Thực hiện Chỉ thị số 03/CT-TLĐ ngày 18/8/2010 của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam về tiếp tục đẩy mạnh phong trào thi đua “Giỏi việc nước, đảm việc nhà” trong nữ công nhân, viên chức, lao động (CNVCLĐ), Công đoàn Công Thương Việt Nam đã triển khai phong trào bằng nhiều cách làm sáng tạo, thiết thực, gắn với đặc thù của từng cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp. Qua hơn 15 năm, phong trào không chỉ tạo động lực để nữ CNVCLĐ hoàn thành tốt nhiệm vụ chuyên môn, phát huy sáng kiến, làm chủ khoa học - công nghệ mà còn lan tỏa những giá trị tốt đẹp trong xây dựng gia đình no ấm, tiến bộ, hạnh phúc, văn minh.
Hội nghị tổng kết 15 năm thực hiện Nghị quyết số 6b/NQ-BCH về công tác vận động nữ công nhân viên chức lao động thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và Chỉ thị số 03/CT-TLĐ về tiếp tục đẩy mạnh phong trào thi đua “Giỏi việc nước, đảm việc nhà” trong nữ công nhân viên chức lao động (2010-2025)...
Từ phong trào thi đua đến động lực cống hiến
Theo báo cáo của Công đoàn Công Thương Việt Nam, ngay từ khi triển khai Chỉ thị số 03/CT-TLĐ, Ban Thường vụ, Ban Chấp hành Công đoàn các cấp trong ngành Công Thương đã xác định “Giỏi việc nước, đảm việc nhà” là một trong những phong trào trọng tâm, được đưa vào chương trình công tác hằng năm.
Điểm nổi bật là phong trào không được triển khai theo cách hình thức, mà từng bước được cụ thể hóa thành những nội dung gắn với công việc, đời sống và nhu cầu thực tế của nữ CNVCLĐ. Trong đó, phong trào được gắn với việc “Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh”, các phong trào thi đua lao động giỏi, lao động sáng tạo, phát huy sáng kiến, cải tiến kỹ thuật, tham mưu giỏi, hoàn thành nhiệm vụ với năng suất, chất lượng và hiệu quả cao. Cùng với đó là phong trào “Phụ nữ tích cực học tập, lao động sáng tạo, xây dựng gia đình hạnh phúc”, xây dựng nếp sống văn minh, gia đình văn hóa.
Thông qua sinh hoạt nữ công, các nữ đoàn viên có thêm không gian trao đổi kinh nghiệm chuyên môn, nghiệp vụ, kỹ năng tổ chức cuộc sống gia đình; được tuyên truyền về sức khỏe sinh sản, bình đẳng giới, phòng chống bạo lực gia đình, phòng chống tệ nạn xã hội, bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em. Chính sự kết hợp giữa nhiệm vụ chuyên môn và chăm lo đời sống đã giúp phong trào có sức sống lâu dài.
Trong giai đoạn 2010-2025, Công đoàn Công Thương Việt Nam đã chỉ đạo, hướng dẫn các cấp Công đoàn căn cứ đặc điểm của từng đơn vị để lựa chọn hình thức tuyên truyền, tổ chức hoạt động phù hợp. Các hoạt động trong "Tháng hành động vì trẻ em", "Ngày Gia đình Việt Nam" và những dịp kỷ niệm liên quan đến công tác dân số, gia đình, trẻ em được triển khai thường xuyên, thu hút đông đảo nam, nữ CNVCLĐ tham gia.
Một trong những kết quả nổi bật là gần 90% nữ CNVCLĐ đạt danh hiệu “Giỏi việc nước, đảm việc nhà” các cấp trong cả giai đoạn. Hàng trăm tập thể, cá nhân nữ CNVCLĐ được Công đoàn Công Thương Việt Nam, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam tặng bằng khen; nhiều chị được Đảng, Nhà nước, Bộ, ngành, địa phương và tổ chức Công đoàn ghi nhận, trao tặng danh hiệu Chiến sĩ thi đua cùng nhiều phần thưởng cao quý.
