Đáp ứng nhu cầu 3 nhóm dự án
Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 441/QĐ-TTg phê duyệt Kế hoạch thực hiện định hướng thu hút, quản lý và sử dụng vốn ODA và vốn vay ưu đãi nước ngoài giai đoạn 2026-2030 vào ngày 16/3/2026.
Vốn ODA dành ưu tiên cao nhất cho phát triển cơ sở hạ tầng có "tính lan tỏa", tạo "đột phá" và "chuyển đổi trạng thái". Ảnh minh họa
Theo quyết định, việc thu hút, quản lý và sử dụng vốn ODA và vốn vay ưu đãi nước ngoài giai đoạn 2026 - 2030 được triển khai theo định hướng chung là huy động và phân bổ các nguồn vốn ODA, vốn vay ưu đãi nước ngoài với quy mô và cơ cấu phù hợp, nhằm đáp ứng nhu cầu vốn đầu tư phát triển của quốc gia, ngành và địa phương.
Cụ thể, dự kiến bố trí vốn ODA và vốn vay ưu đãi nước ngoài để đáp ứng nhu cầu giải ngân, thực hiện của 3 nhóm dự án, bao gồm: Thứ nhất, các dự án đã có danh mục cụ thể bao gồm những dự án đang thực hiện, chuyển tiếp từ giai đoạn 2021-2025 và những dự án mới đang trong quá trình chuẩn bị dự kiến sẽ hoàn thành thủ tục và có nhu cầu giải ngân một phần trong giai đoạn 2026-3030.
Thứ hai, các dự án hạ tầng lớn, dự án trọng điểm quốc gia trong giai đoạn 2026-2030 hiện chưa xác định phương thức, mô hình đầu tư và nguồn vốn đầu tư cụ thể trong trường hợp những dự án này có nhu cầu bố trí vốn vay ODA và vốn vay ưu đãi nước ngoài.
Thứ ba, những mục tiêu, chương trình, dự án đầu tư công khác theo chỉ đạo của các cấp có thẩm quyền.
Đối với vốn vay ODA và vốn vay ưu đãi nước ngoài, kế hoạch định hướng ưu tiên bố trí vốn cho các mục tiêu, chương trình, dự án trọng điểm có tác động lan tỏa, tạo đột phá, đồng thời góp phần cải thiện hạ tầng kinh tế - xã hội. Trong đó dành ưu tiên cao nhất cho phát triển cơ sở hạ tầng có "tính lan tỏa", tạo "đột phá" và "chuyển đổi trạng thái" ở cấp quốc gia, vùng và tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương, bên cạnh việc cải thiện, giải quyết các vấn đề về hạ tầng kinh tế - xã hội, môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu và thiên tai, phát triển khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi năng lượng, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số.
Vốn vay ODA và vốn vay ưu đãi nước ngoài chỉ thực hiện cho chi đầu tư phát triển, trên cơ sở đánh giá thận trọng về điều kiện vay, tính khả thi, hiệu quả, sự cân đối giữa các vùng miền, lĩnh vực, bảo đảm các chỉ tiêu an toàn nợ công và khả năng trả nợ. Trong đó, vốn vay ưu đãi nước ngoài được xác định là nguồn bổ sung cho phần còn thiếu sau khi đã huy động tối đa các nguồn vốn trong nước và các nguồn vốn khác có điều kiện thuận lợi hơn.
Ưu tiên thu hút và sử dụng trước các nguồn vốn có điều kiện vay thuận lợi, ít ràng buộc; quy trình, thủ tục nhanh chóng, linh hoạt; nhiều lựa chọn về sản phẩm tài chính phù hợp với đặc thù của Việt Nam; có hỗ trợ hoặc cơ hội về chuyển giao công nghệ, kỹ thuật chuyên sâu và kèm thêm các khoản viện trợ không hoàn lại.
Việc thu hút, quản lý và sử dụng vốn ODA và vốn vay ưu đãi nước ngoài giai đoạn 2026-2030 đảm bảo tuân thủ và bám sát chủ trương, đường lối của Đảng, Nhà nước và Chính phủ. Ảnh minh họa
38,2 tỷ USD giai đoạn 2026-2030
Theo Bộ Tài chính, trên cơ sở đánh giá tình hình hiện tại và dự báo giai đoạn 2026-2030, căn cứ nhu cầu đầu tư công, tổng vốn vay ODA và vốn vay ưu đãi nước ngoài dự kiến cần thực hiện, giải ngân trong giai đoạn 2026-2030 là 1.031 nghìn tỷ đồng, tương đương 38,2 tỷ USD. Cũng theo Bộ Tài chính, nhu cầu vốn đăng ký từ các bộ, cơ quan, địa phương là rất lớn, song việc giải ngân toàn bộ số vốn vay nước ngoài theo đăng ký sẽ gặp nhiều thách thức, dù các đối tác phát triển nhìn chung vẫn sẵn sàng đáp ứng nhu cầu vay vốn của Việt Nam.
Để thực hiện các định hướng nêu trên, kế hoạch cần tập trung vào 5 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, gồm: hoàn thiện thể chế, cơ chế, chính sách; tăng cường trao đổi, đàm phán với nhà tài trợ về chính sách, ưu tiên, điều kiện cấp vốn và thủ tục; cải thiện tiến độ, hiệu quả, chất lượng chuẩn bị, phê duyệt và triển khai chương trình, dự án; đổi mới phương thức huy động vốn và quản lý rủi ro; thúc đẩy tiếp thu, chuyển giao và phổ biến công nghệ, kỹ thuật cao thông qua các dự án sử dụng vốn ODA và vốn vay ưu đãi nước ngoài. Qua đó, hướng tới nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng nguồn vốn, tăng cường tính chủ động, minh bạch, trách nhiệm giải trình và lan tỏa hiệu quả phát triển trong các ngành, lĩnh vực và địa phương.
Kế hoạch cũng xác định rõ các nguyên tắc, định hướng và giải pháp thu hút, quản lý, sử dụng vốn ODA, vốn vay ưu đãi nước ngoài giai đoạn 2026-2030. Đây là nội dung có ý nghĩa định hướng xuyên suốt, làm cơ sở để nâng cao hiệu quả huy động và sử dụng nguồn vốn nước ngoài, bảo đảm phù hợp với mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, an toàn nợ công và yêu cầu phát triển bền vững trong giai đoạn mới.
Quyết định 441-QĐ/TTg của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Kế hoạch thực hiện định hướng thu hút, quản lý và sử dụng vốn ODA và vốn vay ưu đãi nước ngoài giai đoạn 2026-2030 quy định, việc thu hút, quản lý và sử dụng vốn ODA và vốn vay ưu đãi nước ngoài giai đoạn 2026-2030 phải đảm bảo tuân thủ và bám sát chủ trương, đường lối của Đảng; chính sách, quy định pháp luật của Nhà nước và Chính phủ liên quan đến tài chính, ngân sách, nợ công, đầu tư công, đối ngoại; chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển của quốc gia, vùng, địa phương và lĩnh vực chuyên ngành, góp phần thực hiện các mục tiêu phát triển đột phá của đất nước.