của công tác tư tưởng trong việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, củng cố niềm tin của Nhân dân, tạo động lực tinh thần cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Tuy nhiên, sự phát triển mạnh mẽ của khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo cùng những biến đổi sâu sắc trong đời sống xã hội đang đặt công tác tư tưởng trước những yêu cầu mới. Môi trường thông tin ngày càng rộng mở, đa chiều; phương thức tiếp nhận, đánh giá và chia sẻ thông tin của người dân có nhiều thay đổi. Những vấn đề về nhận thức, tâm lý, dư luận xã hội cũng trở nên phức tạp hơn, đòi hỏi năng lực dự báo, khả năng giải thích, thuyết phục và xử lý tình huống ngày càng cao.
Tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện một số Nghị quyết, Chỉ thị của Bộ Chính trị diễn ra sáng 3/9, đồng chí Trịnh Văn Quyết, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương đã quán triệt nội dung cốt lõi của Nghị quyết số 25-NQ/TW. Ảnh: TTXVN
Trong bối cảnh đó,Nghị quyết số 25-NQ/TW ngày 22/8/2026 của Bộ Chính trị về Chiến lược công tác tư tưởng trong bối cảnh mới có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, thể hiện bước phát triển về tư duy lãnh đạo của Đảng đối với một lĩnh vực có vị trí nền tảng trong toàn bộ hoạt động của hệ thống chính trị.
Khẳng định vai trò đi trước mở đường
Với sự phát triển của internet, mạng xã hội và các nền tảng số, người dân có thể dễ dàng tiếp nhận, trực tiếp tham gia tạo lập, chia sẻ và bình luận thông tin. Những vấn đề kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội nhanh chóng trở thành chủ đề thảo luận rộng rãi, hình thành nhiều luồng ý kiến, cách nhìn nhận khác nhau.
Thực tiễn ấy đòi hỏi công tác tư tưởng có khả năng thích ứng nhanh, chủ động tiếp cận công chúng, nắm bắt những chuyển động trong đời sống xã hội và giải đáp kịp thời các vấn đề được quan tâm.
Tư duy quản lý thông tin theo phương thức truyền thống, chủ yếu dựa vào truyền đạt một chiều không phù hợp trong môi trường truyền thông đa chiều. Công tác tư tưởng muốn phát huy hiệu quả cần có khả năng định hướng nhận thức bằng thông tin chính xác, luận cứ khoa học, sự minh bạch và tinh thần đối thoại.
Nghị quyết 25-NQ/TW xác định phương châm “Chủ động - Sắc bén - Thuyết phục - Hiệu quả”, đồng thời nhấn mạnh công tác tư tưởng giữ vai trò đi trước mở đường, đi cùng trong tổ chức thực hiện và đi sau tổng kết thực tiễn, củng cố niềm tin.
Đây là quan điểm có ý nghĩa quan trọng đối với việc đổi mới phương thức lãnh đạo công tác tư tưởng. Sự chủ động cần được thể hiện ngay từ quá trình xây dựng chủ trương, chính sách, thông qua việc đánh giá tác động xã hội, dự báo những vấn đề có thể phát sinh, chuẩn bị phương án giải thích và tổ chức đối thoại phù hợp. Tính sắc bén thể hiện ở năng lực nhận diện đúng bản chất vấn đề, phân tích có cơ sở, chủ động đấu tranh với những thông tin sai trái, xuyên tạc. Sức thuyết phục được hình thành trên nền tảng lý luận vững chắc, tinh thần cầu thị và những kết quả thực tiễn có thể kiểm chứng.
Đặc biệt, công tác tư tưởng cần được đặt trong mối quan hệ chặt chẽ với đời sống Nhân dân. Những tâm tư, nguyện vọng, kiến nghị chính đáng của người dân cần được tiếp nhận, phân tích, giải quyết kịp thời. Các ý kiến phản biện xây dựng, những phản ánh về bất cập trong thực hiện chính sách cũng cần được nhìn nhận khách quan, bởi đây là nguồn thông tin quan trọng giúp các cơ quan lãnh đạo, quản lý điều chỉnh phương thức tổ chức thực hiện, hoàn thiện chủ trương, chính sách.
