Ngân hàng Nhà nước đang lấy ý kiến rộng rãi đối với dự thảo Thông tư thay thế Thông tư 22/2019/TT-NHNN về các giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của ngân hàng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài. Đây được xem là một trong những thông tư quan trọng nhất của ngành ngân hàng, tác động trực tiếp đến quản trị thanh khoản, tăng trưởng tín dụng và an toàn hệ thống.
Điểm thay đổi đáng chú ý nhất trong dự thảo là việc chuyển từ chỉ tiêu “tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi” (LDR) sang “tỷ lệ dư nợ cấp tín dụng so với huy động vốn” (CDR).
So với cách tính hiện hành, chỉ tiêu mới có phạm vi rộng hơn khi được xác định trên cơ sở tổng dư nợ cấp tín dụng và tổng nguồn vốn huy động theo quy định, thay vì chỉ giới hạn ở cho vay và tiền gửi. Các cấu phần tính toán cơ bản vẫn kế thừa quy định hiện hành, bao gồm cả các khoản đầu tư trái phiếu doanh nghiệp, các cam kết ngoại bảng ở phía cấp tín dụng cũng như các nguồn vốn ngoài tiền gửi ở phía huy động.
Với tiền gửi Kho bạc Nhà nước, cách tính trong dự thảo được điều chỉnh trên cơ sở lộ trình đã quy định trước đó. Cụ thể, theo quy định hiện hành tại Thông tư 22/2019/TT-NHNN (được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 26/2022/TT-NHNN), tỷ lệ tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc được tính vào nguồn vốn huy động đã giảm dần qua các năm và tiến tới loại bỏ hoàn toàn từ năm 2026. Trong khi đó, dự thảo mới xác định lại cách tính theo hướng tiền gửi không kỳ hạn tiếp tục không được tính vào huy động và 80% tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước.
Ngân hàng Nhà nước đang lấy ý kiến rộng rãi đối với dự thảo Thông tư thay thế Thông tư 22/2019/TT-NHNN
Về “cấp tín dụng”, dự thảo xác định tổng dư nợ cấp tín dụng bao gồm dư nợ cấp tín dụng đối với cá nhân, tổ chức, không bao gồm dư nợ cấp tín dụng đối với tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài khác tại Việt Nam; các khoản ủy thác cho tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài khác cấp tín dụng; dư nợ đầu tư vào trái phiếu doanh nghiệp sau khi trừ phần gốc doanh nghiệp đã thanh toán.
Dù thay đổi phương pháp xác định, Ngân hàng Nhà nước vẫn tiếp tục định hướng duy trì tỷ lệ dư nợ cấp tín dụng so với huy động vốn tối đa ở mức 85%, tương tự quy định hiện hành.
Bên cạnh đó, dự thảo còn bổ sung một nhóm chỉ tiêu mới theo chuẩn Basel III gồm tỷ lệ đòn bẩy (LEV), tỷ lệ khả năng chi trả (LCR) và tỷ lệ nguồn vốn ổn định ròng (NSFR), những chỉ tiêu chưa được quy định trong khung pháp lý hiện hành.
Theo Ngân hàng Nhà nước, Ủy ban Basel đã xây dựng tỷ lệ đòn bẩy như một công cụ không dựa trên rủi ro, được áp dụng song song với khuôn khổ tỷ lệ an toàn vốn dựa trên rủi ro theo Basel III nhằm hạn chế sự tích tụ vay nợ quá mức trong hệ thống ngân hàng.
Đây được xem là công cụ bổ sung cho các yêu cầu về vốn dựa trên rủi ro, bảo đảm an toàn cho ngân hàng. Trong trường hợp các yêu cầu về vốn bị sai lệch hoặc chưa đủ, tỷ lệ đòn bẩy sẽ đóng vai trò như lớp bảo vệ thứ hai. Hiện nhiều quốc gia như Ngân hàng Trung ương châu Âu, Malaysia, Singapore, Hongkong, Đài Loan và Mỹ đã áp dụng tỷ lệ này.
Liên quan đến hai tỷ lệ LCR và NSFR, dự thảo quy định từ ngày 1/1/2028, các ngân hàng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài phải thực hiện đầy đủ các quy định về hai tỷ lệ này.
Trong giai đoạn trước đó, các tổ chức tín dụng tiếp tục tuân thủ các quy định hiện hành theo Thông tư 22, bao gồm các yêu cầu về khả năng chi trả và giới hạn sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn.
Dự thảo cũng cho phép áp dụng sớm. Ngay khi Thông tư có hiệu lực, các ngân hàng có thể đăng ký với Ngân hàng Nhà nước để chuyển sang áp dụng LCR và NSFR nếu đáp ứng điều kiện tuân thủ ngay mức tối thiểu 100% đối với cả hai tỷ lệ.
Việc đăng ký phải kèm xác nhận của tổ chức kiểm toán độc lập và ý kiến của cơ quan quản trị nội bộ về việc đã tuân thủ đầy đủ các yêu cầu, không có ý kiến ngoại trừ tại thời điểm gần nhất.
Dự thảo Thông tư thay thế Thông tư 22/2019/TT-NHNN cũng quy định về quản lý rủi ro thanh khoản. Theo đó, Ngân hàng Nhà nước yêu cầu các ngân hàng xây dựng và thực hiện hệ thống quản lý phù hợp với quy định về kiểm soát nội bộ, bảo đảm đầy đủ các bước nhận diện, đo lường, theo dõi và kiểm soát rủi ro.