Đưa ẩm thực đường phố trở thành điểm nhấn của du lịch Việt

Từ đường phố đến “đường dẫn văn hóa” cho du lịch Việt

Việt Nam liên tiếp được vinh danh trong top 4 nền ẩm thực hấp dẫn nhất thế giới năm 2025, theo xếp hạng của Taste Atlas. Đặc biệt, Hà Nội được trao danh hiệu “Thành phố ẩm thực hàng đầu thế giới”, đã tạo nên dấu ấn quan trọng, khẳng định vị thế ngày càng nổi bật của ẩm thực Việt Nam trên bản đồ quốc tế.

Bên cạnh đó, bánh mì và phở nhiều năm liền dẫn đầu các bảng xếp hạng món ăn đường phố ngon nhất thế giới. Những danh hiệu uy tín này đã trở thành tiền đề quan trọng, góp phần đưa ẩm thực trở thành “thỏi nam châm” thu hút du khách quốc tế. 

Trong bối cảnh đó, ẩm thực đường phố Việt Nam đã trở thành điểm nhấn đặc biệt trong trải nghiệm của du khách quốc tế nhờ sự gần gũi và đa dạng. Tại Hà Nội, những tuyến phố ẩm thực đã định hình nên những địa chỉ "phải đến", trong đó các thương hiệu như bún chả Đắc Kim, phở bò Ấu Triệu hay bún đậu Hàng Khay không chỉ là điểm dừng chân quen thuộc mà còn góp phần lan tỏa mạnh mẽ hình ảnh Thủ đô trên các nền tảng mạng xã hội.

Theo ghi nhận của phóng viên Báo Công Thương, vào mùa du lịch cuối năm, lượng khách quốc tế tại các quán ăn ở Hà Nội tăng gấp hai đến ba lần so với ngày thường. Trước quầy bánh mì Mama hay nhiều hàng quán bình dân tại khu phố cổ, hình ảnh du khách kiên nhẫn xếp hàng để thưởng thức những món ăn giản dị nhưng đậm đà bản sắc ngày càng phổ biến, cho thấy sức hút bền bỉ của ẩm thực đường phố trong "dòng chảy" du lịch quốc tế.

Trực tiếp trải nghiệm món ăn trong không gian phố cổ, anh Christian Couet, du khách đến từ Queensland, Úc, cho biết, anh đặc biệt ấn tượng với chất lượng món ăn, không khí sôi động và mức giá hợp lý. Theo anh, chính sự giản dị và cởi mở của không gian ẩm thực đường phố đã tạo nên cảm giác thân thiện, khác biệt hoàn toàn so với nhiều điểm đến khác.

Ở chiều ngược lại, các chủ quán ăn cũng đón nhận làn sóng du khách này với tâm thế phấn khởi. Tại phố Hàng Vải, quán phở Khôi Hói ghi nhận lượng khách nước ngoài tăng mạnh sau khi được Michelin vinh danh trong hạng mục Bib Gourmand. Chị Minh Nguyệt, chủ quán, chia sẻ rằng mỗi ngày có hàng trăm lượt khách quốc tế tìm đến dù quán không triển khai thêm hoạt động quảng cáo nào.

Từ thực tế sôi động đó, có thể thấy, các món ăn đường phố ngày càng khẳng định vị thế vững chắc đối với du khách quốc tế, đặc biệt trong mùa cao điểm cuối năm. Không chỉ hấp dẫn bởi hương vị, các món ăn bình dân còn tạo ấn tượng nhờ trải nghiệm sống động giữa không gian phố phường, nơi du khách vừa thưởng thức ẩm thực vừa cảm nhận nhịp sống đô thị gần gũi và chân thực. Trong tổng thể kinh tế du lịch, ẩm thực đang mang lại nhiều giá trị rõ nét, giúp các giá trị văn hóa bản địa tiếp cận thị trường quốc tế một cách tự nhiên và bền vững ngay trong không gian nội địa.

Tuy nhiên, sức hút ngày càng lớn cũng đặt ra không ít thách thức trong công tác quản lý. Tại một số điểm đến, tình trạng bàn ghế lấn chiếm lòng đường, xả rác bừa bãi và bán món ăn kém chất lượng với giá cao vẫn xảy ra, gây ảnh hưởng đến trải nghiệm của du khách và hình ảnh chung của ẩm thực Việt Nam. Để giữ vững vị thế, yếu tố “đường phố” cần được nhìn nhận như một phần quan trọng của đời sống đô thị, đòi hỏi sự chung tay của các hộ kinh doanh và ngành du lịch trong việc giữ gìn cảnh quan, bảo đảm để du khách có thể thưởng thức ẩm thực văn minh và trọn vẹn hơn.