Đằng sau những con số ấy là sự thay đổi rõ nét trong chất lượng nguồn nhân lực nữ của ngành Công Thương. Các chị không ngừng học tập nâng cao trình độ chính trị, văn hóa, chuyên môn, nghiệp vụ, tay nghề; chủ động ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số vào công việc; phát huy tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm. Ở nhiều cơ quan, doanh nghiệp, nữ CNVCLĐ ngày càng khẳng định vai trò trong những vị trí quản lý, kỹ thuật, sản xuất, nghiên cứu khoa học và đào tạo.
Trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, những nữ công nhân, kỹ sư, cán bộ quản lý đã chứng minh rằng, phong trào thi đua không chỉ dừng ở việc hoàn thành nhiệm vụ, mà còn tạo ra giá trị kinh tế cụ thể. Tiêu biểu trong giai đoạn 2010-2020 là chị Bùi Thị Thanh Xuân, Phó Quản đốc Phân xưởng Nước, Nhà máy Điện - Tổng công ty Giấy Việt Nam, được khen thưởng “Phụ nữ xuất sắc” toàn quốc nhiệm kỳ 2012-2017. Chị Trần Thị Thu Hương, Giám đốc Công ty Xăng dầu Hà Giang, được trao giải thưởng “Nữ doanh nhân trí thức thành đạt năm 2013”.
Đặc biệt, chị Đỗ Thị Quyên, thợ hàn bậc 7/7 tại Mỏ than Phấn Mễ thuộc Công ty CP Gang thép Thái Nguyên, là đại biểu duy nhất của Công đoàn Công Thương Việt Nam và là một trong 4 đại biểu đại diện Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam tham dự Tuyên dương điển hình tiên tiến năm 2017 do Hội đồng Thi đua - Khen thưởng Trung ương tổ chức. Chị còn là một trong 18 gương mặt tiêu biểu được giới thiệu trong phóng sự “Khát vọng Việt Nam” tại buổi lễ. Câu chuyện của một nữ công nhân trực tiếp sản xuất vươn lên bằng tay nghề, trách nhiệm và tinh thần thi đua chính là minh chứng sinh động cho sức lan tỏa của phong trào.
Tại Xưởng đèn Huỳnh quang Compact thuộc Công ty CP Bóng đèn phích nước Rạng Đông, trong tổng số 762 lao động có 294 lao động nữ. Công việc trong môi trường gia công thủy tinh nóng nực đòi hỏi sự bền bỉ, chính xác và tinh thần trách nhiệm cao. Ngoài giờ sản xuất, chị em vẫn tích cực tham gia các hoạt động Công đoàn, các hội thi nấu ăn, cắm hoa, thao diễn kỹ thuật, bình chọn lao động giỏi. Xưởng duy trì thi đua nâng cao chất lượng, giảm chi phí, góp phần giúp thu nhập người lao động ổn định ở mức cao, bình quân khoảng 10,8 triệu đồng/người/tháng.
Còn tại Bộ phận Gia công 2 (PRO2) thuộc Công đoàn Công ty TNHH Phụ tùng xe máy ô tô Showa Việt Nam, dù phần lớn lao động còn trẻ, tuổi nghề và điều kiện cuộc sống còn nhiều khó khăn, nữ đoàn viên vẫn tích cực thi đua tiết kiệm điện, vật tư, phụ liệu, đồng thời tham gia sôi nổi các hoạt động văn hóa, thể thao. Đặc biệt, năm 2014, PRO2 đạt giải Nhất NHC đề tài cải tiến sáng tạo - khối Honda và được tham gia báo cáo tại Đại hội NHC thế giới tháng 12/2014 tại Malaysia.
