Động lực mới cho hành lang kinh tế Côn Minh - Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh

Nâng cao hiệu quả khai thác lợi thế của từng địa phương trong hành lang kinh tế

Hội nghị lần này do tỉnh Lào Cai đăng cai tổ chức, có chủ đề: “Tăng cường kết nối, thúc đẩy phát triển hành lang kinh tế Côn Minh - Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh”.

Sau gần hai năm triển khai Biên bản Hội nghị hợp tác Hành lang kinh tế 5 tỉnh, thành phố Việt Nam - Trung Quốc lần thứ XI, hợp tác giữa các địa phương trong tuyến Hành lang kinh tế Côn Minh - Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh tiếp tục được duy trì và phát triển theo hướng thực chất, hiệu quả. Nhiều kết quả nổi bật trong kết nối hạ tầng, thương mại, đầu tư, du lịch và giao lưu nhân dân đã góp phần củng cố quan hệ hữu nghị giữa các địa phương hai nước, đồng thời mở rộng không gian phát triển kinh tế khu vực.

Việc triển khai Biên bản Hội nghị hợp tác Hành lang kinh tế 5 tỉnh, thành phố Việt Nam - Trung Quốc lần thứ XI đã đạt nhiều kết quả tích cực, góp phần củng cố quan hệ hữu nghị, tin cậy giữa các địa phương hai nước và thúc đẩy hợp tác thực chất trên nhiều lĩnh vực. Hợp tác kinh tế tiếp tục là điểm sáng với thương mại, đầu tư và logistics duy trì đà tăng trưởng; nhiều dự án hạ tầng kết nối trọng điểm được thúc đẩy triển khai, đặc biệt là tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng và các dự án kết nối cửa khẩu. Công tác chuyển đổi số, xây dựng cửa khẩu thông minh và tạo thuận lợi thông quan ngày càng được quan tâm, mở ra dư địa mới cho phát triển kinh tế biên giới và liên kết vùng.

Những kết quả đạt được không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả khai thác lợi thế của từng địa phương trong hành lang kinh tế mà còn tăng cường kết nối giữa khu vực Tây Nam Trung Quốc với các tỉnh, thành phố phía Bắc Việt Nam, tạo nền tảng quan trọng để thúc đẩy hợp tác sâu rộng hơn trong giai đoạn tới.

Phát biểu tại hội nghị, Bí thư Tỉnh ủy Lào Cai Dương Quốc Huy nêu rõ: Hội nghị lần thứ XII diễn ra trong trong bối cảnh các địa phương trên Hành lang đang đứng trước những cơ hội, không gian và định hướng phát triển mới. Hà Nội được định vị với tầm nhìn phát triển Thủ đô 100 năm, tiếp tục phát huy vai trò trung tâm chính trị, tri thức, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo. Hải Phòng được trao thêm dư địa với các chính sách đặc thù và định hướng xây dựng Khu Thương mại tự do thế hệ mới. Quảng Ninh đang chuẩn bị bước chuyển mình trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, mở rộng không gian kinh tế biển, biên giới và hội nhập. Lào Cai với không gian phát triển mở rộng, đang có điều kiện trở thành một cực phát triển, trung tâm kết nối giao thương, phát huy vai trò cửa ngõ, điểm đầu kết nối với Vân Nam; trong khi tỉnh Vân Nam (Trung Quốc) đang đẩy mạnh mở cửa về phía Nam, tăng cường liên kết với Đông Nam Á và phát triển các khu hợp tác kinh tế qua biên giới.

Bí thư Tỉnh ủy Lào Cai nhận định: Từ những vấn đề đặt ra trong quá trình hợp tác và những cơ hội đang mở ra, sau hai thập kỷ hình thành và phát triển, đã đến lúc các địa phương cùng nhau đặt ra những yêu cầu mới đối với sự phát triển của Hành lang; từ đó thống nhất cách làm mới, chuyển mạnh từ “có hợp tác” sang “hợp tác tạo ra giá trị”, tạo lợi ích chung cho toàn Hành lang kinh tế.

Tại hội nghị, các đại biểu thảo luận, thống nhất định hướng trong thời gian tới chuyển mạnh từ hợp tác riêng lẻ sang liên kết toàn tuyến; từ giao lưu, trao đổi sang hợp tác thực chất, có trọng tâm, trọng điểm và có sản phẩm, kết quả cụ thể.