Củng cố niềm tin bằng hành động thực tiễn
Nghị quyết 25-NQ/TW khẳng định con người là trung tâm, đội ngũ cán bộ giữ vai trò then chốt, niềm tin của Nhân dân là thước đo cao nhất. Quan điểm này đặt ra yêu cầu quan trọng đối với việc đánh giá chất lượng, hiệu quả công tác tư tưởng trong bối cảnh mới.
Niềm tin xã hội được hình thành và bồi đắp qua quá trình lâu dài, gắn với những trải nghiệm thực tế của người dân, chất lượng hoạt động của bộ máy, trách nhiệm của cán bộ và hiệu quả thực hiện các chủ trương, chính sách.
Ảnh minh họa
Một chủ trương đúng đắn cần được giải thích đầy đủ để tạo sự thống nhất về nhận thức, nhưng giá trị và sức thuyết phục của chủ trương ấy còn phụ thuộc vào kết quả tổ chức thực hiện. Những chuyển biến tích cực trong phát triển kinh tế, nâng cao đời sống, bảo đảm an sinh xã hội, cải cách hành chính, phòng chống tham nhũng, tiêu cực và giải quyết những vấn đề bức xúc chính là cơ sở thực tiễn quan trọng để củng cố niềm tin của Nhân dân. Ngược lại, những biểu hiện quan liêu, thiếu trách nhiệm, né tránh, đùn đẩy công việc hoặc khoảng cách giữa lời nói và hành động có thể làm suy giảm sức thuyết phục của công tác tuyên truyền, giáo dục.
Bởi vậy, đổi mới công tác tư tưởng gắn liền với nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức đảng, trách nhiệm nêu gương và chất lượng thực thi công vụ của đội ngũ cán bộ, đảng viên.
Đáng chú ý, Nghị quyết yêu cầu chuyển mạnh việc quán triệt nghị quyết từ truyền đạt một chiều sang trao đổi, đối thoại, giải thích, thuyết phục gắn với tổ chức thực hiện; khắc phục tình trạng quán triệt hình thức, đối phó. Việc học tập và thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh cũng được gắn trực tiếp với kết quả thực hiện nhiệm vụ chính trị, đạo đức công vụ và trách nhiệm nêu gương.
Đây là yêu cầu có ý nghĩa thiết thực nhằm khắc phục khoảng cách giữa nhận thức và hành động. Hiệu quả công tác tư tưởng cần được đánh giá thông qua sự chuyển biến trong ý thức trách nhiệm, tinh thần phục vụ, kỷ luật thực thi và chất lượng hoàn thành nhiệm vụ của từng tổ chức, cá nhân.
Tại cơ sở, nơi những chủ trương, chính sách trực tiếp đi vào đời sống, công tác tư tưởng càng cần gắn với việc giải quyết những vấn đề cụ thể. Sự chủ động nắm bắt tình hình, đối thoại với người dân, tiếp nhận và xử lý kiến nghị sẽ góp phần hạn chế những bức xúc kéo dài, tạo sự đồng thuận ngay từ nơi phát sinh vấn đề.
Quan trọng hơn, công tác tư tưởng cần phát huy vai trò của Nhân dân với tư cách chủ thể tham gia xây dựng, giám sát, phản biện và thực hiện các chủ trương, chính sách. Sự đồng thuận bền vững được hình thành trên cơ sở người dân hiểu rõ, tin tưởng và nhận thấy quyền lợi, trách nhiệm của mình trong quá trình phát triển.
