Quyết tâm phát triển nhanh, bền vững
Hội nghị lần thứ 2 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV (Hội nghị Trung ương 2) diễn ra từ ngày 23 - 25/3/2026 đã thảo luận sâu sắc, toàn diện và thống nhất cao nhiều vấn đề chiến lược, tạo nền tảng quan trọng cho việc triển khai thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng trong giai đoạn 2026 - 2031 và những năm tiếp theo.
Hội nghị đã xác định tầm nhìn chiến lược đưa nền kinh tế Việt Nam bước vào giai đoạn tăng trưởng 2 con số. Đây là mệnh lệnh từ thực tiễn nhằm tạo ra sự bứt phá về chất, khơi thông mọi nguồn lực và tận dụng triệt để "thời điểm vàng" để đưa đất nước thoát khỏi bẫy thu nhập trung bình, hướng tới mục tiêu trở thành quốc gia phát triển vào giữa thế kỷ XXI.
Phiên bế mạc Hội nghị lần thứ 2 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV. Ảnh: TTXVN
Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, TS. Võ Trí Thành - Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược Thương hiệu và Cạnh tranh, Thành viên Hội đồng tư vấn chính sách của Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh, quan điểm của Đảng tại Đại hội XIV và Hội nghị Trung ương 2 đã thể hiện rõ quyết tâm chính trị đối với mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số.
Điểm đáng chú ý là cách tiếp cận phát triển dựa trên năng lực nội tại của nền kinh tế. Những nội dung về nâng cao năng suất quốc gia, thúc đẩy chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, tăng cường tự chủ chiến lược và thích ứng với các thách thức già hóa dân số, biến đổi khí hậu cho thấy tư duy phát triển đã chuyển từ mục tiêu tăng trưởng đơn thuần sang tăng trưởng dựa trên chất lượng và hiệu quả.
Theo ông, để đạt được mục tiêu tăng trưởng cao, yếu tố then chốt nằm ở chất lượng thể chế và hiệu quả thực thi chính sách, cùng với nguồn lực tài chính và quy mô đầu tư. Việc hoàn thiện các quy định về kiểm tra, giám sát, phòng chống tham nhũng, lãng phí và tiêu cực sẽ góp phần tạo dựng môi trường kinh doanh minh bạch, giảm chi phí tuân thủ và tăng cường niềm tin của nhà đầu tư. Đây là nền tảng quan trọng để khu vực doanh nghiệp phát triển vững chắc và đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế.
"Mục tiêu tăng trưởng cao trong giai đoạn tới cần được đặt trong mối quan hệ hài hòa giữa tốc độ và tính bền vững. Điều này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa chính sách tài khóa, tiền tệ và các chính sách phát triển ngành, đặc biệt là trong các lĩnh vực then chốt như năng lượng, hạ tầng, công nghiệp chế biến chế tạo và kinh tế số. Đồng thời, cần tạo điều kiện thuận lợi để khu vực kinh tế tư nhân phát huy vai trò động lực của nền kinh tế, nâng cao năng lực cạnh tranh và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu", vị chuyên gia phân tích.
Đồng quan điểm, PGS.TS Nguyễn Ngọc Toàn - Viện trưởng Viện Kinh tế Chính trị học, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh cho rằng, Trung ương đã sớm đánh giá nguy cơ phát sinh tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong quá trình thực hiện mục tiêu tăng trưởng nhanh, nhất là khi nhiều dự án quy mô lớn được triển khai, nhiều thủ tục được thực hiện theo hướng nhanh hơn, thậm chí rút gọn. Vì vậy, yêu cầu đặt ra là phải gắn chặt công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực với quá trình thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số. Việc nhận diện sớm các nguy cơ này là một trong những nội dung quan trọng nhằm bảo đảm quá trình phát triển diễn ra minh bạch, hiệu quả và bền vững.
Bên cạnh đó, để đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số, cần phát huy tối đa tinh thần đổi mới, năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm của đội ngũ cán bộ. Đây là yêu cầu quan trọng trong bối cảnh nhiều nhiệm vụ phát triển kinh tế đòi hỏi quyết tâm cao và hành động quyết liệt trong tổ chức thực hiện.
Theo đó, phải khắc phục tình trạng né tránh, đùn đẩy trách nhiệm hoặc chậm trễ trong thực thi nhiệm vụ. Cần xây dựng cơ chế đánh giá đúng hiệu quả công việc và động cơ của cán bộ, công chức, qua đó bảo vệ những cán bộ có động cơ đúng đắn, hành động vì lợi ích chung.
Việt Nam kiên trì mục tiêu tăng trưởng cao nhưng phải bền vững và thực chất - Ảnh minh họa
Tăng trưởng phải gắn với nâng cao đời sống nhân dân
Cũng theo PGS.TS Nguyễn Ngọc Toàn, Đảng ta xác định kiên trì mục tiêu tăng trưởng 2 con số và phải thực hiện bằng được mục tiêu này, ngay cả trong điều kiện kinh tế thế giới có nhiều bất ổn.
Yêu cầu đặt ra là tăng trưởng phải đạt được thực chất, bền vững, hiệu quả, đồng thời bảo đảm người dân được thụ hưởng thành quả phát triển. Đây là nội dung cốt lõi của 4 nguyên tắc đã được Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh.
Ông phân tích, nguyên tắc thứ nhất là tăng trưởng phải dựa trên gia tăng năng suất, chất lượng, sức cạnh tranh và giá trị gia tăng của nền kinh tế. Để thực hiện mục tiêu này, tăng trưởng cần gắn với sự phát triển mạnh mẽ của lực lượng sản xuất trên nền tảng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, hướng tới mục tiêu phát triển dài hạn.
Nguyên tắc thứ hai là giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, trong đó trọng tâm là kiểm soát lạm phát, tỷ giá và bảo đảm an toàn hệ thống tài chính. Việc điều hành chính sách tài khóa, tiền tệ và các chính sách vĩ mô cần theo hướng chủ động, linh hoạt, phối hợp chặt chẽ nhằm hỗ trợ tăng trưởng hợp lý, củng cố niềm tin thị trường và nâng cao khả năng chống chịu của nền kinh tế trước các tác động từ bên ngoài.
Nguyên tắc thứ ba là tận dụng hiệu quả mọi nguồn lực của các thành phần kinh tế. Theo ông, Việt Nam vẫn còn nhiều tiềm năng và nguồn lực chưa được khai thác hiệu quả. Việc lựa chọn các dự án đầu tư có tác động chiến lược sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa, mở ra cơ hội và không gian tăng trưởng mới cho nền kinh tế, áp dụng đối với cả đầu tư công, khu vực tư nhân và khu vực có vốn đầu tư nước ngoài.
Nguyên tắc thứ tư là bảo đảm tăng trưởng gắn với tiến bộ và công bằng xã hội. Tăng trưởng kinh tế cần hướng tới nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân, góp phần củng cố đoàn kết xã hội, tạo nền tảng cho phát triển bền vững.
"Trong mô hình tăng trưởng mới, động lực then chốt là phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, đồng thời phát huy hiệu quả các động lực khác của nền kinh tế", PGS.TS Nguyễn Ngọc Toàn nhấn mạnh.
Việc xác lập mục tiêu tăng trưởng ở mức rất cao trong giai đoạn tới có ý nghĩa quan trọng cả về định hướng chiến lược lẫn tư duy phát triển. Đây là một tín hiệu chính sách cho thấy Việt Nam đang chủ động chuyển từ tư duy duy trì đà tăng trưởng sang tạo đột phá phát triển.