Hà Nội tìm hiểu kinh nghiệm phát triển đô thị lớn tại Trung Quốc

Trao đổi kinh nghiệm quy hoạch, quản trị đô thị lớn

Trong các ngày từ 28/01 đến 01/02/2026, Đoàn công tác Thành phố Hà Nội do ông Dương Đức Tuấn, Phó Chủ tịch thường trực UBND Thành phố Hà Nội làm Trưởng đoàn, đã có chuyến thăm và làm việc tại Thủ đô Bắc Kinh và thành phố Nam Kinh, thủ phủ tỉnh Giang Tô, Trung Quốc, nhằm tăng cường giao lưu, hợp tác và trao đổi kinh nghiệm về quy hoạch phát triển đô thị, nhất là cách thức giải quyết các điểm nghẽn, xác định và hiện thực hóa tầm nhìn phát triển bền vững của các thành phố lớn. Tham gia Đoàn có các đồng chí lãnh đạo sở, ngành, cơ sở nghiên cứu, quy hoạch và Văn phòng UBND Thành phố Hà Nội.

Tại Thủ đô Bắc Kinh, Đoàn đã làm việc với Sở Sinh thái và Môi trường Thành phố Bắc Kinh, Ban Quản lý Khu đô thị vệ tinh Thông Châu, Viện Quy hoạch và Thiết kế đô thị Bắc Kinh; khảo sát Trung tâm giám sát môi trường Bắc Kinh, Trung tâm điều hành giao thông và Thư viện Bắc Kinh ở quận Thông Châu. Tại thành phố Nam Kinh, Đoàn đã làm việc với Viện Quy hoạch và Thiết kế đô thị Nam Kinh, khảo sát các mô hình tái thiết đô thị gắn với bảo tồn di sản, khảo sát quy hoạch tổ hợp không gian ngầm và các mô hình TOD nhà ga Nam Kinh.

Phát biểu tại các buổi làm việc, ông Dương Đức Tuấn giới thiệu khái quát về Thủ đô Hà Nội với vai trò, vị thế là trung tâm chính trị - hành chính quốc gia và trung tâm lớn về kinh tế, văn hóa, khoa học, giáo dục, hợp tác quốc tế của Việt Nam. Ông Tuấn cho biết, trong những năm qua, Hà Nội đã đạt nhiều thành tựu quan trọng trong phát triển kinh tế-xã hội, quy hoạch và phát triển đô thị, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân, mở rộng quan hệ và tăng cường giao lưu, hợp tác với các thủ đô và thành phố lớn trên thế giới.

Trong bối cảnh Việt Nam chính thức bước vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc sau Đại hội Đảng lần thứ XIV, ông Dương Đức Tuấn nhấn mạnh, Hà Nội quyết tâm đi đầu và có những đóng góp xứng đáng vào việc hiện thực hóa tầm nhìn phát triển đất nước đến giữa thế kỷ này, quyết liệt tập trung tháo gỡ 5 điểm nghẽn về ùn tắc giao thông, trật tự đô thị, úng ngập, ô nhiễm môi trường, an toàn thực phẩm; đẩy mạnh phân cấp, phân nhiệm vụ, phân thủ tục, phân nguồn lực gắn với chuyển đổi số, xác lập mô hình phát triển mới gắn với tăng trưởng 2 con số, lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và nguồn nhân lực chất lượng cao làm động lực trung tâm, phấn đấu tăng trưởng trên 11% trong giai đoạn 2025-2030.

Nhấn mạnh tầm quan trọng của sự giao lưu, hợp tác giữa Hà Nội với Bắc Kinh, Nam Kinh nói riêng và các thành phố lớn của Trung Quốc trong tổng thể quan hệ Việt Nam-Trung Quốc, đồng chí Dương Đức Tuấn cho biết, thành phố Hà Nội hết sức coi trọng việc trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm, tham khảo cách làm hiệu quả của các thành phố lớn trên thế giới trong việc giải quyết những điểm nghẽn, xây dựng và tổ chức thực hiện quy hoạch đô thị với tầm nhìn dài hạn, nhằm hiện thực hóa những mục tiêu chiến lược về phát triển nhanh, bền vững; xây dựng đô thị văn minh, hiện đại, đáng sống; nâng cao chất lượng đời sống và mức độ thụ hưởng của người dân.

