Các khu kinh tế (KKT), khu công nghiệp (KCN) đang ngày càng khẳng định vai trò là những động lực tăng trưởng quan trọng của Hà Tĩnh. Với hàng loạt dự án quy mô lớn được thu hút, sản xuất công nghiệp tăng trưởng mạnh và nguồn thu ngân sách khởi sắc, tỉnh đang đứng trước cơ hội mở rộng không gian phát triển, nâng cao năng lực sản xuất và tạo thêm động lực cho giai đoạn 2026-2030.
Dòng vốn lớn thúc đẩy tăng trưởng công nghiệp
Năm 2026 đánh dấu bước khởi đầu của giai đoạn phát triển kinh tế - xã hội 2026-2030, với yêu cầu tăng trưởng nhanh và bền vững, lấy công nghiệp, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực. Trong bối cảnh đó, các KKT, KCN tiếp tục giữ vai trò là những địa bàn trọng điểm thu hút đầu tư, mở rộng năng lực sản xuất và tạo động lực phát triển cho kinh tế địa phương.
Theo báo cáo của Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Hà Tĩnh, trong 10 tháng đầu năm 2026, các KKT, KCN trên địa bàn đã thu hút mới 35 dự án. Trong đó, có 29 dự án đầu tư trong nước với tổng vốn đăng ký 163.821 tỷ đồng và 6 dự án đầu tư nước ngoài với tổng vốn đăng ký 505,6 triệu USD. Cùng với việc thu hút dự án mới, công tác quản lý đầu tư sau cấp phép được tăng cường, với 19 dự án được điều chỉnh và 9 dự án chấm dứt hoạt động.
Dòng vốn đầu tư tiếp tục tập trung vào những lĩnh vực có khả năng tạo động lực phát triển công nghiệp như luyện kim, năng lượng, xe điện, chế biến, chế tạo và phát triển hạ tầng KCN. Trong đó nổi bật là Nhà máy thép VinMetal, Nhà máy Nhiệt điện LNG Vũng Áng III, các dự án sản xuất xe máy điện và các KCN Hưng Long, Bắc Hồng Lĩnh giai đoạn 1.
Dự án Nhà máy thép VinMetal dự kiến đi vào hoạt động từ quý II/2027.
Việc thu hút các dự án quy mô lớn không chỉ bổ sung nguồn lực đầu tư mà còn mở rộng không gian sản xuất, tạo nền tảng hình thành các chuỗi liên kết công nghiệp, từng bước nâng cao vị thế của Hà Tĩnh trong bản đồ công nghiệp khu vực.
Cùng với thu hút đầu tư, những chuyển biến trong hoạt động sản xuất đã góp phần tạo nên bức tranh tăng trưởng tích cực. Theo báo cáo tình hình kinh tế - xã hội tháng 10 và 10 tháng năm 2026 của Thống kê tỉnh Hà Tĩnh, chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) toàn tỉnh ước tăng 42,17% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 41,17%, đóng góp 29,67 điểm phần trăm vào mức tăng chung; ngành sản xuất và phân phối điện tăng 55,58%, đóng góp 10,45 điểm phần trăm.
Đà tăng trưởng được thúc đẩy bởi sự phục hồi của ngành thép, hoạt động sản xuất ô tô, xe máy điện, pin lithium và pack pin, cùng với việc các nhà máy điện duy trì sản xuất ổn định. Sản lượng điện sản xuất trên địa bàn tỉnh trong 10 tháng ước đạt hơn 15 tỷ kWh, tăng 57,68% so với cùng kỳ năm trước. Đặc biệt, sản lượng ắc quy bằng ion lithi tăng 135,54%, cho thấy dư địa phát triển của các ngành công nghiệp công nghệ năng lượng mới.
Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Hà Tĩnh tập trung tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án trọng điểm.
Sự mở rộng sản xuất cũng kéo theo nhu cầu lao động tăng lên. Chỉ số sử dụng lao động của doanh nghiệp công nghiệp trong 10 tháng tăng 46,04% so với cùng kỳ năm 2025, phản ánh sự mở rộng hoạt động sản xuất, kinh doanh và khả năng tạo thêm việc làm của các ngành công nghiệp chủ lực.
