Giữa mùa đông trắng xóa của Kyiv, khi chiến sự vẫn để lại những đứt gãy trong nhịp sống thường nhật, cộng đồng người Việt tại Ukraine vẫn lặng lẽ đón Tết cổ truyền bằng những điều giản dị mà ấm áp, thân thương. Không pháo hoa, không hội hè đông đúc nhưng trong từng căn hộ nhỏ, sắc xanh của bánh chưng hòa quyện cùng sắc đỏ câu đối, bình hoa xuân và ấm trà nóng vẫn hiện diện. Tết chưa bao giờ vắng mặt trong tâm thức người Việt, dù ở bất cứ hoàn cảnh nào.
Những năm gần đây, Kyiv không còn là thành phố của nhịp sống bình yên như trước. Chiến sự khiến sinh hoạt nhiều thời điểm bị gián đoạn, điện có thể mất, kế hoạch có thể thay đổi trong chốc lát. Song chính trong bối cảnh ấy, giá trị của sự sum vầy và bản sắc văn hóa lại được nhận diện rõ ràng hơn. Với cộng đồng người Việt Nam đang sinh sống tại Kyiv, Tết không chỉ là phong tục mà là điểm tựa tinh thần giữa những bất định.
Một góc Tết của người Việt Nam tại Kyiv.
Từ bên kia bán cầu, Tham tán Thương mại, Thương vụ Việt Nam tại Ukraine Hoàng Đình Chại chia sẻ, tại Kyiv, để chuẩn bị đón Tết cổ truyền, không có đào Nhật Tân hay mai vàng phương Nam, bà con khéo léo sử dụng những cây hoa bản địa, điểm xuyết bằng đèn lồng đỏ và phong bao lì xì.
Mâm ngũ quả thu gọn trong điều kiện sẵn có, vài món ăn truyền thống được chuẩn bị tỉ mỉ, dù nguyên liệu đôi khi phải thay thế. Nhưng bánh chưng xanh, nhất định phải có trong mâm cỗ ngày Tết. Trong không gian nhỏ hẹp giữa mùa đông Đông Âu, những góc nhà ấy mang hơi thở rất Việt Nam, ấm áp, gần gũi và đầy ký ức.
Nhiều gia đình người Việt Nam tại Kyiv vẫn giữ tục gói bánh chưng ngày Tết.
Tết Việt Nam ở Kyiv vì thế không ồn ào, nhưng sâu lắng. Mỗi gia đình, mỗi nhóm bạn bè lại tìm đến nhau nhiều hơn, chia sẻ bữa cơm đầu năm mới và gửi đi những lời chúc bình an. Những cuộc gặp gỡ giản dị ấy không chỉ để mừng xuân, mà còn để khẳng định sự gắn kết cộng đồng trong hoàn cảnh khó khăn. Khi môi trường xung quanh biến động, tinh thần cộng đồng càng trở thành sức mạnh.
Ở góc độ rộng hơn, cộng đồng người Việt Nam tại Ukraine nhiều năm qua không chỉ gìn giữ văn hóa, mà còn đóng góp tích cực vào đời sống kinh tế sở tại. Dù quy mô không lớn như một số cộng đồng tại châu Âu khác, người Việt tại Kyiv vẫn duy trì hoạt động kinh doanh, dịch vụ, từng bước thích ứng với điều kiện mới. Việc duy trì sản xuất, kinh doanh trong bối cảnh bất ổn vừa là những nỗ lực mưu sinh, lại vừa thể hiện tinh thần bền bỉ của doanh nhân Việt nơi đất khách.
“Tết cổ truyền vì vậy mang ý nghĩa vượt ra ngoài khuôn khổ một lễ hội văn hóa. Đó là lời nhắc về cội nguồn, là cách cộng đồng tái khẳng định bản sắc trong môi trường đa văn hóa và đầy thách thức. Khi mỗi gia đình giữ được nếp Tết, cũng là khi sợi dây kết nối với quê hương được duy trì bền chặt”, Tham tán Thương mại Hoàng Đình Chại chia sẻ.
Không khí Tết Việt còn trở thành cầu nối văn hóa với bạn bè Ukraine.
Đáng chú ý, theo thương vụ, không khí Tết Việt còn trở thành cầu nối văn hóa với bạn bè Ukraine. Trong bối cảnh người dân sở tại cũng chịu nhiều tác động từ chiến sự, tinh thần lạc quan và sự sẻ chia của cộng đồng người Việt để lại dấu ấn tích cực. Nhiều người Ukraine lần đầu tiếp cận Tết âm lịch, thưởng thức món ăn truyền thống và tìm hiểu về phong tục Việt Nam. Sự giao thoa văn hóa ấy góp phần củng cố hình ảnh Việt Nam là một dân tộc giàu truyền thống, nhân văn và biết trân trọng hòa bình.
Từ thực tế Kyiv có thể thấy, vai trò của các cơ quan đại diện và hệ thống kết nối cộng đồng càng trở nên quan trọng. Việc duy trì thông tin, hỗ trợ, động viên tinh thần giúp bà con ổn định cuộc sống, tạo nền tảng cho các hoạt động hợp tác kinh tế, thương mại trong tương lai khi tình hình ổn định hơn. Cộng đồng kiều bào, dù ở quy mô nào, vẫn là một phần cấu thành của chiến lược đối ngoại và hội nhập quốc tế của Việt Nam.
Xuân ở Kyiv không rộn ràng, nhưng đậm sâu. Đó là mùa xuân của sự bền bỉ, của niềm tin vào ngày mai yên bình hơn. Giữa tuyết trắng và những biến động khó lường, Tết Việt vẫn hiện diện như một ngọn lửa nhỏ nhưng không tắt - ngọn lửa của ký ức, của bản sắc và của hy vọng.
Để chuẩn bị đón Tết, kiều bào tại Kyiv chu đáo sắp xếp mâm ngũ quả thu gọn trong điều kiện sẵn có, vài món ăn truyền thống được chuẩn bị tỉ mỉ, dù nguyên liệu đôi khi phải thay thế. Nhưng bánh chưng xanh, nhất định phải có trong mâm cỗ ngày Tết. Trong không gian nhỏ hẹp giữa mùa đông Đông Âu, những góc nhà ấy mang hơi thở rất Việt Nam, ấm áp, gần gũi và đầy ký ức.