Những câu chuyện đó cho thấy “Giỏi việc nước” trước hết được tạo nên từ ý thức trách nhiệm, tinh thần sáng tạo và khát vọng vươn lên của mỗi nữ đoàn viên. Khi được tổ chức Công đoàn khơi dậy, cổ vũ và ghi nhận, những nỗ lực cá nhân đã trở thành sức mạnh tập thể, góp phần trực tiếp vào năng suất, chất lượng, hiệu quả sản xuất, kinh doanh.
Giai đoạn 2020-2025, tinh thần ấy tiếp tục được nối dài. Chị Nguyễn Thị Thục Quyên, Phó Chủ tịch Công đoàn, kiêm Trưởng ban Nữ công Công ty CP Pin Ắc quy miền Nam, là một điển hình tiêu biểu. Chị Nguyễn Thị Thục Quyên vinh dự là một trong 60 cá nhân tiêu biểu nhận Bằng khen của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam tại Lễ trao Giải thưởng “Nữ đoàn viên Công đoàn năng động, sáng tạo, trách nhiệm” lần thứ I và sơ kết khen thưởng phong trào “Giỏi việc nước, đảm việc nhà” giai đoạn 2020-2025.
“Giỏi việc nước” bằng trí tuệ, “đảm việc nhà” bằng yêu thương
Nếu trong sản xuất, kinh doanh, những nữ CNVCLĐ trực tiếp tạo ra giá trị bằng đôi bàn tay, kỹ năng và sự sáng tạo thì trong lĩnh vực giảng dạy, đào tạo và nghiên cứu khoa học, nhiều nữ cán bộ ngành Công Thương lại tạo dấu ấn bằng trí tuệ, tri thức và khát vọng đổi mới.
Đội ngũ nữ nhà giáo tại các trường đại học, cao đẳng thuộc Bộ luôn tích cực thực hiện phong trào “Dạy tốt, học tốt”, “Mỗi thầy cô là một tấm gương đạo đức tự học và sáng tạo”. Nhiều chị không ngừng học tập, nâng cao trình độ chuyên môn, đổi mới phương pháp giảng dạy, ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý và đào tạo. Giai đoạn 2020-2025, nhiều nữ nhà giáo bảo vệ thành công luận án tiến sĩ, thạc sĩ, đạt giải cao trong các kỳ thi dạy giỏi; nhiều đề tài nghiên cứu cấp Bộ, cấp Viện, cấp Trường được nghiệm thu, công bố và ứng dụng vào thực tiễn.
Một trong những gương mặt tiêu biểu là PGS.TS Vũ Thị Thu Hà, Viện Hóa học Công nghiệp Việt Nam. Trong giai đoạn 2010-2020, chị đã chủ trì thành công 11 đề tài nghiên cứu khoa học, trong đó có 5 đề tài cấp Nhà nước, 6 đề tài cấp Bộ; 7 đề tài được nghiệm thu loại xuất sắc. Đáng chú ý, đề tài “Nghiên cứu công nghệ sản xuất dung môi sinh học từ các nguồn nguyên liệu tái tạo” đã được chuyển nhượng cho đối tác công nghiệp Pháp, với phí sáng chế 45.000 euro cộng 3% doanh thu mỗi năm trong vòng 20 năm.
Hay chị Cao Thị Nhung, Trường Cao đẳng Công nghiệp Tuy Hòa đã chủ trì biên soạn chương trình giáo dục kỹ năng mềm và đào tạo cho hơn 8.000 sinh viên. Không chỉ truyền đạt kiến thức nghề nghiệp, chị còn chủ động kết nối với doanh nghiệp để mở thêm cơ hội việc làm cho sinh viên sau tốt nghiệp. Còn tại Trường Đại học Sao Đỏ, chị Nguyễn Thị Kim Nguyên cùng tập thể nhà trường tìm giải pháp nâng cao hiệu quả tuyển sinh, ký kết hợp tác với các tổ chức và doanh nghiệp, triển khai chương trình Internship, chương trình T-TEP của Toyota Việt Nam về kỹ thuật viên sửa chữa thân xe và sơn. Qua đó, nhà trường từng bước khẳng định vị thế đào tạo nguồn nhân lực kỹ thuật cao trong lĩnh vực ô tô.
