Khơi thông động lực đổi mới sáng tạo
TP. Hà Nội đang đẩy mạnh cụ thể hóa các chủ trương của Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số bằng những cơ chế, chính sách mang tính đột phá, tạo điều kiện để các kết quả nghiên cứu nhanh chóng đi vào thực tiễn.
Một trong những dấu ấn nổi bật là việc thành lập Trung tâm Đổi mới sáng tạo Hà Nội theo mô hình “Nhà nước định hướng, doanh nghiệp vận hành”. Theo định hướng phát triển, Trung tâm Đổi mới sáng tạo Hà Nội sẽ xây dựng hệ sinh thái gồm 5 tầng, bao phủ toàn bộ vòng đời của một ý tưởng khoa học, công nghệ, từ nghiên cứu, ươm tạo, tăng trưởng, mở rộng thị trường đến kết nối nguồn vốn và thương mại hóa sản phẩm.
Mô hình này được kỳ vọng sẽ tạo sự liên kết chặt chẽ giữa các viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp và nhà đầu tư, góp phần rút ngắn khoảng cách giữa nghiên cứu với sản xuất, kinh doanh.
Cùng với đó, TP. Hà Nội cũng hướng tới hình thành các vườn ươm công nghệ, doanh nghiệp công nghệ và trung tâm đổi mới sáng tạo gắn với giáo dục, đào tạo và y tế chất lượng cao và lấy Khu công nghệ cao Hòa Lạc làm hạt nhân nghiên cứu, phát triển...
Để cụ thể hóa các chủ trương lớn của Trung ương, Hà Nội đã xây dựng Chương trình hành động triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW với hơn 600 nhiệm vụ cụ thể, đồng thời ban hành 8 nghị quyết chuyên đề về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số nhằm tạo hành lang pháp lý cho cơ chế thử nghiệm có kiểm soát, quỹ đầu tư mạo hiểm, chính sách thu hút nhân tài và hỗ trợ nghiên cứu, phát triển công nghệ.
Người dân làm thủ tục tại kiosk thông minh tại Trung tâm Phục vụ hành chính công TP. Hà Nội.
Đặc biệt, để tiếp tục tháo gỡ những điểm nghẽn về thể chế, nguồn lực và hạ tầng, HĐND TP. Hà Nội đã thông qua 4 nghị quyết quan trọng, tạo hành lang pháp lý đồng bộ để đưa các chính sách về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo nhanh chóng đi vào cuộc sống.
Trong đó, Nghị quyết số 24/2026/NQ-HĐND quy định một số chính sách thúc đẩy nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ và chuyển giao công nghệ của TP. Hà Nội. Nghị quyết quy định các lĩnh vực trọng điểm và nhiệm vụ khoa học, công nghệ trọng điểm của Thủ đô; mở rộng cơ chế giao trực tiếp nhiệm vụ khoa học, công nghệ; thực hiện khoán kinh phí theo kết quả, sản phẩm.
Tiếp đó, Nghị quyết số 25/2026/NQ-HĐND quy định một số chính sách ưu đãi, hỗ trợ phát triển hạ tầng và các tổ chức hoạt động trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Nghị quyết tập trung vào hai nhóm chính sách lớn là hỗ trợ phát triển hạ tầng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đồng thời ưu đãi, hỗ trợ các tổ chức hoạt động trong các lĩnh vực này trên địa bàn thành phố.
Một trong những điểm nhấn quan trọng là Nghị quyết số 26/2026/NQ-HĐND về thử nghiệm có kiểm soát đối với công nghệ, sản phẩm, dịch vụ và mô hình kinh doanh mới. Nghị quyết quy định rõ điều kiện, tiêu chí, thời gian, không gian và phạm vi thử nghiệm; cơ chế tạm thời không áp dụng một số quy định của pháp luật; trình tự, thủ tục cho phép, điều chỉnh, gia hạn, tạm dừng, chấm dứt và hoàn thành thử nghiệm; cùng cơ chế hướng dẫn, giám sát và kiểm soát trong suốt quá trình triển khai.