Thực tiễn quy hoạch, quản lý đô thị tại các thành phố lớn của Trung Quốc

Lãnh đạo các đơn vị phía Trung Quốc đánh giá cao ý nghĩa chuyến thăm của Đoàn công tác Thành phố Hà Nội trong việc tăng cường và làm sâu sắc hơn quan hệ hữu nghị và hợp tác giữa các địa phương nói riêng, hai nước Trung Quốc-Việt Nam nói chung; bày tỏ sẵn sàng hợp tác, chia sẻ kinh nghiệm hay, cách làm hiệu quả với Thành phố Hà Nội trong việc khắc phục những “căn bệnh của đô thị lớn” (ùn tắc giao thông, ngập úng, ô nhiễm môi trường…), huy động sức mạnh tổng hợp trong xây dựng và tổ chức thực hiện quy hoạch đô thị, để cùng nhau thúc đẩy sự phát triển bền vững, thịnh vượng của mỗi địa phương, cũng như cuộc sống ấm no, hạnh phúc của người dân.

Chia sẻ về chiến dịch bảo vệ bầu trời xanh với 5 trụ cột chính, đại diện Sở Sinh thái và Môi trường Thành phố Bắc Kinh cho biết, thành phố đã xây dựng hệ thống mạng lưới quan trắc, giám sát chất lượng không khí mật độ cao, ứng dụng dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo. Với 4 đợt “tổng điều tra chất lượng không khí”, thành phố xác định rõ cơ cấu nguồn phát thải gây ô nhiễm không khí, đây là cơ sở của việc đưa ra chiến lược và giải pháp cụ thể để “làm sạch không khí”, trong đó có việc chuyển đổi cơ cấu năng lượng (giảm triệt để xử lý than đá, thay bằng năng lượng sạch), kiểm soát nguồn phát thải từ xe cộ (hạn chế xe cá nhân, ưu tiên xe năng lượng mới, xây dựng mạng lưới giao thông công cộng đồng bộ, tiện lợi), tái cấu trúc công nghiệp (đóng cửa, di dời những cơ sở, dây chuyển “phát thải cao”); xây dựng cơ chế phối hợp vùng trong phòng ngừa và kiểm soát chung.

Về công tác quy hoạch, Thành phố Bắc Kinh coi đây là chiếc “chìa khóa” để giải quyết những “căn bệnh của đô thị lớn” như đô thị lan rộng kiểu vết dầu loang, mất kiểm soát, giá nhà tăng cao, ô nhiễm không khí và tắc nghẽn giao thông. Quy hoạch tổng thể (2016-2035) đã xác định mục tiêu xây dựng Bắc Kinh trở thành một thủ đô đẳng cấp thế giới, hài hòa và đáng sống với 4 chức năng cốt lõi là trung tâm chính trị, văn hóa, giao lưu quốc tế, khoa học-công nghệ và đổi mới sáng tạo. Bắc Kinh cũng coi trọng công tác quy hoạch vùng và chiến lược liên kết vùng, đặt Bắc Kinh trong mối tương quan chặt chẽ trong vùng Kinh-Thiên-Ký (Bắc Kinh - Thiên Tân - Hà Bắc) nhằm giảm tải áp lực cho thủ đô.

Khác với Bắc Kinh thường bảo tồn theo lối "đóng băng" các khu di tích lớn, thành phố Nam Kinh chọn cách tiếp cận mềm dẻo hơn, hòa nhập di sản vào đời sống hiện đại, gọi là "bảo tồn thích ứng". Đại diện Viện Quy hoạch và Thiết kế đô thị Nam Kinh cho biết, thành phố Nam Kinh thực hiện nghiêm ngặt việc giãn dân và chức năng ra khỏi khu vực tường thành cũ, tập trung giảm mật độ, chỉ làm du lịch và văn hóa ở khu vực đô thị cũ, xây dựng khu đô thị mới với hạ tầng hiện đại để hút dân cư, từ đó biến cấu trúc đô thị từ "đơn tâm" sang "đa tâm", giảm áp lực phá bỏ di sản để xây cao ốc trong nội đô.

Trong khuôn khổ chuyến công tác tại Trung Quốc, Đoàn công tác Thành phố Hà Nội đã đến thăm và làm việc với Đại sứ quán Việt Nam tại Trung Quốc, trao đổi với Đại sứ Phạm Thanh Bình về tình hình quan hệ Việt-Trung và những biện pháp thúc đẩy hơn nữa hợp tác giữa Thủ đô Hà Nội với các địa phương của Trung Quốc.