Chuyên gia hiến kế giúp vươn tầm ẩm thực đường phố Việt 

Trên thế giới, nhiều quốc gia đã thành công trong kế hoạch đưa ẩm thực đường phố trở thành giá trị văn hóa đặc sắc và động lực quan trọng của du lịch. Tiêu biểu như Thái Lan và Hàn Quốc nổi bật với các chiến dịch quảng bá ẩm thực có sự tham gia của người nổi tiếng, tạo sức lan tỏa lớn và thu hút hàng chục triệu lượt tiếp cận. Một ví dụ khác, tại châu Âu, lễ hội bia Oktoberfest từ một sự kiện địa phương của Đức đã phát triển thành biểu tượng văn hóa toàn cầu, mỗi năm đón hàng triệu du khách và đóng góp đáng kể cho kinh tế du lịch. Việc lễ hội này được tổ chức tại Hà Nội, thu hút đông đảo công chúng cho thấy, khi được tổ chức bài bản và quảng bá đúng hướng, ẩm thực truyền thống hoàn toàn có thể vươn ra quốc tế, góp phần xây dựng và định vị thương hiệu du lịch quốc gia.

Chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương, PGS.TS Phạm Trương Hoàng, Trưởng khoa Du lịch - Khách sạn (Trường Đại học Kinh tế Quốc dân) đưa ra góc nhìn tích cực về cơ hội tương tự cho ngành du lịch Việt Nam. Ông Hoàng cho rằng, việc xây dựng những sự kiện, lễ hội quảng bá, ghi dấu ấn cho ẩm thực đường phố cho từng địa phương trên cả nước là hoàn toàn có thể thực hiện được và nên làm. Tuy nhiên, ngành du lịch cần có một chiến lược tổng thể, dài hạn nhằm mang lại những hiệu quả bền vững,  theo đó, ông Hoàng đề xuất 3 giải pháp cụ thể:  

Thứ nhất, cần xác định và làm rõ được yếu tố độc đáo. Đây không phải là nhiệm vụ dễ dàng, song cũng không phải điều quá khó nếu được tiếp cận đúng hướng. Trong đời sống, nhiều sản phẩm ẩm thực có tên gọi tương đồng ở nhiều quốc gia song yếu tố tạo nên thành công lại nằm ở cách hình thành và khẳng định bản sắc riêng. 

Thứ hai, ban quản lý địa phương cần chú trọng tính thường xuyên và thời điểm tổ chức lễ hội. Bên cạnh xây dựng nội dung hấp dẫn, quảng bá thu hút, sự kiện cần được lưu tâm ở thời gian và quy mô tổ chức. Thông thường, những lễ hội kéo dài, diễn ra vào mùa thấp điểm sẽ có sức hút và khả năng giữ chân du khách cao hơn. Theo PGS.TS Phạm Trương Hoàng, việc phân bổ hợp lý các sự kiện trong năm vừa giúp kéo dài thời gian lưu trú, kích cầu du lịch, vừa giảm áp lực lên hạ tầng và tạo động lực để du khách quốc tế quay trở lại.

Thứ ba, phát triển ẩm thực đường phố đòi hỏi sự phối hợp của nhiều bên liên quan. Các hộ kinh doanh giữ vai trò trung tâm trong việc tạo nên bản sắc và chất lượng món ăn, song khả năng quảng bá rộng rãi, đầu tư hạ tầng hay kết nối với các đối tác đưa khách quốc tế đến địa phương lại vượt ngoài phạm vi của họ. 

“Người bán hàng nhỏ lẻ không thể tự mình bao quát toàn bộ “ngành công nghiệp ẩm thực đường phố”. Vì vậy, cần có sự phối hợp, hỗ trợ và kết nối để thúc đẩy phát triển và quảng bá bài bản, bền vững” - ông Hoàng nhấn mạnh. 

Do đó, các nhà làm kinh tế cần nhìn nhận ẩm thực đường phố như một sản phẩm chiến lược của du lịch. Quản lý tốt lĩnh vực này không chỉ nâng cao chất lượng trải nghiệm, mà còn trở thành kênh quảng bá hiệu quả thông qua sự chia sẻ trực tiếp của du khách quốc tế trên mạng xã hội.

Song song với quản lý và phát triển sản phẩm, ngành du lịch cần cập nhật những phương pháp quảng bá theo hướng sáng tạo, ứng dụng nền tảng số. Với đặc thù là loại hình giàu tính trải nghiệm, đậm bản sắc văn hóa, giá trị khám phá, du lịch đòi hỏi những phương thức truyền thông có khả năng lan tỏa nhanh và tạo cảm xúc mạnh. 

Giai đoạn 2024 - 2025 ghi nhận bước tiến rõ nét của ẩm thực Việt Nam trên bản đồ thế giới với nhiều giải thưởng quốc tế uy tín. Riêng năm 2025, Michelin bổ sung 9 cơ sở vào danh sách Bib Gourmand, nâng tổng số được vinh danh lên 63. Cùng với sự ghi nhận của các tạp chí và tổ chức quốc tế, món ăn đường phố Việt ngày càng lan tỏa, hứa hẹn mở thêm cơ hội phát triển cho ngành du lịch.