Hội tụ các lợi thế, Nghệ An đẩy nhanh mục tiêu trung tâm logistics

Hạ tầng đồng bộ 

Nghệ An có vị trí địa lý thuận lợi và hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông đa dạng với đủ 5 loại hình vận tải (đường bộ, đường thủy nội địa, đường sắt, đường biển, hàng không), giúp kết nối, giao thương với các tỉnh, thành phố trong cả nước, khu vực và quốc tế. Nghệ An hiện có 8 tuyến quốc lộ đi qua địa bàn tỉnh; gồm 3 tuyến dọc hướng Bắc - Nam, 5 tuyến ngang hướng Đông - Tây nối với Lào. Đường bộ cao tốc Bắc - Nam đi qua tỉnh Nghệ An đã đưa vào khai thác và vận hành, tạo ra sự đột phá về kết cấu đường bộ, kết nối Nghệ An - trung tâm vùng kinh tế Bắc Trung Bộ với cả nước.

Về hàng không, sân bay quốc tế Vinh có tốc độ tăng trưởng hành khách tốp đầu cả nước, nhà ga hành khách có quy mô từ 2,5 đến 3 triệu hành khách/năm. Hiện, Cảng hàng không quốc tế Vinh đã được đầu tư nâng cấp, mở rộng để thiết lập thêm một số tuyến bay trong nước, quốc tế và đầu tư thêm ga hàng hóa nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng.

Về hệ thống cảng biển, hiện cảng Cửa Lò giữ vai trò cửa ngõ giao thương quan trọng trên tuyến hành lang kinh tế Đông - Tây nối Lào, Thái Lan, Myanmar với Biển Đông theo quốc lộ 7. Khu bến Nam Cửa Lò đang hoạt động khai thác 5 bến với cỡ tàu khai thác có tải trọng đến 20.000 tấn; khu bến Bắc Cửa Lò gồm: Bến cảng xăng dầu DKC (3 bến) đáp ứng tàu 49.000 tấn; bến cảng xi măng Vissai (10 bến) đã đưa vào khai thác, tiếp nhận tàu lên đến 100.000 tấn. Đặc biệt, dự án Cảng nước sâu quốc tế Cửa Lò đang được tập trung nguồn lực đầu tư, khi hoàn thành đưa vào khai thác, vận hành sẽ tạo bước đột phá mới trong kết nối logistics khu vực.

Ông Lê Tiến Trị, Trưởng Ban Quản lý khu kinh tế Đông Nam Nghệ An đánh giá: “Với những lợi thế, tiềm năng nổi trội cùng quyết tâm mạnh mẽ của chính quyền và nỗ lực vượt bậc của cộng đồng doanh nghiệp, người dân, Nghệ An hội tụ đủ yếu tố cần thiết để trở thành một trong những đầu mối logistics quan trọng, trung tâm phân phối, trung chuyển hàng hóa đa phương thức kết nối vùng kinh tế trọng điểm Bắc miền Trung với cả nước, khu vực và thế giới. Thời gian qua, Nghệ An đã chứng kiến sự gia tăng mạnh mẽ của dòng vốn đầu tư trực tiếp từ nước ngoài vào tỉnh. Nhiều tập đoàn lớn thuộc chuỗi cung ứng toàn cầu về lĩnh vực sản xuất điện tử, công nghệ, năng lượng xanh… đã và đang triển khai, mở rộng kế hoạch đầu tư tại Nghệ An”.

Sự phát triển nhanh chóng của khu vực đầu tư nước ngoài (FDI) đã đóng góp quan trọng vào phát triển kinh tế - xã hội tỉnh, đặc biệt là trong việc nâng cao giá trị sản xuất, tỷ trọng công nghiệp, kim ngạch xuất nhập khẩu, tạo việc làm cho người lao động địa phương. Bên cạnh dòng vốn đầu tư, các doanh nghiệp FDI cũng đã mang đến Nghệ An công nghệ tiên tiến, dây chuyền sản xuất hiện đại và mô hình quản lý mới, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp trong nước, mở ra cơ hội phát triển dịch vụ logistics thông qua việc đầu tư vào hạ tầng, công nghệ, nâng cao năng lực quản lý và đào tạo nhân lực. Trong 3 năm qua, Nghệ An liên tiếp nằm trong nhóm 10 địa phương thu hút đầu tư nước ngoài lớn nhất cả nước.

Đến nay, trên địa bàn tỉnh có 158 dự án FDI còn hiệu lực với tổng vốn hơn 6.216 triệu USD (trong đó, 108 dự án FDI/ tổng vốn đăng ký đầu tư đạt 5.870 triệu USD đầu tư vào khu kinh tế và các khu công nghiệp).  

Nhờ vào dòng vốn đầu tư nước ngoài FDI, kim ngạch xuất khẩu của tỉnh Nghệ An đã có sự tăng trưởng mạnh mẽ trong những năm gần đây, đặc biệt là năm 2024, 2025. Các dự án đầu tư mới đi vào hoạt động gia tăng sản xuất, mở rộng dây chuyền, hoạt động hiệu quả đã giúp kim ngạch xuất khẩu tăng trưởng vượt trội. Các mặt hàng xuất khẩu chủ lực tăng trưởng mạnh bao gồm linh kiện, phụ kiện điện tử, phụ tùng ô tô, giày dép, dệt may và tôn thép.

