Chủ động tạo lập quỹ nhà tái định cư
Sáng 20/10, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng chủ trì cuộc họp về tiến độ thực hiện các dự án nhà ở xã hội và tình hình phát triển nhà ở tái định cư giai đoạn 2026-2030 trên địa bàn Thành phố. Cùng dự có Phó Chủ tịch UBND Thành phố Bùi Duy Cường và lãnh đạo các sở, ngành liên quan.
Cuộc họp tập trung đánh giá tiến độ triển khai các dự án nhà ở xã hội, khả năng đáp ứng nhu cầu tái định cư phục vụ giải phóng mặt bằng, đồng thời đề xuất giải pháp tạo lập quỹ nhà, bảo đảm quyền lợi người dân và tiến độ các dự án trọng điểm. Các nội dung được xem xét trên cơ sở Thông báo số 816-TB/TU ngày 15/10/2026 của Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội.
Toàn cảnh cuộc họp.
Theo Sở Xây dựng Hà Nội, Thành phố đang theo dõi 187 dự án nhà ở xã hội với quy mô khoảng 168.892 căn hộ, tổng mức đầu tư 365.623 tỷ đồng. Trong đó, 44 dự án đã khởi công với khoảng 46.970 căn, tương đương 27,8% tổng số căn hộ. Dù tiến độ thủ tục có chuyển biến, kết quả triển khai thực tế vẫn chưa đáp ứng yêu cầu. Thành phố sẽ rà soát kế hoạch phát triển nhà ở xã hội, đôn đốc khởi công trong quý IV/2026 và làm rõ trách nhiệm tại các dự án chậm tiến độ.
Giai đoạn 2026-2030, Hà Nội dự kiến cần khoảng 22.957 căn hộ tái định cư phục vụ giải phóng mặt bằng. Tuy nhiên, quỹ nhà chuyển tiếp hiện chỉ còn khoảng 708 căn có thể cân đối, trong khi 19.379 căn tại 204 tòa nhà đã được bố trí cho các dự án giai đoạn 2021-2025. Để bổ sung nguồn cung, Sở Xây dựng đề xuất sử dụng khoảng 22.249 căn hộ tại 64 dự án nhà ở xã hội để phục vụ tái định cư, tối đa 80% số căn mỗi dự án, ưu tiên các khu vực gần địa bàn giải phóng mặt bằng.
Theo phương án cân đối, nguồn nhà tái định cư và nhà ở xã hội dự kiến đáp ứng đủ nhu cầu của cả giai đoạn vào cuối năm 2029. Tuy nhiên, trong các năm 2026-2028, quỹ nhà hoàn thành chưa đủ đáp ứng nhu cầu phát sinh. Phương án sơ bộ xác định số căn hộ chưa thể bố trí tái định cư vào cuối năm 2026, 2027 và 2028 lần lượt khoảng 6.464 căn, 11.392 căn và 7.289 căn.
Để giải quyết vấn đề này, Sở Xây dựng đề xuất đẩy nhanh các dự án nhà tái định cư chuyển tiếp; nghiên cứu mua nhà ở xã hội để bố trí tái định cư, tạm cư; huy động doanh nghiệp tham gia tạo lập quỹ nhà; đồng thời nghiên cứu đầu tư các khu tái định cư tập trung. Thành phố cũng cần xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung về quỹ đất, quỹ nhà, nhu cầu tái định cư và tiến độ từng dự án, bảo đảm việc bố trí nhà ở gắn với kế hoạch giải phóng mặt bằng.
Các nội dung trên nhằm cụ thể hóa Thông báo số 816-TB/TU của Ban Thường vụ Thành ủy, trong đó yêu cầu hoàn thành kế hoạch tổng thể phát triển quỹ đất, quỹ nhà tái định cư giai đoạn 2026-2030 trước ngày 31/10/2026; đồng thời rà soát, điều chỉnh kế hoạch phát triển nhà ở, trong đó có nhà ở xã hội, hoàn thành trước ngày 30/11/2026.
