Tạo lực tăng trưởng mới
Kết luận của Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV đã đặt ra yêu cầu rất rõ về mục tiêu tăng trưởng hai con số, đi cùng ổn định vĩ mô và các cân đối lớn của nền kinh tế. Trong đó, hội nhập quốc tế được xác định là một trụ cột quan trọng để hiện thực hóa mục tiêu này.
Quan điểm chỉ đạo nhấn mạnh sự đồng bộ từ thể chế, chính sách đến hành động của cả hệ thống chính trị, doanh nghiệp và người dân. Đáng chú ý, nhiệm vụ mở rộng và đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do (FTA), tham gia sâu vào chuỗi cung ứng chiến lược cho thấy hội nhập quốc tế đã chuyển sang giai đoạn khai thác chiều sâu.
Việt Nam hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng. Ảnh minh họa
Thực tế giai đoạn 2021 - 2025, hội nhập quốc tế, đặc biệt là hội nhập quốc tế về kinh tế đã mang lại những kết quả rất tích cực: Hoạt động xuất nhập khẩu 5 năm ghi nhận sự bứt phá mạnh mẽ, trở thành trụ cột tăng trưởng quan trọng. Xuất khẩu tăng trưởng bình quân khoảng 10,8%/năm, vượt xa kế hoạch đề ra; cán cân thương mại duy trì xuất siêu liên tục.
Riêng năm 2025, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu ước đạt 930,05 tỷ USD, đưa Việt Nam vào nhóm 15 quốc gia có quy mô thương mại lớn nhất thế giới, tiếp tục khẳng định vai trò của thương mại trong ổn định kinh tế vĩ mô và nâng cao vị thế quốc gia.
Ở góc độ chính sách, vai trò của Bộ Công Thương ngày càng rõ nét. Với việc tích cực thúc đẩy thực thi các FTA thế hệ mới, cải cách thủ tục hành chính, xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp, Bộ đã góp phần chuyển các cam kết quốc tế thành lợi ích cụ thể.
Ông Nguyễn Minh Khôi - Giám đốc Tư vấn của Viện Tony Blair tại Việt Nam, nhận định: “Định hướng chính sách đã có sự chuyển dịch rõ rệt từ giai đoạn ưu tiên mở rộng số lượng FTA… sang giai đoạn khai thác chiều sâu, tối ưu hóa những ưu đãi đã ký”.
Minh chứng rõ nhất là tỷ lệ tận dụng C/O ưu đãi từ các FTA đã tăng từ khoảng 25% lên 34 - 35% trong vài năm gần đây hay những sáng kiến như cổng thông tin cấp C/O điện tử, FTA Index đang góp phần giảm chi phí, tăng tính minh bạch và tạo động lực cải cách từ Trung ương đến địa phương.
Hội nhập để phát triển bền vững
Bước sang giai đoạn 2026 - 2030, hội nhập quốc tế được đặt trước yêu cầu cao hơn khi vừa thúc đẩy tăng trưởng nhanh, vừa bảo đảm tính bền vững.
Ngay sau Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV, tại cuộc họp của Ban Chỉ đạo quốc gia về hội nhập quốc tế ngày 3/4/2026, Chính phủ chỉ đạo, hội nhập phải trở thành động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng nhanh và bền vững, đồng thời gắn chặt với mục tiêu tăng trưởng hai con số.
Các ngành nghề, lĩnh vực trong đó có hội nhập quốc tế quyết tâm góp sức đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số. Ảnh minh họa
Chỉ đạo trên cũng đi vào các yêu cầu cụ thể, như: Đa dạng hóa thị trường, nâng cao chất lượng hội nhập kinh tế, thu hút vốn đầu tư nước ngoài có chọn lọc, thúc đẩy chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo. Đặc biệt, tinh thần “5 chủ động” được nhấn mạnh như một phương thức hành động để thích ứng với thế giới biến động nhanh và khó lường.
Trong hoàn cảnh đó, yêu cầu đối với doanh nghiệp cũng thay đổi. Nếu trước đây, lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam chủ yếu nằm ở giá và năng suất, thì nay các tiêu chuẩn về môi trường, xã hội và quản trị (ESG) trở thành “tấm vé” để tham gia thị trường.
Ông Nguyễn Minh Khôi nhìn nhận: “Thương mại quốc tế hiện nay đã chuyển sang quản lý quá trình sản xuất và sản phẩm được tạo ra như thế nào quan trọng không kém việc nó trông ra sao”.
Điều này cũng lý giải vì sao Bộ Công Thương đang thúc đẩy xây dựng hệ sinh thái FTA, nơi doanh nghiệp, hiệp hội và các bên liên quan có thể cùng nâng cao năng lực, thích ứng với những tiêu chuẩn mới.
Ở tầm vĩ mô, hội nhập không chỉ là câu chuyện kinh tế, mà còn góp phần giữ vững môi trường hòa bình, ổn định vốn là những điều kiện tiên quyết cho phát triển dài hạn. Việc Việt Nam chủ động tham gia các diễn đàn đa phương, nâng cấp quan hệ đối tác với nhiều quốc gia lớn cũng chính là cách mở rộng dư địa chiến lược cho tăng trưởng.
Hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số, hội nhập quốc tế đang dần chuyển vai từ cánh cửa mở ra thế giới sang động cơ bên trong của tăng trưởng. Khi các cam kết quốc tế được thực thi hiệu quả, khi doanh nghiệp thực sự làm chủ các tiêu chuẩn toàn cầu và khi chính sách tiếp tục được hoàn thiện theo hướng minh bạch, đồng bộ, hội nhập quốc tế sẽ giúp Việt Nam đi nhanh hơn, xa hơn và bền vững hơn.
Hội nhập quốc tế đã và đang trở thành một động lực quan trọng cùng các ngành hàng, lĩnh vực chung tay đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số của nền kinh tế trong năm 2026 và những năm tiếp theo. Xa hơn, hội nhập quốc tế giúp lan toả, khẳng định hình ảnh, vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế.