Hà Nội: Hình thành đô thị đa tầng, không để quy hoạch nằm trên giấy

Đưa quy hoạch nhanh thành dự án, công trình cụ thể

Theo Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, Hà Nội sẽ chuyển từ mô hình phát triển theo chiều ngang sang mô hình đô thị đa tầng, đa lớp, khai thác đồng thời không gian ngầm, mặt đất và trên cao nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên đất và tạo dư địa tăng trưởng mới.

Trong đó, không gian ngầm được quy hoạch theo từng tầng chức năng, ưu tiên phát triển tại khu vực trung tâm với hệ thống giao thông, hạ tầng kỹ thuật và dịch vụ đô thị. Không gian mặt đất sẽ được dành nhiều hơn cho cây xanh, quảng trường, công trình văn hóa và các không gian công cộng. Trên cao, thành phố định hướng phát triển các công trình nén tại những khu vực TOD gắn với hệ thống giao thông công cộng khối lượng lớn.

Đáng chú ý, lần đầu tiên Hà Nội đưa không gian kinh tế tầm thấp dưới 1.000 m vào cấu trúc phát triển đô thị. Đây được xem là bước chuẩn bị cho sự hình thành các mô hình kinh tế mới như taxi bay, phương tiện cất hạ cánh thẳng đứng (eVTOL), thiết bị bay không người lái, hạ tầng viễn thông thế hệ mới và các dịch vụ của nền kinh tế số trong tương lai.

Trao đổi với báo chí bên lề Hội nghị công bố Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm và Xúc tiến đầu tư năm 2026, sáng 29/6, Giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc Hà Nội Nguyễn Trọng Kỳ Anh cho biết, điểm đột phá lớn nhất của quy hoạch lần này là xác định hạ tầng giữ vai trò dẫn dắt phát triển.

Theo ông, thành phố sẽ tập trung hoàn thiện hệ thống hạ tầng khung, trước hết là mạng lưới đường sắt đô thị, các tuyến vành đai và trục hướng tâm nhằm tạo nền tảng hiện thực hóa mô hình đô thị đa tầng trong giai đoạn tới.

Quy hoạch xác định hệ thống giao thông là trụ cột của cấu trúc đô thị với mạng lưới đường sắt đa cấp dài khoảng 1.200 km, trong đó gần 1.000 km là đường sắt đô thị. Nhiều tuyến được nghiên cứu đầu tư ngầm hoàn toàn, kết nối các cực tăng trưởng, đô thị vệ tinh và trung tâm thành phố.

Bên cạnh đó là mạng lưới 8 tuyến vành đai, các tuyến giao thông hướng tâm, hệ thống logistics đa phương thức cùng sân bay quốc tế mới phía Nam Thủ đô, hình thành mạng lưới kết nối liên vùng quy mô lớn.

Một trong những điểm mới của quy hoạch lần này là định hướng triển khai ngay sau khi được công bố, thay vì kéo dài nhiều năm như trước.

Theo Giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc Hà Nội, thành phố sẽ tận dụng tối đa các cơ chế đặc thù của Luật Thủ đô năm 2026 cùng các nghị quyết mới để rút ngắn đáng kể thời gian lập, thẩm định và phê duyệt quy hoạch.

Ngay trong năm 2026, Hà Nội sẽ triển khai đồng thời việc cụ thể hóa 5 đồ án quy hoạch hạ tầng kỹ thuật và các đồ án quy hoạch phân khu. Thời gian thực hiện dự kiến được rút ngắn khoảng 30% so với trước đây.

Đặc biệt, cơ chế mới của Luật Thủ đô và Nghị quyết số 63/NQ-HĐND của Hội đồng nhân dân thành phố cho phép triển khai đồng thời nhiều cấp độ quy hoạch. Đối với quy hoạch chi tiết, nếu phù hợp với định hướng quy hoạch cấp trên, có thể phê duyệt trước và cập nhật sau vào quy hoạch chung hoặc quy hoạch phân khu.