Không chỉ đóng góp vào tăng trưởng sản xuất, các KKT, KCN còn là nguồn thu ngân sách quan trọng. Lũy kế 9 tháng đầu năm 2026, tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn các KKT, KCN đạt 9.246,41 tỷ đồng, tăng 27,92% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, KKT Vũng Áng đạt 8.763,84 tỷ đồng, tăng 25,81%; KKT cửa khẩu quốc tế Cầu Treo và các KCN đạt 482,57 tỷ đồng, tăng 80,18%.
Những kết quả này cho thấy vai trò ngày càng rõ nét của hệ thống KKT, KCN trong cơ cấu kinh tế địa phương, đồng thời tạo thêm nguồn lực để Hà Tĩnh thực hiện các mục tiêu tăng trưởng trong thời gian tới.
Mở rộng không gian phát triển, tháo gỡ điểm nghẽn hạ tầng
Một dấu mốc quan trọng trong năm 2026 là việc Thủ tướng Chính phủ phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch chung KKT Vũng Áng đến năm 2050 và quyết định mở rộng khu kinh tế này. Theo Quyết định số 1918/QĐ-TTg ngày 2/10/2026, KKT Vũng Áng được mở rộng lên khoảng 72.998 ha, gồm khoảng 57.998 ha đất liền và 15.000 ha mặt biển.
Cùng với việc điều chỉnh Quy hoạch chung KKT cửa khẩu quốc tế Cầu Treo, những quyết định này tạo cơ sở quan trọng để Hà Tĩnh tổ chức lại không gian phát triển công nghiệp, cảng biển, logistics và dịch vụ; đồng thời mở rộng dư địa thu hút các dự án quy mô lớn, công nghệ hiện đại và khả năng tạo giá trị gia tăng cao.
Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, đại diện Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Hà Tĩnh cho biết sẽ tiếp tục tập trung hoàn thiện các nhiệm vụ quy hoạch, tham mưu xây dựng Đề án và dự thảo Nghị quyết về phát triển KKT, KCN, cụm công nghiệp đến năm 2030 và những năm tiếp theo. Đồng thời, nghiên cứu, báo cáo cấp có thẩm quyền về định hướng mô hình khu kinh tế đặc biệt sau khi KKT Vũng Áng được mở rộng.
Hệ thống cảng biển Vũng Áng - Sơn Dương tạo lợi thế kết nối, thúc đẩy phát triển công nghiệp và dịch vụ logistics.
Bước sang năm 2027, Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Hà Tĩnh xác định trọng tâm là đẩy nhanh tiến độ các dự án có quy mô vốn đầu tư lớn, nâng cao tỷ lệ vốn thực hiện, từng bước chuyển hóa nguồn lực đầu tư thành năng lực sản xuất thực tế.
Các dự án như Nhà máy thép VinMetal, Nhà máy Nhiệt điện LNG Vũng Áng III, KCN Vinhomes Vũng Áng mở rộng, KCN Bắc Thạch Hà, KCN Gia Lách mở rộng, KCN Hưng Long và KCN Bắc Hồng Lĩnh sẽ được tập trung theo dõi, đôn đốc và hỗ trợ triển khai.
Song song với việc thúc đẩy các dự án trọng điểm, công tác xúc tiến đầu tư sẽ được triển khai theo hướng có chọn lọc, ưu tiên các dự án công nghiệp sau thép, cơ khí chính xác, xe điện và linh kiện, pin và vật liệu mới, thiết bị năng lượng, kho bãi, cảng biển, dịch vụ logistics và kinh tế số.
Để hiện thực hóa những mục tiêu này, Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh sẽ tăng cường phối hợp với các sở, ngành, UBND các xã, phường và nhà đầu tư nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện dự án; đẩy nhanh công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng và bố trí tái định cư. Đồng thời, huy động, lồng ghép các nguồn lực đầu tư hoàn thiện hệ thống hạ tầng thiết yếu, nhất là giao thông kết nối, cấp nước, tiêu thoát lũ, hạ tầng cảng biển và logistics.