Cục Hải quan đã ban hành Công văn số 23535/CHQ-GSQL về việc cập nhật danh sách cảnh báo các sản phẩm có nguy cơ bị điều tra áp dụng biện pháp phòng vệ thương mại, gian lận xuất xứ và chuyển tải bất hợp pháp.
Theo đó, Cục Hải quan chuyển Công văn số 8744/BCT-PVTM ngày 22/10/2026 của Bộ Công Thương cùng danh sách cảnh báo kèm theo đến các Chi cục Hải quan khu vực để triển khai theo chức năng, nhiệm vụ.
Hải quan cảnh báo rủi ro xuất xứ, chuyển tải với hàng xuất khẩu.
Việc cập nhật danh sách nhằm hỗ trợ cơ quan hải quan theo dõi, quản lý và nhận diện sớm rủi ro đối với hàng hóa xuất nhập khẩu. Đây đồng thời là cơ sở để doanh nghiệp rà soát mặt hàng xuất khẩu, nguồn nguyên liệu, quy trình sản xuất và hồ sơ chứng minh xuất xứ trước nguy cơ bị điều tra tại thị trường nhập khẩu.
Danh sách cảnh báo đề cập nhiều nhóm sản phẩm như gỗ và sản phẩm gỗ; thép và sản phẩm kim loại; vật liệu; sản phẩm công nghiệp chế tạo; hóa chất; nhựa và sản phẩm nhựa; xơ, sợi, hàng dệt cùng một số mặt hàng khác. Doanh nghiệp thuộc các nhóm ngành này cần theo sát diễn biến điều tra phòng vệ thương mại, chính sách nhập khẩu và yêu cầu về xuất xứ tại từng thị trường. Một mặt hàng xuất hiện trong danh sách cảnh báo không đồng nghĩa với việc hàng hóa đã vi phạm hoặc bị cấm xuất khẩu. Tuy vậy, đây là tín hiệu cho thấy doanh nghiệp cần siết chặt việc kiểm soát nguồn gốc nguyên liệu, hồ sơ sản xuất và tính minh bạch của chuỗi cung ứng.
Đối với doanh nghiệp sử dụng nguyên liệu nhập khẩu để sản xuất hàng xuất khẩu, khả năng truy xuất từ đầu vào đến thành phẩm đặc biệt quan trọng. Chứng từ nhập khẩu, hóa đơn mua nguyên liệu, định mức sản xuất, hồ sơ xuất - nhập - tồn và tài liệu thể hiện các công đoạn gia công, chế biến cần được lưu giữ đầy đủ, thống nhất.
Trong bối cảnh nhiều thị trường tăng cường kiểm tra xuất xứ, doanh nghiệp cần lưu ý việc đưa hàng hóa qua Việt Nam, thay đổi bao bì hoặc thực hiện một số công đoạn gia công đơn giản chưa đủ để xác lập xuất xứ Việt Nam. Quy tắc xuất xứ phải được xác định đúng theo từng sản phẩm và từng thị trường. Doanh nghiệp phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện tương ứng trước khi khai báo hoặc đề nghị cấp chứng nhận xuất xứ.
Ngoài rủi ro liên quan đến gian lận xuất xứ và chuyển tải bất hợp pháp, hàng xuất khẩu có thể đối mặt với các cuộc điều tra phòng vệ thương mại tại thị trường nhập khẩu.
Khi cơ quan có thẩm quyền tiến hành xác minh, nguồn nguyên liệu, quy trình sản xuất, tỷ lệ giá trị gia tăng, hồ sơ giao dịch và chứng từ xuất xứ thường là những nội dung doanh nghiệp phải giải trình.
Vì vậy, doanh nghiệp cần thường xuyên đối chiếu mặt hàng xuất khẩu với danh sách cảnh báo, kiểm tra sự thống nhất giữa hồ sơ hải quan, chứng từ xuất xứ và dữ liệu sản xuất, đồng thời theo dõi các thay đổi chính sách tại thị trường đích.
Doanh nghiệp xuất khẩu cần coi quản trị xuất xứ, hồ sơ và chuỗi cung ứng là một nội dung thường xuyên trong quản trị rủi ro. Chuẩn bị từ sớm sẽ giúp doanh nghiệp giảm chi phí phát sinh khi có điều tra, hạn chế gián đoạn giao thương, bảo vệ uy tín hàng hóa Việt Nam và duy trì khả năng tiếp cận thị trường.