Theo ông Nguyễn Trọng Kỳ Anh, đây là thay đổi quan trọng trong tư duy quản lý, giúp giảm đáng kể thời gian chuẩn bị đầu tư, hạn chế tình trạng dự án phải chờ hoàn thiện toàn bộ hệ thống quy hoạch mới được triển khai.

Riêng đối với quy hoạch phân khu, thời gian lập có thể giảm còn khoảng 3 tháng. Đối với quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500, việc bãi bỏ bước lập nhiệm vụ quy hoạch giúp mỗi dự án tiết kiệm thêm từ 2-3 tháng chuẩn bị.

"Quan điểm của thành phố là quy hoạch phải nhanh chóng được chuyển hóa thành dự án, thành công trình và động lực phát triển, không để tiếp tục nằm trên giấy", ông Nguyễn Trọng Kỳ Anh nhấn mạnh.

Hà Nội đưa ra bốn cam kết với nhà đầu tư

Quy hoạch đã mở ra không gian phát triển mới, nhưng để những định hướng đó trở thành các công trình và động lực tăng trưởng, vai trò của cộng đồng doanh nghiệp, nhà đầu tư là đặc biệt quan trọng. Đây cũng là lý do Hà Nội tiếp tục khẳng định cam kết đồng hành, cải thiện môi trường đầu tư và tạo điều kiện thuận lợi cho các dự án chiến lược.

Nhấn mạnh quyết tâm của Hà Nội hiện thực hoá mục tiêu đã đề ra, tại Hội nghị công bố Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm và Xúc tiến đầu tư năm 2026, Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng khẳng định, những quyết định chủ trương đầu tư, các văn kiện hợp tác được trao tại hội nghị cùng sự quan tâm của cộng đồng doanh nghiệp là khởi đầu quan trọng cho giai đoạn phát triển mới của Thủ đô trên nền tảng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Theo Bí thư Thành ủy Hà Nội, để hiện thực hóa Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, thành phố đưa ra bốn cam kết hành động.

Trước hết, Hà Nội tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo, điều hành theo hướng kỷ cương, hiệu quả, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm; đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, xử lý nghiêm tình trạng né tránh, đùn đẩy trách nhiệm, bảo đảm mọi nhà đầu tư được tiếp cận thông tin minh bạch, bình đẳng và được bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp.

Thứ hai, thành phố ưu tiên sử dụng hiệu quả nguồn vốn đầu tư công để đẩy nhanh các dự án hạ tầng chiến lược như đường vành đai, cầu vượt sông, giao thông công cộng, khu công nghệ cao, hạ tầng số, năng lượng, tài chính, giáo dục, y tế và môi trường, qua đó tạo hiệu ứng lan tỏa, thu hút nguồn lực đầu tư xã hội.

Thứ ba, Hà Nội xác định phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao là yếu tố quyết định cho tăng trưởng dài hạn; tiếp tục phát huy vai trò trung tâm giáo dục, khoa học và công nghệ của cả nước, xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, nghiên cứu và phát triển, đồng thời ban hành các chính sách thu hút nhân tài, lao động chất lượng cao.

Thứ tư, thành phố kiên định quan điểm lấy người dân và bản sắc Thăng Long - Hà Nội làm trung tâm của mọi quyết sách phát triển. Mọi chương trình, dự án và công trình đều phải hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng sống của người dân, đồng thời gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa đặc trưng của Thủ đô.

Bí thư Thành ủy Hà Nội khẳng định, thành phố mong muốn đồng hành cùng các nhà đầu tư có tầm nhìn dài hạn, chuyên nghiệp và cam kết phát triển bền vững. Hà Nội sẽ tiếp tục xây dựng môi trường đầu tư minh bạch, hạ tầng đồng bộ, nguồn nhân lực chất lượng cao cùng nền hành chính phục vụ, coi thành công của nhà đầu tư cũng chính là thành công của Thủ đô.