Từ đầu năm 2026 đến nay, giá xăng dầu liên tục tăng đã tạo áp lực lên ngành logistics, nhiều doanh nghiệp đã từ bỏ mục tiêu lợi nhuận để đảm bảo duy trì chuỗi cung ứng, đồng thời tìm giải pháp đẩy nhanh chuyển đổi xanh.
Theo ông Cáp Trọng Cường - Ủy viên Ban Chấp hành Hiệp hội Doanh nghiệp Hải Phòng, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Tập đoàn Macstar, chi phí nhiên liệu đang tăng nhanh và chi phối mạnh cấu trúc chi phí vận tải.
Cụ thể, với vận tải đường bộ, tỷ trọng nhiên liệu từ mức 35 - 40% trước đây đã tăng lên tiệm cận 60% tổng chi phí. Trong khi đó, vận tải biển vốn đã phụ thuộc lớn vào nhiên liệu hiện ghi nhận tỷ trọng này lên tới khoảng 80%, so với mức phổ biến 40 - 60% trước đó.
Trong bối cảnh hiện nay, theo ông Cường, doanh nghiệp không còn đặt nặng yếu tố cạnh tranh mà ưu tiên duy trì hoạt động, bảo đảm không làm gián đoạn chuỗi cung ứng hàng hóa cho các doanh nghiệp sản xuất và xuất nhập khẩu. Đây không chỉ là khó khăn riêng của ngành giao thông vận tải mà còn là thách thức chung của toàn nền kinh tế.
“Với Macstar, hiện tại đã gánh lỗ trên 20% và vẫn duy trì phục vụ khách hàng theo kế hoạch đã định. Tuy nhiên, về dài hạn, với mục tiêu hướng tới logistics xanh, chúng tôi đã nghiêm túc xem xét và có định hướng chuyển đổi từ việc vận tải bộ sang trọng tâm vận tải biển, ven biển kết hợp thủy nội địa, cùng với đó là xây dựng kế hoạch để chuyển đổi từ tàu/xe vận chuyển chạy nhiên liệu hóa thạch sang chạy pin năng lượng”, ông Cường cho hay.
Có rất nhiều biện pháp được đề cập và triển khai trong giai đoạn này, tuy nhiên giải pháp nào cũng có hai mặt. Để tiết kiệm nhiên liệu, các chuyến tàu đều cố gắng lấp đầy, lựa chọn thủy triều, dòng chảy… để tối ưu hóa chi phí nhiên liệu nhưng lại kéo dài thời gian giao hàng cho khách hàng. Chính vì vậy, rất cần sự chung tay, cùng phối hợp sắp xếp kế hoạch phù hợp từ phía các đối tác, khách hàng… để cùng nhau vượt qua giai đoạn khó khăn.
Ở góc độ dài hạn, ông Cường cho rằng, doanh nghiệp khó có thể tự chuyển đổi nếu thiếu cơ chế hỗ trợ từ chính sách.
Về phía doanh nghiệp, việc chủ động liên kết, chia sẻ nguồn lực và chuyển dịch sang các phương thức vận tải ít phụ thuộc nhiên liệu hóa thạch sẽ là yếu tố quyết định năng lực chống chịu trong bối cảnh biến động năng lượng toàn cầu.
“Ngay từ khi đưa đội tàu vào vận hành, chúng tôi đã triển khai đồng bộ các biện pháp tối ưu chi phí, qua đó từng bước kiểm soát và giảm giá thành vận chuyển. Ở thời điểm hiện tại, doanh nghiệp tiếp tục duy trì tìm kiếm các giải pháp có ứng dụng công nghệ cao, đặc biệt là các giải pháp sử dụng năng lượng tái tạo”, ông Cường cho biết thêm.
Trước những biến động khó lường của thị trường năng lượng toàn cầu, Tổng Giám đốc Công ty CP Tập đoàn Macstar cho rằng đây cũng là thời điểm để các doanh nghiệp phát huy tinh thần liên kết, tương trợ, cùng nhau tìm kiếm và triển khai các giải pháp vận tải tiết kiệm, hướng tới phát triển bền vững.
Cùng với đó, việc tìm kiếm các đối tác có đặc điểm tương đồng về thời gian giao nhận, khu vực hoạt động và tuyến hành trình sẽ giúp tối ưu hóa vận chuyển hai chiều, giảm quãng đường rỗng và nâng cao hiệu quả sử dụng phương tiện. Đây được xem là giải pháp thiết thực trong bối cảnh chi phí nhiên liệu gia tăng.
Theo ông Cáp Trọng Cường, về dài hạn, doanh nghiệp cần từng bước chuyển dịch sang các phương thức vận tải ít phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch. Trong đó, vận tải biển và vận tải thủy nội địa được đánh giá là những loại hình có mức phát thải thấp nhất tính theo khối lượng hàng hóa chuyên chở, có thể giảm từ 60 - 80% lượng phát thải so với vận tải đường bộ, theo các nghiên cứu của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) và Cơ quan Môi trường châu Âu (EEA).