Hải quan phối hợp bắt giữ, xử lý hơn 8.800 vụ buôn lậu, gian lận thương mại

Kịp thời phát hiện, xử lý vi phạm

Chiều 6/4, Cục Hải quan thông tin về kết quả thực hiện Kế hoạch Cao điểm đấu tranh chống buôn lậu gian lận thương mại và hàng giả dịp trước, trong và sau Tết Nguyên đán Bính Ngọ năm 2026. Theo đánh giá của Cục Hải quan tình hình buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trong dịp trước, trong và sau Tết Nguyên đán Bính Ngọ năm 2026 diễn biến phức tạp, có xu hướng gia tăng trên các tuyến biển và biên giới đường bộ, tuy nhiên chưa phát sinh điểm nóng. Các lực lượng chức năng đã tăng cường kiểm tra, kiểm soát chặt chẽ hoạt động xuất nhập khẩu tại cửa khẩu, tuyến và địa bàn; qua đó kịp thời phát hiện, xử lý các hành vi vi phạm...

Các hành vi vi phạm chủ yếu là buôn bán, vận chuyển hàng cấm và khai sai quy định hải quan. Hàng hóa vi phạm tập trung vào các mặt hàng có lợi nhuận cao, nhu cầu tiêu thụ lớn trong dịp Tết như: ma túy, pháo nổ; rượu ngoại, thuốc lá, bánh kẹo, thực phẩm chức năng; hàng giả về nhãn hiệu, chất lượng; cùng các mặt hàng thực phẩm, nông sản, thủy sản không rõ nguồn gốc, không bảo đảm an toàn. 

Các đơn vị thuộc Cục Hải quan đã chủ động nắm chắc diễn biến tình hình; kịp thời nhận diện các phương thức, thủ đoạn mới trong hoạt động buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa, gian lận thương mại và hàng giả; xác định rõ tuyến, địa bàn, đối tượng, mặt hàng trọng điểm để tập trung lực lượng, phương tiện và biện pháp đấu tranh; đồng thời làm rõ trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị trong công tác quản lý, kiểm tra, kiểm soát theo lĩnh vực và địa bàn.

Bên cạnh đó, công tác kiểm tra, kiểm soát thị trường đối với các mặt hàng thiết yếu, hàng hóa có nhu cầu cao trong dịp cuối năm và Tết Nguyên đán được tăng cường, tập trung vào các địa bàn, loại hình và mặt hàng xuất nhập khẩu trọng điểm; kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi lợi dụng hoạt động kinh doanh để buôn bán, vận chuyển hàng cấm, hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ và hàng vi phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Trong thời gian từ 15/10/2025 đến 15/03/2026, toàn Cục Hải quan đã chủ trì, phối hợp bắt giữ và xử lý 8.879 vụ; trị giá vi phạm ước tính khoảng 8.041 tỷ đồng. Trong đó 83 vụ hành vi có dấu hiệu hình sự và 8.796 vụ có hành vi vi phạm hành chính. Cơ quan Hải quan khởi tố 10 vụ; chuyển nguồn tin, kiến nghị khởi tố 55 vụ. Đang tiếp tục điều tra, xác minh 18 vụ có dấu hiệu hình sự…

Trong các hành vi vi phạm hành chính chủ yếu tập trung ở hành vi vi phạm quy định về khai hải quan với số vụ vi phạm là 5.660 vụ, chiếm 63,7% số vụ phát hiện, bắt giữ và hành vi vi phạm về thời hạn 2.058 vụ, chiếm 23,2%. Riêng đối với hành vi vi phạm quy định về kiểm tra, giám sát, kiểm soát hải quan 420 vụ/8.879 vụ, chiếm 4,7%; hành vi vi phạm về hàng giả, sở hữu trí tuệ 55 vụ/8.879 vụ, chiếm 0,62%...

Buôn lậu diễn biến phức tạp trên các tuyến

Theo Cục hải quan, tuyến biển tiếp tục là địa bàn trọng điểm, chiếm tỷ trọng vi phạm lớn nhất với 4.956/8.879 vụ, tương đương 55,8% tổng số vụ phát hiện, bắt giữ và xử lý. Hoạt động vi phạm chủ yếu tập trung tại các cảng biển lớn thuộc địa bàn quản lý của các Chi cục Hải quan khu vực II, III, XII… Đáng chú ý, nổi lên một số hành vi vi phạm liên quan đến xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ đối với nhãn hiệu; hành vi khai báo sai về tình trạng pháp lý, phạm vi bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp; vi phạm quy định về nhãn hàng hóa; cũng như tình trạng nhập khẩu hàng hóa không đáp ứng các điều kiện, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật theo quy định của pháp luật.

Tiếp đến là trên tuyến đường bộ, đã phát hiện, bắt giữ 2.569 vụ /8.879 vụ, chiếm 28,9% tổng số vụ vi phạm, chủ yếu tại các tuyến biên giới Việt – Trung, Việt – Campuchia. Các đối tượng lợi dụng chính sách tạo thuận lợi trong xuất nhập khẩu và ưu đãi cư dân biên giới để buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới với thủ đoạn cất giấu, trà trộn trong người và hành lý. Mặt hàng vi phạm chủ yếu gồm ngoại tệ, thuốc lá, điện thoại di động, thực phẩm đông lạnh, vàng, thuốc lá điện tử… có xu hướng gia tăng. Hoạt động vận chuyển trái phép pháo nổ, đường kính trắng vẫn diễn ra tại khu vực miền Trung và tuyến biên giới Việt – Lào. Tại các đường mòn, lối mở và khu vực cánh gà cửa khẩu, tình trạng mua bán, vận chuyển hàng hóa không rõ nguồn gốc như thực phẩm, mỹ phẩm, hàng tiêu dùng… vẫn còn tiếp diễn.

Trên tuyến hàng không, đã phát hiện, bắt giữ và xử lý 423 vụ, với trị giá vi phạm ước tính khoảng 272,9 tỷ đồng, chủ yếu tại các cửa khẩu sân bay quốc tế Nội Bài, Tân Sơn Nhất, Đà Nẵng. Đối với tuyến chuyển phát nhanh, bưu điện, đã phát hiện, xử lý 703 vụ, trị giá vi phạm khoảng 410,4 tỷ đồng….

Cục Hải quan thông tin, thời gian qua nổi lên tình trạng vận chuyển ma túy trên các chuyến bay có hành khách nhập cảnh từ Thái Lan, Đài Loan (Trung Quốc), Ấn Độ và các chuyến bay từ Việt Nam đi New Zealand, Úc. Ma túy thường được cất giấu tinh vi trong lọ mỹ phẩm, hộp cà phê. Bên cạnh đó, do chênh lệch giữa giá vàng trong nước và thế giới, tình trạng vận chuyển trái phép vàng qua đường hàng không tiếp tục diễn biến phức tạp, với nhiều trường hợp hành khách nhập cảnh cất giấu vàng miếng vượt định mức nhưng không khai báo hải quan.