Từ ngày 13 - 28/11/2026, Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội lần thứ năm với chủ đề “Thăng Long Kẻ Nghệ”, chủ đề xuyên suốt “Kinh tế sáng tạo”, sẽ diễn ra tại 5 cụm không gian trên địa bàn thành phố, với 150 hoạt động, quy tụ gần 1.000 nghệ nhân, nghệ sĩ trong nước và quốc tế, hướng tới phát triển hệ sinh thái sáng tạo đô thị. Điểm mới là lần đầu tiên mô hình lưu trú sáng tác quốc tế được triển khai, đồng thời mở rộng các hoạt động tại không gian di sản, phố nghề, chợ truyền thống và công viên.
Lễ hội được triển khai dưới sự chỉ đạo của UBND thành phố Hà Nội và Hội Kiến trúc sư Việt Nam; do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội phối hợp với Tạp chí Kiến trúc tổ chức, cùng sự đồng hành của Văn phòng UNESCO tại Hà Nội, Tập đoàn SOVICO, Chương trình Định cư con người Liên hợp quốc (UN-Habitat) và các đơn vị liên quan.
Kiến trúc kiến tạo hệ sinh thái công nghiệp văn hóa
Chiều 6/11, phát biểu tại họp báo công bố Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội 2026, TS. KTS. Phan Đăng Sơn, Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam cho rằng, kiến trúc có vai trò quan trọng trong việc tổ chức không gian sống, gìn giữ ký ức và thể hiện khát vọng phát triển của mỗi đô thị. Những cấu trúc đặc trưng của Thăng Long xưa như phố hàng, làng nghề, đình, chợ, bến sông không chỉ mang giá trị văn hóa mà còn gắn với hoạt động kinh tế, thương mại và đời sống cộng đồng.
“Kiến trúc không chỉ là một ngành công nghiệp văn hóa mà còn là hạ tầng 'vật chất' cho các ngành công nghiệp văn hóa khác phát triển. Điện ảnh, biểu diễn, mỹ thuật, thủ công, thời trang và du lịch đều cần không gian để hình thành, gặp gỡ công chúng và phát triển thành thị trường. Không gian được kiến tạo đúng sẽ sinh ra giá trị, và giá trị ấy được bồi đắp qua nhiều thế hệ”, ông Phan Đăng Sơn nhấn mạnh.
TS. KTS. Phan Đăng Sơn, Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam, nhấn mạnh vai trò của kiến trúc trong việc kết nối di sản, không gian đô thị và phát triển kinh tế sáng tạo. Ảnh: Minh Đức
Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam đánh giá, việc tái kích hoạt một khu chợ thành trung tâm kinh tế sáng tạo, mở cửa các ngôi đình cho hoạt động nghề hay xây dựng không gian sáng tạo trong công viên là những hướng đi cụ thể để phát huy giá trị di sản. Đây cũng là những đóng góp thiết thực của ngành kiến trúc và đội ngũ kiến trúc sư trong quá trình phát triển công nghiệp văn hóa.
Đề cập định hướng phát triển của ngành kiến trúc trong giai đoạn tới, ông Phan Đăng Sơn cho rằng cần có ba chuyển dịch quan trọng. Trước hết, chuyển từ xây dựng công trình, sản phẩm sang kiến tạo hệ sinh thái, trong đó mỗi dự án được đánh giá bằng những giá trị văn hóa, xã hội và kinh tế mang lại cho cộng đồng.
Thứ hai, chuyển từ bảo tồn tĩnh sang tái sinh di sản, phát huy bản sắc và truyền thống, đưa phố cổ, làng nghề, các công trình công nghiệp cũ trở thành những không gian sáng tạo của đô thị.
Thứ ba, chuyển từ tiếp nhận sang đối thoại bình đẳng với thế giới, phát huy bản sắc văn hóa, nghệ thuật và tri thức bản địa để tạo ra những sản phẩm có khả năng thích ứng, giao lưu và tiếp cận thị trường quốc tế.
Hội Kiến trúc sư Việt Nam cam kết tiếp tục khuyến khích, tập hợp và phát triển đội ngũ kiến trúc sư, tham gia tư vấn, phản biện chính sách, đồng thời đồng hành cùng thành phố Hà Nội và các đơn vị liên quan để phát triển Lễ hội thành mô hình có thể nhân rộng tại các đô thị trên cả nước.
Họp báo có sự tham gia của đại diện Đại sứ quán, nghệ sĩ đến từ nhiều quốc gia trên thế giới. Ảnh: Minh Đức
Hướng tới xây dựng hệ sinh thái sáng tạo đô thị
Về định hướng tổ chức, bà Lê Thị Ánh Mai, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội cho biết, năm 2026, thành phố đặt mục tiêu chuyển từ “tổ chức lễ hội” sang “xây dựng hệ sinh thái sáng tạo đô thị”. Theo đó, lễ hội không chỉ là sự kiện văn hóa diễn ra trong 16 ngày cao điểm tháng 11 mà còn là kết quả của quá trình chuẩn bị, kết nối và đồng kiến tạo xuyên suốt cả năm.
