Đóng

Đưa nón quai thao 'xuống phố': Hành trình đánh thức di sản của sinh viên Thủ đô

Bằng tình yêu văn hóa truyền thống, dự án "Sắc thao giao thời" của nhóm sinh viên Hà Nội đã đưa chiếc nón quai thao từ làng nghề đến gần hơn với giới trẻ và du khách.

Giữa nhịp sống hiện đại của Thủ đô, hình ảnh chiếc nón quai thao mang đậm dấu ấn văn hóa Bắc Bộ xuất hiện đầy mới mẻ trên những con phố Hà Nội. Không còn gói gọn trong các không gian lễ hội hay sân khấu dân ca, chiếc nón truyền thống đã trở thành điểm nhấn nghệ thuật, nơi nét đẹp xưa đối thoại trực tiếp với hơi thở đời sống hôm nay.

Đó là một trong những hoạt động tâm huyết thuộc dự án "Sắc thao giao thời" do nhóm sinh viên tại Hà Nội khởi xướng. Từ những chuyến điền dã tìm hiểu nghề tại nhà nghệ nhân đến hoạt động sản xuất nội dung số và góp mặt tại Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, các bạn trẻ đang từng bước kể lại câu chuyện di sản bằng ngôn ngữ sáng tạo của thế hệ mình.

Tìm về nơi gìn giữ nét đẹp nón quai thao

Đằng sau dáng vẻ thanh lịch, mộc mạc của chiếc nón quai thao là cả một quy trình chế tác kỳ công, đòi hỏi sự tỉ mỉ và kinh nghiệm tích lũy qua nhiều năm của người thợ thủ công. Xuất phát từ mong muốn giúp công chúng trẻ hiểu sâu hơn về giá trị ẩn sau mỗi sản phẩm, nhóm sinh viên đã chọn nón quai thao làm điểm khởi đầu cho hành trình của mình.

Em Trần Thị Yến Nhi, đại diện dự án Sắc Thao Giao Thời. Ảnh: Văn Yến

Chia sẻ về ý tưởng thực hiện dự án, đại diện nhóm em Yến Nhi cho biết: "Chúng em nhận thấy dù chiếc nón rất quen thuộc nhưng không phải người trẻ nào cũng biết đến những câu chuyện văn hóa và công sức của nghệ nhân phía sau. Vì vậy, nhóm muốn kết hợp chất liệu truyền thống với cách tiếp cận hiện đại, gần gũi hơn".

Để chạm tới giá trị nguyên bản của nghề, các thành viên đã tìm đến nhà bà Nguyễn Thị Yến, người gắn bó lâu năm với nghề làm nón truyền thống. Tại đây, nhóm không chỉ quan sát quy trình chế tác mà còn trực tiếp học hỏi từng kỹ thuật từ chọn lá, uốn vành đến bện dải quai thao, đồng thời lắng nghe những tâm tư của người giữ nghề.

Sinh viên dự án "Sắc thao giao thời" trực tiếp tìm hiểu quy trình chế tác và lắng nghe câu chuyện làm nghề tại nhà bà Nguyễn Thị Yến. Ảnh: Văn Yến

Chính những trải nghiệm thực tế này đã giúp các bạn trẻ thấu hiểu giá trị lao động thầm lặng đằng sau mỗi chiếc nón hoàn thiện. Chiếc máy ảnh và máy quay cũng trở thành công cụ đắc lực để nhóm ghi lại cận cảnh đôi bàn tay tài hoa của người thợ, từng bước xây dựng nguồn tư liệu chân thực cho các sản phẩm truyền thông.

Tuy nhiên, để đưa di sản đến gần giới trẻ chưa bao giờ dễ dàng. Với nguồn lực hạn chế, nhóm phải đối mặt với nhiều khó khăn: "Thách thức lớn nhất là làm sao để truyền tải câu chuyện văn hóa một cách trẻ trung, thu hút nhưng vẫn tôn trọng được chất nguyên bản của chiếc nón", đại diện dự án bộc bạch.

Khi nón quai thao "xuống phố", kết nối truyền thống với hiện đại

Từ những trăn trở ấy, bộ ảnh "Quai thao xuống phố" ra đời như một lời giải đầy sáng tạo. Thay vì đặt chiếc nón trong không gian làng nghề quen thuộc, nhóm đưa nón quai thao ra giữa phố phường Hà Nội. Sự giao thoa giữa nét cổ điển của vành nón, dải thao với nhịp sống đô thị năng động đã tạo nên một góc nhìn mới mẻ, chứng minh di sản hoàn toàn có thể trở thành nguồn cảm hứng thẩm mỹ cho người trẻ.

Đúng như tên gọi "Sắc thao giao thời", yếu tố "giao thời" không nằm ở việc cải biên hình dáng chiếc nón, mà ở cách đặt sản phẩm truyền thống vào bối cảnh đương đại để vẻ đẹp xưa được cảm nhận trọn vẹn qua lăng kính hôm nay.

Bộ ảnh "Quai thao xuống phố" mang đến góc nhìn giao thoa độc đáo giữa nét đẹp truyền thống và nhịp sống đương đại của Thủ đô. Ảnh: Văn Yến

Không dừng lại ở không gian số, dự án tiếp tục đưa nón quai thao đến gần công chúng tại Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026. Giữa không gian quy tụ nhiều hoạt động nghệ thuật sôi nổi, nhóm sinh viên đã trực tiếp giới thiệu cấu tạo, ý nghĩa của chiếc nón tới người dân và du khách tham quan.

Thông qua các hoạt động giao lưu, trải nghiệm trực tiếp tại lễ hội, dự án đã kéo gần khoảng cách giữa di sản và công chúng. Vận dụng vốn hiểu biết thực tế từ quá trình học nghề tại gia đình cô Nguyễn Thị Yến, nhóm sinh viên đã giúp người dân và du khách nắm bắt trọn vẹn quy trình chế tác công phu cùng những câu chuyện văn hóa ẩn sau chiếc nón quai thao.

Các thành viên dự án giao lưu, giới thiệu câu chuyện về nón quai thao tới người dân và du khách tại Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026.

Hành trình từ không gian làm nghề mộc mạc đến những con phố sôi động của Thủ đô cho thấy sự chủ động, trách nhiệm của thế hệ trẻ trong việc lan tỏa văn hóa dân tộc. Dù triển khai ở quy mô một dự án sinh viên, "Sắc thao giao thời" đã chứng minh việc gìn giữ di sản không nhất thiết phải bắt đầu từ những điều lớn lao, mà khởi nguồn từ sự trân trọng, thấu hiểu và cách kể chuyện sáng tạo của người trẻ hôm nay.

Một số hình ảnh tại Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026:

Các thành viên dự án giao lưu, giới thiệu câu chuyện về nón quai thao tới người dân và du khách tại Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026. Ảnh: Văn Yến

Các thành viên dự án tại Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026. Ảnh: Văn Yến

Hành trình từ không gian làm nghề mộc mạc đến những con phố sôi động của Thủ đô cho thấy sự chủ động, trách nhiệm của thế hệ trẻ trong việc lan tỏa văn hóa dân tộc. Ảnh: Văn Yến

Văn Yến