Sau gần 2 năm triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, các cơ sở giáo dục từng bước cụ thể hóa nghị quyết vào hoạt động quản trị, đào tạo và nghiên cứu khoa học.
Tại Trường Đại học Công Thương TP. Hồ Chí Minh (HUIT), chuyển đổi số được triển khai theo hướng xây dựng mô hình đại học thông minh, lấy dữ liệu và công nghệ làm nền tảng. Phóng viên Báo Công Thương đã có cuộc trao đổi với PGS.TS Nguyễn Xuân Hoàn, Hiệu trưởng HUIT, về quá trình triển khai Nghị quyết 57 về chuyển đổi số trong nhà trường.
PGS.TS Nguyễn Xuân Hoàn, Hiệu trưởng Trường Đại học Công Thương TP. Hồ Chí Minh (HUIT).
Xây dựng mô hình đại học thông minh
- Thưa PGS.TS Nguyễn Xuân Hoàn, HUIT đang triển khai Nghị quyết 57 về chuyển đổi số như thế nào, đặc biệt trong quản trị nhà trường, đào tạo và cung cấp dịch vụ cho người học?
PGS.TS Nguyễn Xuân Hoàn: Nghị quyết 57 về chuyển đổi số tại HUIT định hướng xây dựng mô hình đại học thông minh qua ba trụ cột trọng tâm.
Trước hết là quản trị thông minh. Nhà trường vận hành văn phòng không giấy tờ thông qua hệ thống E-office và chữ ký số, góp phần tinh gọn thủ tục hành chính.
Nền tảng này tích hợp dữ liệu quản lý nhân sự, KPI, tài chính và tài sản công, cơ sở dữ liệu hệ thống cùng hệ thống quy trình bảo đảm chất lượng trong toàn bộ hoạt động của nhà trường. Cùng với kho dữ liệu tập trung và các bảng điều khiển trực quan, hệ thống hỗ trợ Ban Giám hiệu theo dõi, khai thác thông tin và ra quyết định theo thời gian thực.
Thứ hai là đổi mới đào tạo. Nhà trường khai thác nền tảng đào tạo trực tuyến phục vụ mô hình học tập kết hợp (Blended Learning), số hóa toàn diện học liệu và tài nguyên thư viện điện tử. Công tác khảo thí được chuẩn hóa với ngân hàng câu hỏi số, kiểm soát đạo văn tự động và tích hợp công cụ đo lường mức độ đạt chuẩn đầu ra môn học theo từng chương trình đào tạo.
Thứ ba là dịch vụ số cho người học. HUIT triển khai mô hình “Một cửa điện tử” và ứng dụng di động sinh viên, hỗ trợ giải quyết trực tuyến các thủ tục như xác nhận, bảng điểm. Hệ thống kết nối cổng thanh toán trực tuyến, giúp tự động hóa việc gạch nợ học phí.
Vòng đời người học được quản lý xuyên suốt bằng mã định danh số duy nhất, từ lúc nhập học, rèn luyện đến tra cứu văn bằng, chứng chỉ qua mã QR. Lộ trình này giúp tối ưu hóa nguồn lực vận hành, nâng cao chất lượng dạy học và tạo nền tảng vững chắc cho việc bảo mật dữ liệu toàn diện của HUIT.
Tháo gỡ điểm nghẽn dữ liệu, hạ tầng
- Trong quá trình thực hiện Nghị quyết 57, đâu là những kết quả nổi bật HUIT đã đạt được và những khó khăn, điểm nghẽn nhà trường đang tập trung tháo gỡ để đẩy nhanh chuyển đổi số?
PGS.TS Nguyễn Xuân Hoàn: Kết quả nổi bật trước hết thể hiện ở quản trị và dịch vụ số. HUIT đã vận hành văn phòng không giấy tờ qua E-office và chữ ký số; số hóa thủ tục hành chính qua “Một cửa điện tử”; triển khai thanh toán học phí không tiền mặt và quản lý văn bằng, chứng chỉ qua mã định danh số.
HUIT xây dựng kho dữ liệu dùng chung, chuẩn hóa và liên thông dữ liệu phục vụ học tập, giảng dạy, quản trị (ảnh minh họa).
