Iran cảnh báo phạm vi ra quyết định của Mỹ "đã bị thu hẹp"
Theo tờ Thổ Nhĩ Kỳ, ông Mohsen Rezaee, Cố vấn quân sự cấp cao Iran, ngày 3/5 đã chỉ trích Mỹ với lời lẽ nặng nề, đồng thời khẳng định Tehran có đủ năng lực đối phó với các chiến hạm đối phương. Cùng ngày, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố Washington không còn nhiều lựa chọn trong việc xử lý quan hệ với Tehran, sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump bày tỏ hoài nghi đối với đề xuất hòa bình mới từ Iran.
Trong thông điệp đăng tải trên mạng xã hội X, IRGC cho rằng nhà lãnh đạo Mỹ sẽ phải lựa chọn "giữa một chiến dịch quân sự bất khả thi hoặc một thỏa thuận tồi với nước Cộng hòa Hồi giáo Iran".
Cố vấn quân sự cấp cao Iran Mohsen Rezaei Ảnh: Aawsat.
Tuyên bố được đưa ra sau khi Tổng thống Trump cho biết sẽ xem xét đề xuất hòa bình mới của Tehran nhưng vẫn nghi ngờ về tính khả thi. Theo dự thảo do hãng thông tấn Tasnim công bố, Iran đề xuất 14 điểm, trong đó yêu cầu Mỹ chấm dứt vĩnh viễn các hành động thù địch, rút toàn bộ lực lượng khỏi Trung Đông, đồng thời hai bên ngừng bắn 30 ngày để giải quyết các vấn đề then chốt như dỡ bỏ phong tỏa hải quân, giải phóng tài sản bị phong tỏa, nới lỏng trừng phạt và bồi thường.
Iran cũng yêu cầu chấm dứt xung đột trên nhiều mặt trận, trong đó có Lebanon, và thiết lập cơ chế quản lý mới dành cho eo biển Hormuz.
Đề xuất này của Iran được cho là nhằm đáp lại đề xuất 9 điểm trước đó của Washington, trong đó Mỹ kêu gọi ngừng bắn 2 tháng. Phía Iran nhấn mạnh tiến trình đàm phán nên tập trung vào mục tiêu chấm dứt xung đột, thay vì thỏa thuận ngừng bắn tạm thời.
Nguy cơ “thất bại lớn” nếu không đạt mục tiêu hạt nhân
Trong một diễn biến liên quan, theo nguồn tin từ The Times of Israel, một quan chức quân sự Israel cảnh báo nếu kho dự trữ hơn 400 kg uranium làm giàu ở mức 60% của Iran không được chuyển ra khỏi nước này, toàn bộ chiến dịch tấn công Iran có thể bị coi là “một thất bại lớn”.
Máy ly tâm tại cơ sở hạt nhân Fordow của Iran. Ảnh: IRNA
Các quan chức Israel cho rằng lượng uranium này đủ để chế tạo khoảng 10 - 11 vũ khí hạt nhân. Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) ước tính, vào thời điểm Israel phát động các cuộc tấn công đầu tiên vào Iran hồi tháng 6 năm ngoái, Tehran sở hữu khoảng 440,9 kg uranium làm giàu ở mức 60% - đủ để sản xuất vật liệu cho khoảng 10 đầu đạn hạt nhân nếu tiếp tục làm giàu.
Một quan chức cấp cao Iran cho biết, nếu các cuộc đàm phán với Mỹ không đạt được thỏa thuận về việc loại bỏ kho uranium và chấm dứt hoạt động làm giàu, những thành quả đạt được trong hơn 40 ngày xung đột tại Trung Đông vừa qua sẽ trở nên vô nghĩa.
Phía Israel cũng nhấn mạnh nếu mục tiêu hạt nhân không đạt được thông qua con đường ngoại giao, Tel Aviv có thể phải triển khai thêm một chiến dịch quân sự mới nhằm vào Iran.
Tổng thống Trump yêu cầu Tehran phải dỡ bỏ hoàn toàn cơ sở hạ tầng hạt nhân và bàn giao kho uranium đã làm giàu, song phía Iran kiên quyết bác bỏ. Trong bài phát biểu tại bang Florida ngày 1/5, ông Trump khẳng định chiến dịch của Mỹ nhằm ngăn chặn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân là “cần thiết”.
Về phía Tehran, các quan chức Iran tiếp tục khẳng định chương trình hạt nhân của nước này phục vụ mục đích dân sự và việc làm giàu uranium là quyền chủ quyền quốc gia. Tuy nhiên, giới phân tích nhận định vấn đề hạt nhân vẫn là “lằn ranh đỏ” trong lập trường của Tổng thống Trump.
Tổng thống Trump chưa công khai hoặc giải thích đầy đủ danh sách các yêu cầu của ông đối với Iran, nhưng ông đã nhiều lần tuyên bố Iran phải từ bỏ mọi hy vọng đạt được bất kỳ hình thức sở hữu vũ khí hạt nhân nào.