Kết hợp giữa “xây” và “chống”
Cùng với yêu cầu đổi mới phương thức hoạt động, Nghị quyết 25-NQ/TW tiếp tục khẳng định quan điểm kết hợp chặt chẽ giữa “xây” và “chống”, lấy “xây” làm gốc, lấy “chống” làm nhiệm vụ thường xuyên, lấy thuyết phục làm phương thức chủ đạo.
Trong đó, nhiệm vụ “xây” tập trung bồi đắp niềm tin, bản lĩnh chính trị, văn hóa Đảng, môi trường thông tin lành mạnh, lòng yêu nước, tinh thần tự lực, tự cường và khát vọng phát triển đất nước. Nhiệm vụ “chống” tập trung đấu tranh với những quan điểm sai trái, thù địch, ngăn chặn sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”.
Hai nhiệm vụ này có mối quan hệ chặt chẽ, bổ sung và hỗ trợ lẫn nhau. Một môi trường thông tin lành mạnh, với dòng thông tin chính thống phong phú, kịp thời và có sức thuyết phục, sẽ góp phần nâng cao khả năng nhận diện, phân biệt đúng sai, tạo sức đề kháng trước những thông tin sai lệch, xuyên tạc.
Trong môi trường truyền thông số, những thông tin thiếu kiểm chứng, nội dung sai sự thật hoặc các luận điệu xuyên tạc có thể lan truyền nhanh, tác động đến nhận thức xã hội. Vì vậy, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng đòi hỏi năng lực dự báo, phát hiện sớm, xác minh thông tin và chủ động cung cấp những luận cứ xác đáng để làm rõ bản chất vấn đề.
Hoạt động đấu tranh phản bác cần đề cao tính khoa học, tính chân thật, tính chiến đấu và khả năng thuyết phục. Mỗi luận điểm cần được củng cố bằng căn cứ rõ ràng; mỗi vấn đề cần được xem xét trong bối cảnh cụ thể; những thông tin sai trái cần được nhận diện và phản bác trên cơ sở sự thật khách quan.
Đặc biệt, việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng cần gắn liền với xây dựng, chỉnh đốn Đảng, nâng cao phẩm chất, đạo đức và trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, đảng viên. Thực hiện tốt những nhiệm vụ ấy sẽ góp phần củng cố uy tín của tổ chức đảng, tăng cường niềm tin của Nhân dân, tạo nền tảng vững chắc cho công tác tư tưởng.
Nghị quyết cũng đặt ra yêu cầu kết hợp đồng bộ công tác tư tưởng trên không gian thực và không gian số, ứng dụng dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo và các công cụ phân tích hiện đại để nắm bắt, dự báo, cảnh báo sớm tình hình tư tưởng, dư luận xã hội.
Công nghệ mở ra khả năng nâng cao hiệu quả tiếp cận công chúng, phân tích nhu cầu thông tin, phát hiện những vấn đề được quan tâm và tổ chức truyền thông phù hợp. Tuy nhiên, các công cụ kỹ thuật chỉ phát huy giá trị trên nền tảng thông tin tin cậy, đội ngũ cán bộ có đủ bản lĩnh, trình độ và năng lực chuyên môn.
Đối với báo chí cách mạng, yêu cầu giữ vững dòng thông tin chủ lưu, nâng cao năng lực dẫn dắt dư luận trong môi trường số càng trở nên cấp thiết. Báo chí cần phát huy vai trò tiên phong trong giải thích chủ trương, chính sách, phản ánh khách quan thực tiễn, lan tỏa những giá trị tích cực và đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch.
Trong những năm qua, công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong ngành Công Thương đã được quan tâm triển khai thông qua hoạt động của các cấp ủy, tổ chức đảng, Ban Chỉ đạo 35, hệ thống thông tin, báo chí và các nền tảng truyền thông. Việc tuyên truyền chủ trương, chính sách, phản ánh kết quả thực hiện nhiệm vụ chính trị và đấu tranh với những thông tin sai trái đã góp phần nâng cao nhận thức, củng cố niềm tin của cán bộ, đảng viên và người dân.