Trong dạy học và kiểm tra đánh giá, nhà trường khai thác hệ thống LMS phục vụ đào tạo kết hợp (Blended Learning), số hóa tài nguyên học liệu và ứng dụng công cụ đo lường chuẩn đầu ra học phần và chương trình đào tạo.
Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi số vẫn có những điểm nghẽn cần tập trung tháo gỡ.
Đầu tiên là phân mảnh dữ liệu. Các phần mềm nghiệp vụ cũ và mới còn tình trạng rời rạc, thiếu liên thông. Nhà trường đang dồn lực tích hợp vào kho dữ liệu dùng chung, phục vụ điều hành dựa trên dữ liệu.
Thứ hai là năng lực và văn hóa số. Tốc độ thích ứng công nghệ của một bộ phận cán bộ, giảng viên chưa đồng đều. Vì vậy, HUIT đang đẩy mạnh tập huấn kỹ năng số theo hướng thực chất.
Thứ ba là hạ tầng và an toàn thông tin. Nhu cầu mở rộng băng thông, hiện đại hóa máy chủ và bảo mật dữ liệu định danh sinh viên tạo áp lực về nguồn vốn đầu tư cũng như yêu cầu về chính sách an ninh mạng chuyên sâu.
Ưu tiên dữ liệu, AI và nguồn lực con người
- Trong thời gian tới, HUIT sẽ ưu tiên những giải pháp, nền tảng và nguồn lực nào để chuyển đổi số thực sự nâng cao chất lượng đào tạo, nghiên cứu khoa học và năng lực quản trị của nhà trường?
PGS.TS Nguyễn Xuân Hoàn: Để chuyển đổi số đi vào chiều sâu và tạo giá trị thực chất, HUIT ưu tiên tập trung vào ba đòn bẩy chiến lược.
HUIT đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản trị, đào tạo, dịch vụ người học, hướng tới mô hình đại học thông minh.
Thứ nhất là nền tảng dữ liệu và công nghệ thông minh. Nhà trường xây dựng kho dữ liệu dùng chung (Data Warehouse), chuẩn hóa và liên thông dữ liệu giữa các phân hệ như ERP, LMS, nhân sự, tài chính. Trên cơ sở đó, HUIT hình thành trung tâm điều hành tập trung (IOC), phục vụ ra quyết định quản trị theo thời gian thực.
Cùng với đó, nhà trường ứng dụng AI và Learning Analytics, khai thác dữ liệu học tập để theo dõi tiến độ, cảnh báo sớm sinh viên có nguy cơ học vụ kém, cá nhân hóa phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá.
Thứ hai là đổi mới đào tạo và nghiên cứu khoa học. HUIT sẽ tăng cường học liệu số và phòng thí nghiệm ảo (Virtual Labs), đẩy mạnh mô phỏng số cho các ngành kỹ thuật, công nghệ thực phẩm; đồng thời mở rộng thư viện điện tử, kết nối với các cơ sở dữ liệu học thuật quốc tế uy tín.
Trong nghiên cứu khoa học, nhà trường triển khai hệ thống quản lý nghiên cứu (CRIS), số hóa vòng đời đề tài, quản trị công bố quốc tế, hỗ trợ thương mại hóa, chuyển giao công nghệ và kiểm soát chặt chẽ liêm chính học thuật.
Thứ ba là ưu tiên nguồn lực con người và an toàn thông tin. Nhà trường sẽ nâng cao năng lực và văn hóa số, chuẩn hóa khung năng lực số cho đội ngũ cán bộ, giảng viên; thúc đẩy sư phạm số và gắn chỉ số đổi mới công nghệ vào đánh giá KPI.
HUIT cũng xác định cần dành nguồn vốn thích đáng để nâng cấp đường truyền, hạ tầng đám mây (Cloud), triển khai kiến trúc bảo mật Zero Trust, qua đó bảo đảm an toàn dữ liệu cá nhân và hệ thống điều hành.
- Xin cảm ơn PGS.TS!
Chuyển đổi số tại HUIT đã và đang được triển khai đồng thời trên các phương diện quản trị, đào tạo, nghiên cứu khoa học, dịch vụ người học, phát triển nguồn nhân lực và bảo đảm an toàn thông tin. Nhà trường hướng tới xây dựng nền tảng dữ liệu và công nghệ phục vụ hoạt động điều hành, giảng dạy, học tập và nghiên cứu khoa học.