Bên cạnh đó, Nghị quyết số 27/2026/NQ-HĐND quy định một số nội dung và định mức chi quản lý hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo có sử dụng ngân sách nhà nước của thành phố. Việc ban hành nghị quyết góp phần hoàn thiện cơ chế tài chính, bảo đảm nguồn lực được quản lý thống nhất, minh bạch và sử dụng hiệu quả, tạo điều kiện để các nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo được triển khai đồng bộ, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Chuyển chính sách thành kết quả thực tiễn
Không dừng ở việc hoàn thiện cơ chế, chính sách, Hà Nội đang từng bước chuyển các chủ trương về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thành những kết quả cụ thể trong quản trị, cải cách hành chính và phát triển kinh tế số.
TP. Hà Nội xác định dữ liệu và quản trị số là nền tảng để nâng cao hiệu lực, hiệu quả điều hành. Mọi quyết sách đều hướng tới được xây dựng trên cơ sở dữ liệu và căn cứ khoa học, thay cho phương thức quản lý chủ yếu dựa trên báo cáo định kỳ như trước đây.
Một trong những minh chứng rõ nét là việc triển khai hệ thống không gian làm việc số dùng chung HanoiWork để quản lý công việc theo thời gian thực gắn với mục tiêu, tiến độ và kết quả thực hiện. Đến nay, nền tảng đã hình thành 178 không gian làm việc với hơn 85.000 tài khoản được kích hoạt, theo dõi trực tuyến trên 191.000 nhiệm vụ.
Việc ứng dụng nền tảng số đã góp phần chuyển phương thức điều hành từ giao việc hành chính sang quản trị theo mục tiêu, tiến độ, sản phẩm và dữ liệu, giúp nâng cao tính minh bạch, khả năng giám sát và hiệu quả phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị.
Cừng với đó, cải cách thủ tục hành chính tiếp tục được đẩy mạnh thông qua chuyển đổi số. Hà Nội đã giải quyết hơn 700.000 hồ sơ không phụ thuộc nơi cư trú, tái cấu trúc hơn 2.000 thủ tục hành chính và đạt tỷ lệ tái sử dụng dữ liệu trên 97%. Đây là nền tảng quan trọng để giảm thời gian, chi phí thực hiện thủ tục hành chính, đồng thời nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp.
Ngoài ra, nền tảng iHanoi cũng phát huy vai trò là kênh kết nối giữa chính quyền với người dân. Đến nay, nền tảng có 6,21 triệu tài khoản, ghi nhận khoảng 186 triệu lượt truy cập và tiếp nhận hơn 107.000 phản ánh, kiến nghị. Thông qua nền tảng này, nhiều ý kiến của người dân được tiếp nhận, xử lý kịp thời, góp phần nâng cao hiệu quả quản trị đô thị và tăng cường sự tương tác giữa chính quyền với xã hội.
Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội ông Cù Ngọc Trang cho biết, thành phố đang đứng trước yêu cầu phải rút ngắn nhiều “khoảng cách”, từ khoảng cách về tăng trưởng, năng suất đến khoảng cách trong ứng dụng công nghệ giữa doanh nghiệp lớn và doanh nghiệp nhỏ và vừa. Công nghệ chỉ thực sự tạo ra giá trị khi giải quyết được bài toán thực tiễn của doanh nghiệp và được thương mại hóa thành sản phẩm, dịch vụ trên thị trường.
Để hiện thực hóa mục tiêu đó, TP. Hà Nội từng bước hoàn thiện hệ thống cơ chế, chính sách đặc thù theo Luật Thủ đô. HĐND TP. Hà Nội đã ban hành đồng bộ nhiều nghị quyết về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số với các chính sách hỗ trợ mang tính đột phá, lấy doanh nghiệp làm trung tâm của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo số, trở thành động lực trực tiếp thúc đẩy tăng trưởng nhanh, bền vững của Thủ đô trong giai đoạn mới.
Những cơ chế mới không chỉ tháo gỡ các rào cản về thể chế mà còn tạo nền tảng để hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo đồng bộ, thúc đẩy quá trình thương mại hóa công nghệ và phát triển các động lực tăng trưởng mới cho Thủ đô.