Châu Âu đã chi khoảng 7,88 tỷ euro
Theo tổ chức phi chính phủ Urgewald của Đức, châu Âu đã chi khoảng 7,88 tỷ euro để nhập khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) từ dự án năng lượng Bắc Cực của Nga trong 9 tháng đầu năm 2026, bất chấp những nỗ lực của Brussels nhằm từng bước loại bỏ nguồn cung khí đốt từ Moskva.
Số liệu do Urgewald tổng hợp từ dữ liệu của công ty nghiên cứu thị trường Kpler cho thấy mức độ phụ thuộc đáng kể của Liên minh châu Âu (EU) vào năng lượng Nga. Từ tháng 1 đến tháng 9/2026, các cảng châu Âu đã tiếp nhận lượng LNG kỷ lục 12,18 triệu tấn từ dự án Yamal của Nga.
EU đã tìm cách giảm phụ thuộc vào năng lượng Nga trong thời gian dài và triển khai một số biện pháp nhằm chấm dứt hoạt động nhập khẩu từ Moskva trong năm nay. Đầu năm 2026, Brussels ban hành lệnh cấm các hợp đồng năng lượng mới với Nga. Lệnh cấm hoàn toàn đối với LNG của Nga dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/1/2027.
Châu Âu đã chi khoảng 7,88 tỷ euro để nhập khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) từ dự án năng lượng Bắc Cực của Nga.
Trong khi đó, chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây công bố Đạo luật Lindsey Graham, trao cho Mỹ quyền áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với những chuyến hàng LNG của Nga vận chuyển sang châu Âu trước khi lệnh cấm nhập khẩu của EU có hiệu lực. Diễn biến này xảy ra trong bối cảnh lượng khí đốt dự trữ của châu Âu ở mức thấp kỷ lục, khiến khu vực đối mặt nguy cơ khủng hoảng năng lượng nghiêm trọng. Đồng thời, Brussels ngày càng dễ bị tác động bởi các quyết định từ Washington, nhà cung cấp LNG chính của EU.Theo một báo cáo cảnh báo, EU có nguy cơ thiếu hụt khí đốt lên tới 15% nếu mùa đông diễn ra khắc nghiệt.
Nhập khẩu LNG của châu Âu từ dự án Yamal của Nga tăng 9,5% so với cùng kỳ năm ngoái trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 9/2026. Các cảng EU tiếp nhận 85% tổng lượng LNG được ghi nhận từ dự án này. Theo Kpler, trong tháng 9, Pháp tiếp nhận gần 3/4 lượng LNG từ dự án Yamal được vận chuyển đến EU. Hai cảng Dunkirk và Montoir của nước này tiếp nhận tổng cộng 571,716 triệu tấn LNG từ Bắc Cực. Hà Lan nhập khẩu 146,461 triệu tấn LNG, trong khi Bồ Đào Nha nhập khẩu 74,263 triệu tấn. Không có lô hàng nào được ghi nhận tại Tây Ban Nha hoặc cảng Zeebrugge của Bỉ.
Việc LNG từ Bắc Cực của Nga tiếp tục được vận chuyển đến châu Âu cho thấy những khó khăn trong việc chuyển các cam kết dài hạn về loại bỏ năng lượng Nga thành những biện pháp gián đoạn thương mại ngay lập tức.
Các biện pháp hạn chế ban đầu chưa tạo ra tác động
Số liệu nhập khẩu cũng đặt ra câu hỏi về hiệu quả của những biện pháp hạn chế ban đầu mà EU áp dụng đối với LNG của Nga. Lệnh cấm nhập khẩu theo các hợp đồng ngắn hạn hiện có bắt đầu có hiệu lực từ ngày 25/4/2026. Tuy nhiên, lượng LNG được giao trong tháng 9 vẫn đạt 792.440 tấn, cao hơn một chút so với cùng kỳ năm ngoái.
Lệnh cấm hoàn toàn của EU đối với LNG của Nga theo các hợp đồng dài hạn hiện có đủ điều kiện dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/1/2027. Trong thời gian chờ lệnh cấm, hoạt động mua LNG của châu Âu vẫn tạo nguồn thu cho Nga trong cuộc chiến tại Ukraine, đồng thời cho thấy những hạn chế của việc áp dụng biện pháp trừng phạt đối với một số loại hợp đồng mà chưa thể lập tức chấm dứt hoạt động thương mại trên diện rộng.
Ông Sebastian Rötters, nhà vận động năng lượng tại Urgewald dự đoán tác động của các biện pháp hạn chế sẽ không quá đáng kể, bởi phần lớn công suất xuất khẩu đã được ràng buộc bởi các hợp đồng dài hạn. Ông Rötters cho biết thêm, khối lượng xuất khẩu thường thấp hơn vào mùa hè do hoạt động bảo trì tại các nhà ga và việc vận chuyển LNG của Nga sang châu Á qua Tuyến đường biển phía Bắc.
Theo ông, phép thử thực sự đối với dự án Yamal sẽ diễn ra khi EU bắt đầu loại bỏ dần nguồn nhiên liệu này từ năm 2027. Quá trình đó có thể khiến xuất khẩu giảm đáng kể do những thách thức về hậu cần ngày càng gia tăng.
Theo các chuyên gia năng lượng, các biện pháp trừng phạt của Mỹ theo Đạo luật Lindsey O. Graham có thể làm gián đoạn hoạt động thương mại LNG của Nga trước khi lệnh cấm nhập khẩu của EU có hiệu lực, buộc các chính phủ và nhà nhập khẩu châu Âu phải đưa ra phản ứng.