Hạ tầng chung cư trước yêu cầu chuyển đổi xanh
Hà Nội đang triển khai nhiều giải pháp thúc đẩy giao thông xanh, giảm phát thải và cải thiện chất lượng không khí. Tuy nhiên, để người dân thực sự chuyển sang sử dụng phương tiện điện, bên cạnh việc lựa chọn phương tiện, thành phố cần phát triển hạ tầng đồng bộ, đặc biệt tại các khu chung cư - nơi tập trung đông cư dân và có nhu cầu gửi xe, sạc điện, đổi pin ngày càng lớn.
Đây cũng là nội dung trọng tâm của tọa đàm “Chuyển đổi phương tiện xanh: Gỡ nút thắt hạ tầng cho chung cư Hà Nội”, diễn ra sáng ngày 23/10, trong khuôn khổ Chương trình truyền thông về bảo vệ môi trường trên địa bàn TP. Hà Nội năm 2026, do Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội phối hợp với UBND phường Cầu Giấy tổ chức.
Toàn cảnh toạ đàm.
Theo số liệu được đưa ra tại chương trình, Hà Nội hiện có 2.313 vị trí trạm sạc, 10.209 cổng sạc và khoảng 1.650 tủ đổi pin. Tuy nhiên, những con số trên phạm vi toàn thành phố chưa phản ánh đầy đủ khả năng tiếp cận hạ tầng của người dân ngay tại nơi sinh sống.
Tại các khu chung cư, việc phát triển hạ tầng phục vụ xe điện đặt ra hàng loạt vấn đề cụ thể như bố trí phương tiện ở đâu, khu vực sạc và đổi pin đặt tại vị trí nào, hệ thống điện hiện hữu có đáp ứng nhu cầu hay không, kinh phí đầu tư và vận hành do ai chi trả, trách nhiệm bảo đảm an toàn thuộc về đơn vị nào.
Đây không chỉ là bài toán kỹ thuật mà còn liên quan đến cơ chế quản lý, phân định trách nhiệm và sự đồng thuận của cộng đồng cư dân. Mỗi chung cư có đặc điểm thiết kế, quy mô dân số, điều kiện hạ tầng và phương án vận hành khác nhau. Vì vậy, việc triển khai cần dựa trên khảo sát thực tế, đánh giá khả năng đáp ứng của công trình, thay vì áp dụng một phương án chung cho tất cả.
Yêu cầu này cũng được đặt ra trong Công điện số 27/CĐ-TTg ngày 31/3/2026 của Thủ tướng Chính phủ về thúc đẩy phát triển hạ tầng trạm sạc xe điện tại các khu chung cư. Công điện nhấn mạnh việc hoàn thiện quy định, quy chuẩn, tăng cường quản lý nhằm bảo đảm an toàn, phòng, chống cháy nổ, đồng thời tháo gỡ những vướng mắc về hạ tầng tại các khu đô thị, chung cư.
Tiếp đó, ngày 15/6/2026, Bộ Xây dựng ban hành Thông tư số 31/2026/TT-BXD sửa đổi quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nhà chung cư. Theo nội dung được nêu tại chương trình, thông tư có hiệu lực từ ngày 15/12/2026, đặt ra yêu cầu rà soát các khu vực để xe điện, sạc xe điện và đổi pin tại chung cư hiện hữu. Chủ sở hữu hoặc tổ chức, cá nhân được ủy quyền phải hoàn thành việc rà soát trong thời hạn 6 tháng kể từ ngày thông tư có hiệu lực; trường hợp chưa đáp ứng quy chuẩn phải thực hiện sửa chữa, cải tạo theo quy định.
Những yêu cầu về kỹ thuật và an toàn cho thấy quá trình chuyển đổi không thể chỉ dừng ở việc lắp đặt thêm trụ sạc. Các chung cư cần đánh giá năng lực hệ thống điện, xác định vị trí phù hợp, xây dựng phương án vận hành và quy trình xử lý sự cố. Đồng thời, việc tổ chức khu vực để xe, sạc và đổi pin phải tính đến điều kiện thực tế của công trình, bảo đảm hài hòa giữa nhu cầu sử dụng và an toàn của cư dân.