Bước sang giai đoạn 2020-2025, tinh thần sáng tạo tiếp tục được thể hiện rõ qua những công trình nghiên cứu gắn với nhu cầu thực tiễn. Tiến sĩ Hoàng Thị Hòa, Trường Đại học Sao Đỏ, là một ví dụ. Đầu năm 2020, khi dịch Covid-19 bùng phát, chị không quản ngại ngày đêm nghiên cứu, kịp thời tìm ra công thức và pha chế thành công nước rửa tay khô dựa trên công thức của WHO, góp phần đáp ứng nhu cầu phòng, chống dịch trong cộng đồng. Chị Phạm Thu Trang, Trưởng ban Nữ công Công đoàn Viện Công nghiệp thực phẩm, cùng đơn vị đẩy mạnh sản xuất, đưa ra thị trường nhiều sản phẩm mang thương hiệu như thực phẩm bảo vệ sức khỏe AZ48, chiết xuất mầm đậu nành Gold...
Đáng chú ý, sáng kiến “Bình đẳng giới tại nơi làm việc” của chị Nguyễn Thị Khánh Thùy, giảng viên Bộ môn Điện kỹ thuật, Khoa Điện và Tự động hóa, Ủy viên Ban Chấp hành Công đoàn Trường Cao đẳng Công Thương miền Trung đã được Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đánh giá cao và tặng Bằng khen năm 2025. Sáng kiến góp phần quan trọng đưa nhà trường đạt giải Nhất “UN Women WEPs Awards 2024”. Đây là minh chứng cho thấy phong trào “Giỏi việc nước, đảm việc nhà” đang được mở rộng theo hướng hiện đại: không chỉ giỏi chuyên môn, hoàn thành công việc mà còn góp phần kiến tạo môi trường làm việc văn minh, chuyên nghiệp, bình đẳng và tôn trọng sự đa dạng.
Trong lĩnh vực quản lý Nhà nước, nữ cán bộ ngành Công Thương cũng ngày càng khẳng định vai trò. Các chị luôn gương mẫu trong công tác và sinh hoạt, chủ động tham mưu xây dựng chủ trương, chính sách, pháp luật; đặc biệt trong những lĩnh vực liên quan đến phụ nữ, trẻ em và bình đẳng giới. Những đóng góp ấy góp phần nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước, đồng thời tạo môi trường thuận lợi để phụ nữ phát huy năng lực.
Nhưng “giỏi việc nước” sẽ khó có thể trọn vẹn nếu thiếu một mái ấm bình yên phía sau. Chính vì vậy, “đảm việc nhà” luôn được Công đoàn Công Thương đặt trong mối quan hệ gắn bó với “Giỏi việc nước”. Công đoàn Công Thương Việt Nam cho biết, hàng năm, 95-98% gia đình nữ CNVCLĐ đạt danh hiệu gia đình văn hóa tiêu biểu. Nhiều gia đình có nhiều thế hệ cùng chung sống, yêu thương, đùm bọc nhau; nhiều chị dù hoàn cảnh khó khăn vẫn vượt lên số phận, vừa hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ tại cơ quan, vừa là điểm tựa vững chắc cho con cái. Rất nhiều gia đình có con thi đỗ thủ khoa các trường đại học, đạt giải cao tại các kỳ thi học sinh giỏi quốc gia, quốc tế; học bổng quốc tế.
Theo Công đoàn Công Thương Việt Nam, phong trào thi đua “Giỏi việc nước, đảm việc nhà” trong tình hình mới cùng với phong trào thi đua “Lao động giỏi, Lao động sáng tạo”, “Phụ nữ tích cực học tập, lao động sáng tạo, xây dựng gia đình hạnh phúc” gắn với việc “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” góp phần tích cực trong việc xây dựng cơ quan, đơn vị và tổ chức Công đoàn vững mạnh.