Tái định cư phải đi trước một bước, bảo đảm chất lượng sống của người dân
Kết luận cuộc họp, Chủ tịch UBND Thành phố Vũ Đại Thắng ghi nhận những chuyển biến trong công tác phát triển nhà ở, nhất là việc hình thành các dự án, khu đô thị đa mục tiêu. Tuy nhiên, Chủ tịch UBND Thành phố nhấn mạnh tiến độ triển khai thực tế của nhiều dự án nhà ở xã hội còn chậm, trong khi việc chuẩn bị quỹ nhà tái định cư chưa đáp ứng yêu cầu.
Chủ tịch UBND Thành phố dẫn thực tế dự án đường Vành đai 1 để nhấn mạnh trách nhiệm của các cơ quan trong bảo đảm quyền lợi người dân. Người dân đã đồng thuận, bàn giao mặt bằng phục vụ triển khai công trình, nhưng việc bố trí nhà tái định cư còn chậm. Đây là vấn đề cần được khắc phục bằng việc chủ động chuẩn bị quỹ nhà, gắn tiến độ bố trí tái định cư với tiến độ thực hiện dự án.
Chủ tịch UBND Thành phố Vũ Đại Thắng chỉ đạo tại cuộc họp.
Nhấn mạnh tinh thần chỉ đạo của Ban Thường vụ Thành ủy tại Thông báo số 816-TB/TU, Chủ tịch UBND Thành phố yêu cầu các sở, ngành khẩn trương xây dựng phương án tổng thể về quỹ đất, quỹ nhà tái định cư giai đoạn 2026-2030; xác định rõ nhu cầu, nguồn cung, tiến độ thực hiện và trách nhiệm của từng đơn vị.
Đối với phát triển nhà ở, Chủ tịch UBND Thành phố yêu cầu rà soát đồng bộ các chương trình, kế hoạch phát triển nhà ở xã hội, nhà ở thương mại và nhà ở tái định cư, bảo đảm phù hợp với nhu cầu thực tế, khả năng cân đối nguồn lực và định hướng quy hoạch Thủ đô với tầm nhìn 100 năm. Các chỉ tiêu phải gắn với tiến độ triển khai và hoàn thành cụ thể, tránh tình trạng có kế hoạch nhưng chậm chuyển thành sản phẩm thực tế.
Chủ tịch UBND Thành phố cũng yêu cầu nghiên cứu cơ chế huy động nguồn lực xã hội, khuyến khích doanh nghiệp có năng lực tham gia tạo lập quỹ nhà; xem xét phương án mua hoặc thuê nhà ở xã hội để phục vụ tái định cư theo quy định. Đồng thời, cần nghiên cứu tiêu chuẩn kỹ thuật, chất lượng nhà ở xã hội và nhà ở tái định cư theo hướng đồng bộ với nhà ở thương mại, bảo đảm điều kiện sống của người dân.
Về tổ chức không gian đô thị, cần nghiên cứu phát triển nhà ở cao tầng tại khu vực phù hợp với quy hoạch, gắn với hệ thống giao thông công cộng và hạ tầng xã hội; sử dụng hiệu quả quỹ đất, từng bước giảm mật độ dân cư tại các khu vực cần chỉnh trang, cải tạo. Việc bố trí tái định cư phải được xem xét trong tổng thể quy hoạch, bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu phát triển đô thị và quyền lợi chính đáng của người dân.
Chủ tịch UBND TP. Hà Nội giao Sở Xây dựng phối hợp với các sở, ngành, địa phương rà soát tiến độ dự án, tháo gỡ khó khăn, hoàn thiện kế hoạch phát triển nhà ở và xây dựng phương án tài chính, cơ chế tạo lập quỹ nhà tái định cư khả thi. Thành phố yêu cầu chuyển từ chỉ tiêu, kế hoạch sang nguồn cung thực tế, bảo đảm nhà tái định cư có trước khi giải phóng mặt bằng, nơi ở mới bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ, qua đó bảo đảm an sinh xã hội và tạo đồng thuận trong nhân dân.