Ngày 9/4 (theo giờ địa phương), Iran công bố bản đồ các tuyến đường hàng hải thay thế dành cho tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz, viện dẫn nguy cơ thủy lôi tại khu vực luồng chính.
Eo biển Hormuz, điểm nóng chiến lược của khu vực Trung Đông, tiếp tục bị ảnh hưởng bởi căng thẳng leo thang. Ảnh: Sputnik.
Theo thông báo của lực lượng Hải quân thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), các tàu cần tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc an toàn hàng hải và di chuyển theo các hành lang được chỉ định nhằm hạn chế tối đa nguy cơ sự cố.
Lực lượng IRGC cũng phát đi thông báo, yêu cầu tất cả các tàu có ý định đi qua eo biển Hormuz phải phối hợp với lực lượng này, đồng thời sử dụng các tuyến hàng hải thay thế cho đến khi có thông báo mới. Hai tuyến đường thay thế đều đi qua vùng biển gần đảo Larak (Iran), cho thấy Iran đang tăng cường kiểm soát và điều tiết hoạt động vận tải tại khu vực này.
Trước đó, ngày 8/4 (theo giờ địa phương), truyền thông Iran đồng loạt đưa tin, Tehran đã tạm dừng cho phép tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz, sau khi Israel tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào lực lượng Hezbollah tại Lebanon. Theo hãng tin Fars, hoạt động vận tải qua tuyến hàng hải chiến lược này đã chậm lại đáng kể trước khi dừng hẳn.
Theo dữ liệu theo dõi tàu thuyền từ MarineTraffic, chỉ trong thời gian ngắn sau khi eo biển Hormuz được thông báo khơi thông theo thỏa thuận ngừng bắn trước đó, hầu như không có tàu nào tiếp tục di chuyển qua khu vực này. Diễn biến này diễn ra trong bối cảnh tình hình an ninh diễn biến phức tạp và các điều khoản trong thỏa thuận ngừng bắn bị cho là không được tuân thủ.
Ở chiều ngược lại, phía Mỹ đã đưa ra phản ứng cứng rắn, trước việc eo biển Hormuz bị đình chỉ. Nhà Trắng khẳng định không chấp nhận bất kỳ hành động đóng cửa hoặc hạn chế lưu thông nào tại tuyến hàng hải quan trọng này. Người phát ngôn Karoline Leavitt nhấn mạnh yêu cầu của Tổng thống Donald Trump rằng, eo biển Hormuz phải được mở lại “ngay lập tức, nhanh chóng và an toàn”.
Phó Tổng thống Mỹ JD Vance cũng tuyên bố, nếu Iran không thực hiện cam kết mở lại eo biển Hormuz, thỏa thuận ngừng bắn giữa hai bên sẽ không còn hiệu lực. Ông khẳng định, việc mở lại tuyến hàng hải này là điều kiện tiên quyết trong tiến trình đàm phán, đồng thời cảnh báo Washington sẽ có các bước đi tương ứng nếu Tehran không tuân thủ.
Liên quan tình hình khu vực, Thủ tướng Lebanon Nawaf Salam đã kêu gọi các nước bạn bè và đối tác hỗ trợ chấm dứt các cuộc tấn công của Israel, sau loạt không kích gây thương vong lớn trên khắp lãnh thổ, nhằm vào lực lượng Hezbollah tại Lebanon.
Trước đó, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu khẳng định, nước này ủng hộ thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran. Song ông cũng nhấn mạnh, các hoạt động quân sự nhằm vào lực lượng Hezbollah tại Lebanon vẫn sẽ được tiếp tục, do thỏa thuận không áp dụng đối với mặt trận này.
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 8/4 cũng nhấn mạnh thỏa thuận ngừng bắn với Iran không liên quan đến Hezbollah tại Lebanon, đồng thời nhận định tình hình tại đây là một “cuộc xung đột riêng biệt”.
Đáp lại, hãng thông tấn bán chính thức Tasnim cho biết, Iran có thể rút khỏi thỏa thuận ngừng bắn nếu Israel tiếp tục tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Hezbollah tại Lebanon. Trong khi đó, hãng Fars đưa tin, Iran đang hoàn tất các bước chuẩn bị cho các “hoạt động răn đe” nhằm vào các mục tiêu quân sự của Israel.
Cũng trong ngày 8/4, Mỹ và Iran đã đạt được thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 2 tuần. Tuy nhiên, chỉ ít giờ sau khi thỏa thuận được công bố, tình hình khu vực Trung Đông đã nhanh chóng chuyển biến. Iran cho rằng Mỹ và các đồng minh không thực hiện đầy đủ các cam kết, đặc biệt là việc không ngăn chặn các cuộc không kích của Israel vào Lebanon, cũng như các hành động bị cho là xâm phạm chủ quyền của Tehran.