Ông Lưu Hồng Kiến, Phó Bí thư Tỉnh ủy Vân Nam, Bí thư Thành ủy Côn Minh (Trung Quốc) nhấn mạnh: Hiện nay, 5 tỉnh/thành phố đều đang ở trong giai đoạn then chốt đẩy nhanh phát triển. Để tăng cường hơn nữa nhận thức chung và đi sâu hợp tác, các địa phương cùng nghiên cứu, không ngừng hoàn thiện mô hình hợp tác địa phương phù hợp với thực tiễn của 5 tỉnh/thành phố, tăng cường kết nối quy hoạch, đẩy nhanh phát triển chung. "Tôi tin rằng, chỉ cần chúng ta kiên định niềm tin lý tưởng chung, quan tâm đến lợi ích của nhau, kịp thời trao đổi và thương lượng, chúng ta nhất định sẽ hợp lực giải quyết tốt các khó khăn trước mắt, cùng nắm tay đưa con đường hợp tác ngày càng rộng mở".

Kết nối được hạ tầng, doanh nghiệp, thị trường và chuỗi giá trị

Theo đề xuất của Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Bùi Duy Cường, trong thời gian tới, các địa phương cần phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành Trung ương và các địa phương đẩy nhanh tiến độ Dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, tạo động lực kết nối đồng bộ, hiện đại cho toàn tuyến Hành lang kinh tế. Đồng thời, mở rộng hợp tác thu hút đầu tư vào lĩnh vực khu công nghiệp sinh thái, khu công nghệ cao; đẩy mạnh hợp tác khoa học - công nghệ, chuyển đổi số, nông nghiệp thông minh và logistics lạnh với tỉnh Vân Nam và các địa phương trong Hành lang kinh tế.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Hải Phòng Nguyễn Minh Hùng nhận định, điểm đột phá của giai đoạn tới không chỉ là nối các địa phương trên bản đồ, mà phải kết nối được hạ tầng, doanh nghiệp, thị trường và chuỗi giá trị trên toàn hành lang. Từ nhận thức trên, thành phố Hải Phòng đề xuất các địa phương chuyển từ trao đổi thương mại sang liên kết chuỗi giá trị và đầu tư. Theo đó, các bên xây dựng một danh mục chung, ngắn gọn về dự án kêu gọi đầu tư, năng lực logistics, sản phẩm chủ lực, nhu cầu thị trường và doanh nghiệp đầu mối; tổ chức kết nối doanh nghiệp theo ngành hàng thay vì xúc tiến dàn trải. Ưu tiên những lĩnh vực các bên có thể bổ trợ cho nhau như chế biến nông sản, công nghiệp hỗ trợ, thiết bị điện - điện tử, năng lượng xanh, logistics thông minh, thương mại điện tử xuyên biên giới, khoa học - công nghệ và đào tạo nhân lực.

Nhấn mạnh định hướng hợp tác trọng tâm về phát triển du lịch, trong khuôn khổ Năm Hợp tác Du lịch Việt Nam - Trung Quốc 2026 - 2027, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh Lê Văn Ánh đề nghị các địa phương tập trung nghiên cứu xây dựng những sản phẩm du lịch có khả năng đưa vào khai thác ngay. Theo đó, cần nghiên cứu phối hợp xây dựng các tuyến, tour liên kết Vân Nam - Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh và chiều ngược lại; kết hợp đường bộ, đường sắt và đường hàng không; đa dạng hóa các phương thức nhập cảnh, xuất cảnh qua các cửa khẩu quốc tế và các sân bay phù hợp.

Dịp này, các địa phương đã ký kết biên bản hội nghị hợp tác trong giai đoạn tiếp theo. Theo đó, để tiếp tục thực hiện những nhận thức chung quan trọng đã đạt được giữa lãnh đạo cấp cao của hai Đảng, hai Nhà nước, đóng góp tích cực trong việc xây dựng cộng đồng chia sẻ tương lai Việt Nam - Trung Quốc có ý nghĩa chiến lược, các bên thống nhất, tích cực tập trung triển khai giao lưu trao đổi đoàn các cấp, thúc đẩy đi sâu hợp tác thực chất trong các lĩnh vực kết nối giao thông, đầu tư, thương mại, logistics, du lịch, văn hóa, thể thao, giáo dục, y tế, khoa học công nghệ, tài chính, ngân hàng...

Các bên nhất trí, Hội nghị hợp tác Hành lang kinh tế 5 tỉnh, thành phố Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh (Việt Nam) và Vân Nam (Trung Quốc) lần thứ XIII sẽ được tổ chức tại thành phố Hải Phòng, Việt Nam vào năm 2028.