Tìm giải pháp từ thực tiễn
Một trong những vấn đề được quan tâm tại tọa đàm là cơ chế phối hợp giữa cơ quan quản lý nhà nước, chính quyền cơ sở, ban quản trị, đơn vị quản lý vận hành và cư dân. Khi phát triển hạ tầng xe điện tại chung cư, việc xác định rõ thẩm quyền, trách nhiệm của từng bên có ý nghĩa quan trọng, giúp hạn chế tranh chấp và tạo cơ sở triển khai các phương án phù hợp.
Kinh phí đầu tư, vận hành, bảo trì hệ thống sạc cũng là nội dung cần được làm rõ. Cùng với đó là vấn đề phân định sở hữu chung - riêng, quyền quyết định đối với các hạng mục cải tạo và cách thức lấy ý kiến, tạo đồng thuận trong cộng đồng cư dân. Nếu thiếu cơ chế phối hợp rõ ràng, việc triển khai có thể gặp khó khăn ngay cả khi nhu cầu sử dụng xe điện đã hình thành. Ngược lại, khi trách nhiệm được phân định cụ thể, phương án kỹ thuật được đánh giá đầy đủ và nguồn lực được tính toán phù hợp, các chung cư sẽ có cơ sở chủ động hơn trong quá trình chuyển đổi.
Tại chương trình, các đại biểu tập trung thảo luận ba nhóm vấn đề chính: nhận diện thực trạng hạ tầng chuyển đổi phương tiện xanh tại chung cư; làm rõ những vướng mắc về thẩm quyền, cơ chế, kinh phí, trách nhiệm và an toàn; đề xuất giải pháp, lộ trình cùng cơ chế phối hợp, bao gồm cả những việc có thể triển khai trước mắt và các định hướng dài hạn.
Tọa đàm có sự tham gia của đại diện cơ quan quản lý, chuyên gia, chính quyền cơ sở và ban quản trị chung cư, tạo diễn đàn trao đổi từ góc độ chính sách, chuyên môn đến thực tiễn quản lý và sinh hoạt của người dân.
PGS.TS Nguyễn Thành Lợi, Phó Tổng giám đốc Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội phát biểu khai mạc toạ đàm.
Phát biểu khai mạc chương trình, PGS.TS Nguyễn Thành Lợi, Phó Tổng giám đốc Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội, nhấn mạnh bảo vệ môi trường, bảo vệ môi trường, kiểm soát ô nhiễm không khí và phát triển đô thị xanh, bền vững là những vấn đề thiết thực đối với Hà Nội. Chuyển đổi phương tiện giao thông theo hướng xanh, giảm phát thải là yêu cầu quan trọng; song để thực hiện hiệu quả, cần phát triển hạ tầng đồng bộ, phù hợp và bảo đảm an toàn.
"Đối với các khu chung cư, việc bố trí nơi để xe, điểm sạc và đổi pin, khả năng đáp ứng của hệ thống điện, kinh phí đầu tư, vận hành và trách nhiệm của các bên đang đặt ra nhiều vấn đề cần tháo gỡ. Đây không chỉ là câu chuyện kỹ thuật, mà còn liên quan đến cơ chế phối hợp, công tác quản lý và sự đồng thuận của cư dân. Vì vậy, cần có sự trao đổi thẳng thắn, nhận diện đúng khó khăn để đề xuất giải pháp và lộ trình phù hợp với điều kiện thực tế", ông Lợi nhấn mạnh.
Chương trình truyền thông về bảo vệ môi trường trên địa bàn TP. Hà Nội được triển khai thường niên từ năm 2020. Năm 2026, sau khi sắp xếp, hợp nhất các cơ quan báo chí của thành phố, Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội tiếp tục thực hiện chương trình, đổi mới nội dung và phương thức truyền thông theo hướng đa nền tảng, bám sát các vấn đề môi trường từ thực tiễn đô thị. Thông qua tọa đàm, Ban tổ chức kỳ vọng kết nối thông tin chính sách với những khó khăn trong đời sống, tăng cường trao đổi giữa cơ quan quản lý, chuyên gia và cộng đồng cư dân, qua đó tập hợp kiến nghị, đề xuất giải pháp khả thi.
Phát triển hạ tầng sạc và đổi pin tại chung cư vì thế không chỉ nhằm đáp ứng nhu cầu sử dụng phương tiện xanh mà còn là bước chuẩn bị cần thiết để giao thông xanh phát triển an toàn, bền vững. Khi các nút thắt về kỹ thuật, kinh phí và trách nhiệm từng bước được tháo gỡ, mục tiêu chuyển đổi phương tiện tại Hà Nội sẽ có thêm điều kiện đi vào thực tế.