Trong năm 2025, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Nghệ An ước đạt 4.524,5 triệu USD, tăng 42,6% so với năm 2024, vượt 13,11% kế hoạch và mục tiêu phấn đấu cả năm. Sự gia tăng mạnh mẽ về giá trị xuất khẩu không chỉ tạo động lực trực tiếp cho tăng trưởng kinh tế mà còn tạo ra nhu cầu lớn về vận chuyển, lưu kho và các hoạt động liên quan. Đây là cơ hội để ngành logistics Nghệ An bứt phá, kết nối sâu rộng với thị trường khu vực và quốc tế, đóng vai trò ngày càng quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Để đạt được những kết quả toàn diện đó, Nghệ An đã tạo sự đột phá mạnh mẽ về cải cách hành chính, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, được người dân, doanh nghiệp và nhà đầu tư ghi nhận.

Hỗ trợ hoạt động logistics qua cảng

Để thúc đẩy hoạt động logistics, Nghệ An đã ban hành chính sách thí điểm Nghị quyết số 03/2023/NQ-HĐND ngày 07/7/2023 của HĐND tỉnh quy định chính sách hỗ trợ các hãng tàu biển vận chuyển container quốc tế và nội địa, hỗ trợ doanh nghiệp có hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu vận chuyển bằng container đi, đến cảng Cửa Lò; khuyến khích các hãng tàu mở tuyến vận chuyển bằng container, cũng như duy trì hoạt động khai thác trong thời gian đầu. Qua đó, thúc đẩy hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu và hình thành các tuyến vận tải container quốc tế. 

Nhờ vào sự hỗ trợ ban đầu từ chính quyền, hoạt động vận tải container qua cảng Cửa Lò đã được duy trì ổn định. Các hãng tàu đang khai thác hoạt động thường xuyên, đồng thời tiếp tục kêu gọi thêm hãng tàu quốc tế trực tiếp đưa hàng đi - đến từ cảng Cửa Lò, hạn chế phụ thuộc vào trung chuyển qua các cảng trung gian như Hải Phòng, Nghi Sơn, Thành phố Hồ Chí Minh... giúp hỗ trợ một phần chi phí vận chuyển cho các doanh nghiệp có hàng hóa xuất nhập khẩu vận chuyển bằng con tainer. Chính sách này đã góp phần thúc đẩy phát triển logistics của tỉnh, thông qua việc tăng cường kết nối và thu hút hàng hóa, giúp hình thành các tuyến vận tải ổn định và mạng lưới logistics hiệu quả, tiến tới xây dựng Nghệ An trở thành trung tâm logistics vùng Bắc Trung Bộ

Hiện nay, tỉnh Nghệ An đang triển khai các giải pháp đột phá hơn để thúc đẩy logistics phát triển nhanh và bền vững, sớm trở thành một trong những trung tâm logistics hàng đầu trong khu vực Bắc Trung Bộ. Để thúc đẩy mục tiêu đặt ra, Nghệ An tiếp tục hỗ trợ các hãng tàu biển vận chuyển container quốc tế và nội địa, hỗ trợ doanh nghiệp có hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu vận chuyển bằng container thông qua cảng Cửa Lò nhằm phát triển hoạt động dịch vụ logistics cũng như doanh nghiệp logistics trên địa bàn tỉnh.

Bên cạnh đó, hoàn thiện hạ tầng logistics theo hướng đồng bộ; rà soát các quy hoạch, kế hoạch, bảo đảm tính đồng bộ kết nối của hạ tầng giao thông và dịch vụ vận tải với mục tiêu phát triển ngành dịch vụ logistics, gắn kết quy hoạch về trung tâm logistics, cảng cạn, kho ngoại quan trong một tổng thể thống nhất. Tập trung xây dựng Cảng hàng không quốc tế Vinh đạt cấp sân bay 4E; tập trung xây dựng, hoàn thành, đưa vào khai thác, vận hành Cảng nước sâu quốc tế Cửa Lò trong thời gian sớm nhất; đầu tư phát triển các cụm logistics, trung tâm logistics nhằm góp phần giảm áp lực quá tải lên đường bộ, đường hàng không, giảm ùn tắc và giảm chi phí logistics cho các doanh nghiệp.

Tỉnh cũng đặt mục tiêu nâng cao chất lượng nguồn nhân lực logistics thông qua đào tạo, đào tạo lại nguồn nhân lực cho ngành logistics có tác phong chuyên nghiệp, có kiến thức chuyên môn, ngoại ngữ và ứng dụng tốt khoa học, công nghệ chuyên ngành logistics.

Đến cuối năm 2025, doanh nghiệp Nghệ An đã xuất khẩu hàng hóa sang 170 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới (tăng 45 thị trường so với năm 2020). Một số thị trường mới như: Mozambique, Serbia, Tunisia, Rwanda, Belize, Benin, Mauritania, Cộng hòa Dominica, Maldives, Paraguay. Một số mặt hàng xuất khẩu tăng khá, điển hình như: thiết bị, linh kiện điện tử tăng 153%; hàng dệt may tăng 16%; giày dép các loại tăng 83%; dây điện và cáp điện tăng 13,7%.