Lực đẩy từ thể chế
Trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu biến động mạnh và yêu cầu chuyển dịch năng lượng ngày càng cấp bách, hội nhập quốc tế đã trở thành con đường tất yếu đối với các doanh nghiệp khí Việt Nam.
Phát biểu tại diễn đàn "Kết nối doanh nghiệp khí Việt Nam với chuỗi cung ứng năng lượng quốc tế" diễn ra ngày 14/1, GS.TS Hoàng Văn Cường - Đại biểu Quốc hội khoá XV, thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách của Thủ tướng cho rằng, hiện nay Việt Nam đang có những điều kiện rất thuận lợi để các doanh nghiệp năng lượng nói chung, đặc biệt là doanh nghiệp điện khí và LNG tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị và thị trường năng lượng quốc tế.
GS.TS Hoàng Văn Cường - Đại biểu Quốc hội khoá XV, thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách của Thủ tướng.
Trước hết, đó là nền tảng thể chế rất quan trọng về hệ thống các Khu thương mại tự do; bởi các khu này hiện nay không còn là khu ưu đãi thuế quan như trước, mà phát triển theo mô hình tích hợp, hội tụ các hoạt động sản xuất, thương mại, logistics và dịch vụ tài chính.
Khi doanh nghiệp đặt chân vào những khu vực này, hoạt động kinh doanh gần như vận hành theo chuẩn mực quốc tế, giảm đáng kể rào cản giữa thị trường trong nước và thị trường toàn cầu. Đây là một không gian rất tiềm năng để các doanh nghiệp năng lượng, đặc biệt là LNG tham gia sâu vào chuỗi cung ứng quốc tế.
Cùng với đó, việc hình thành và phát triển các trung tâm tài chính quốc tế sẽ tạo không gian cho các hoạt động giao dịch, thanh toán, bảo hiểm và tham gia các sàn giao dịch năng lượng quốc tế, trong đó có LNG. Đây là môi trường cho phép áp dụng thể chế và luật pháp quốc tế cùng các phương thức giao dịch hiện đại; tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận trực tiếp thị trường năng lượng toàn cầu minh bạch và bình đẳng.
GS. Hoàng Văn Cường nhận định, những 'sân chơi' này rất tốt để các doanh nhân Việt Nam có khát vọng vươn ra quốc tế, đặc biệt trong lĩnh vực khí và LNG, tham gia sâu hơn vào thị trường năng lượng thế giới, đồng thời nhấn mạnh, thị trường LNG quốc tế đối với Việt Nam không chỉ là nhu cầu tất yếu mà còn là một cơ hội kinh tế rất lớn.
Theo GS. Hoàng Văn Cường, tư duy về rủi ro trong hoạt động kinh doanh đã có sự thay đổi đáng kể. Các nghị quyết mới của Đảng và Nhà nước đã thừa nhận việc chấp nhận rủi ro trong khuôn khổ kiểm soát, coi quản trị rủi ro là một phần của hoạt động kinh doanh hiện đại; tạo nền tảng để doanh nghiệp Việt Nam hội nhập sâu hơn vào thị trường quốc tế.
Kho LNG của PV GAS tại Thị Vải.
Về thị trường, doanh nghiệp Việt Nam cần đứng ra với vai trò người mua buôn, liên kết với nhau để tăng sức cạnh tranh; giúp hình thành các đầu mối đủ lớn, đủ uy tín tham gia các thị trường quốc tế thay vì mỗi doanh nghiệp đơn lẻ, manh mún. Mở rộng tư duy về phát triển hạ tầng, hướng tới phát triển các trung tâm kho vận, logistics năng lượng mang tính quốc tế, có khả năng trở thành điểm trung chuyển LNG cho khu vực.
Để hiện thực các mục tiêu này, GS.TS Hoàng Văn Cường cho rằng, cần những doanh nghiệp lớn đóng vai trò dẫn dắt, đủ năng lực tài chính, quản trị và tầm nhìn dài hạn; Nhà nước cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế hỗ trợ, hành lang pháp lý ổn định, tạo nền tảng để doanh nghiệp mạnh dạn tham gia và phát triển.
Đầu tư hạ tầng, logistics
Đánh giá vai trò của LNG, ông Nguyễn Thái Hà - Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Tập đoàn Năng lượng T&T nhấn mạnh, LNG giúp giảm phát thải so với các nguồn năng lượng hóa thạch truyền thống; bảo đảm tính ổn định và linh hoạt cho hệ thống điện trong giai đoạn năng lượng tái tạo chưa thể đóng vai trò nguồn nền ổn định.
"LNG cần được phát triển như một chuỗi giá trị hoàn chỉnh, từ khâu nhập khẩu, kho cảng tiếp nhận và tồn trữ, tái hóa khí, vận chuyển logistics, phát điện đến phân phối vào hệ thống. Chỉ cần một mắt xích gặp rủi ro, toàn bộ chuỗi giá trị sẽ bị ảnh hưởng" - ông Nguyễn Thái Hà nói,
Ông Nguyễn Thái Hà - Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Tập đoàn Năng lượng T&T.
Theo Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Tập đoàn Năng lượng T&T, việc phát triển hạ tầng logistics LNG là điều kiện tiên quyết để Việt Nam hình thành thị trường LNG hiện đại, minh bạch, bền vững. Một chuỗi cung ứng LNG mang tính toàn cầu đòi hỏi các tiêu chuẩn nghiêm ngặt về an toàn, môi trường, tính ổn định cao, sự tin cậy đối với các nhà cung cấp, tổ chức tài chính và đối tác quốc tế.
Nếu hạ tầng logistics không đạt chuẩn doanh nghiệp sẽ khó tiếp cận các hợp đồng LNG dài hạn, chi phí đầu vào tăng cao và khả năng thu hút vốn quốc tế cho các dự án khí, điện khí bị hạn chế.
Từ nhận thức đó, trong quá trình triển khai dự án Nhà máy điện khí LNG Hải Lăng tại Quảng Trị, Tập đoàn T&T đã xác định, phát triển dự án theo mô hình tổ hợp hạ tầng năng lượng khép kín ngay từ đầu. Dự án có công suất 1.500 MW, bao gồm kho cảng LNG, hệ thống tồn trữ, tái hóa khí và nhà máy điện khí chu trình hỗn hợp hiệu suất cao được thiết kế nhằm tối ưu hóa logistics LNG và chủ động nguồn nhiên liệu.
Dự án có sự tham gia của các nhà đầu tư Hàn Quốc, trong đó T&T giữ vai trò thành viên chủ chốt của liên doanh và là đầu mối triển khai tại Việt Nam, kết nối với quy hoạch hạ tầng điện và logistics trong nước, hướng tới phát triển thị trường LNG phù hợp với điều kiện Việt Nam và tiệm cận thông lệ quốc tế.
Từ thực tiễn triển khai, đại diện Tập đoàn T&T kiến nghị tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý cho phát triển LNG, khuyến khích đầu tư hạ tầng logistics LNG đồng bộ với quy hoạch điện và quy hoạch cảng biển, đồng thời tăng cường vai trò kết nối của các cơ quan quản lý nhà nước với doanh nghiệp và các nhà cung cấp LNG quốc tế, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng và mục tiêu chuyển dịch năng lượng.
Thời gian qua, các doanh nghiệp khí Việt Nam đang tích cực hội nhập chuỗi cung ứng năng lượng quốc tế thông qua việc nhập khẩu LNG, mở rộng hạ tầng khí đa phương thức (đường ống, đường thủy, đường bộ, đường sắt); xây dựng hệ sinh thái năng lượng toàn diện từ thượng nguồn đến hạ nguồn, góp phần đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia, đa dạng hóa nguồn cung và chuyển dịch sang năng lượng sạch, kết nối Việt Nam với thị trường khí toàn cầu.