Bà Lê Thị Ánh Mai, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội, thông tin về các điểm mới và định hướng tổ chức Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội 2026.
Lấy cảm hứng từ lịch sử đô thị Thăng Long - Kẻ Chợ, chủ đề “Thăng Long Kẻ Nghệ” tôn vinh tài hoa, kỹ năng và năng lực sáng tạo được tích lũy, trao truyền qua nhiều thế hệ. Theo bà Lê Thị Ánh Mai, “Kẻ Nghệ” hôm nay không chỉ là những nghệ nhân, người làm nghề mà còn có các nhà thiết kế, kiến trúc sư, nghệ sĩ, người làm công nghệ, người trẻ và cộng đồng đang góp phần kiến tạo diện mạo Thủ đô.
Thông qua mạch kết nối “Thị - Phố - Nghề” và ba trục triển khai gồm kinh tế sáng tạo, nghệ thuật liên ngành, đồng sáng tạo, Lễ hội hướng tới kết nối, phát huy các nguồn lực văn hóa, di sản và sáng tạo, hình thành những giá trị mới phục vụ phát triển đô thị. "Với thông điệp ‘Kết tài hoa, dệt tài sản’, lễ hội hướng tới chuyển hóa các giá trị văn hóa, di sản, tri thức và năng lực sáng tạo thành những tài sản có khả năng phát triển lâu dài; góp phần tạo sinh kế, việc làm, thúc đẩy hợp tác và đưa công nghiệp văn hóa trở thành động lực tăng trưởng của Thủ đô”, bà Lê Thị Ánh Mai nhấn mạnh.
Hà Nội gia nhập Mạng lưới các Thành phố Sáng tạo của UNESCO trong lĩnh vực Thiết kế năm 2019. Qua bốn mùa tổ chức với các chủ đề Khơi nguồn Sáng tạo (2021), Thiết kế và Công nghệ (2022), Dòng chảy (2023) và Giao lộ Sáng tạo (2024), Lễ hội từng bước hình thành mạng lưới kết nối nghệ sĩ, kiến trúc sư, nhà thiết kế, nghệ nhân, doanh nghiệp, trường đại học và tổ chức quốc tế.
Các tác phẩm, trừng bày trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 đang dần đi vào hoàn thiện.
Năm nay, các hoạt động đã được triển khai từ tháng 1 với nhiều chương trình như Tụ hội Sáng tạo, Kết duyên Sáng tạo, Summer Camp “Re - Làng nghề tái sinh”, phát triển hạ tầng sáng tạo và Cuộc thi Thiết kế Không gian Sáng tạo 2026.
Một trong những điểm nhấn của mùa lễ hội là lần đầu tiên mô hình lưu trú sáng tác quốc tế được triển khai, với gần 100 nghệ sĩ quốc tế và người Việt Nam ở nước ngoài đến từ 21 quốc gia. Các nghệ sĩ không chỉ tham gia trình diễn mà còn lưu trú, đồng sáng tác với nghệ sĩ, nghệ nhân và cộng đồng tại Hà Nội.
Song song với hoạt động giao lưu, lễ hội chú trọng kết nối sản phẩm sáng tạo với thị trường. Chương trình Kết duyên Sáng tạo kết nối nhà thiết kế với nghệ nhân để phát triển sản phẩm thủ công đương đại; Summer Camp “Re - Làng nghề tái sinh” tạo điều kiện để giảng viên, sinh viên cùng nghệ nhân nghiên cứu, phát triển sản phẩm từ tri thức làng nghề. Các thương hiệu thiết kế cũng được kết nối với làng nghề, phố nghề thông qua việc giới thiệu sản phẩm sơn mài, lụa, bạc, trầm, dược liệu và các tour trải nghiệm.
Nhiều không gian di sản, phố nghề và công trình văn hóa của Hà Nội sẽ trở thành địa điểm tổ chức các hoạt động sáng tạo.
Đặc biệt, lần đầu tiên Giải thưởng Thiết kế sáng tạo Hà Nội được công bố nhằm tôn vinh những đóng góp sáng tạo tiêu biểu, phát huy giá trị di sản và tri thức bản địa, thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa của Thủ đô.
Lễ hội khai mạc lúc 19h ngày 13/11 tại Quảng trường phía Đông hồ Hoàn Kiếm; Gala bế mạc “Hà Nội, những vang động” diễn ra lúc 19h30 ngày 28/11 tại chợ Đồng Xuân. Lịch hoạt động, bản đồ địa điểm và hướng dẫn tham gia được cập nhật trên website lehoithietkesangtao.vn và fanpage chính thức của Lễ hội.