Đóng

IUH đổi mới đào tạo, phát triển nhân lực theo tinh thần Nghị quyết số 71-NQ/TW

Nghị quyết số 71-NQ/TW đặt ra yêu cầu đổi mới giáo dục đại học. IUH tập trung nâng cao chất lượng đào tạo, chuyển đổi số, đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, gắn kết doanh nghiệp.

Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo đặt ra yêu cầu nâng cao chất lượng giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Đối với các trường thuộc ngành Công Thương, đây là định hướng quan trọng để đổi mới đào tạo, thúc đẩy nghiên cứu khoa học, tăng cường gắn kết với hoạt động sản xuất, kinh doanh và dịch vụ.

Phóng viên Báo Công Thương đã có cuộc trao đổi với PGS.TS Phan Hồng Hải, Hiệu trưởng Trường Đại học Công nghiệp TP. Hồ Chí Minh (IUH), về định hướng triển khai Nghị quyết số 71-NQ/TW, những nhiệm vụ trọng tâm và giải pháp nâng cao chất lượng đào tạo, đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực trong giai đoạn mới.

PGS.TS Phan Hồng Hải, Hiệu trưởng Trường Đại học Công nghiệp TP. Hồ Chí Minh (IUH).

Cụ thể hóa Nghị quyết bằng những nhiệm vụ trọng tâm

- Thưa PGS.TS Phan Hồng Hải, Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị đặt ra yêu cầu đột phá trong phát triển giáo dục và đào tạo, đặc biệt là nâng cao chất lượng giáo dục đại học. IUH đã cụ thể hóa những mục tiêu, định hướng của Nghị quyết thành chương trình, kế hoạch hành động như thế nào? Đâu là những nhiệm vụ trọng tâm nhà trường ưu tiên triển khai?

PGS.TS Phan Hồng Hải: Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị đặt ra yêu cầu đổi mới mạnh mẽ tư duy và phương thức phát triển giáo dục, trong đó giáo dục đại học phải thực sự trở thành động lực phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Đối với Trường Đại học Công nghiệp TP. Hồ Chí Minh, chúng tôi xác định việc triển khai Nghị quyết không thể dừng lại ở xây dựng kế hoạch mà phải được cụ thể hóa bằng những nhiệm vụ, giải pháp và kết quả có thể đo lường. Trên cơ sở chiến lược phát triển đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2045, nhà trường tập trung triển khai bốn nhiệm vụ trọng tâm.

Thứ nhất, tiếp tục đổi mới quản trị đại học theo hướng hiện đại, tự chủ gắn với trách nhiệm giải trình, đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý và đào tạo.

Thứ hai, nâng cao chất lượng đào tạo theo chuẩn quốc tế, phát triển các ngành công nghệ, kỹ thuật và lĩnh vực công nghiệp chiến lược, đáp ứng nhu cầu nhân lực của nền kinh tế.

Thứ ba, thúc đẩy nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và chuyển giao công nghệ, lấy nhu cầu của doanh nghiệp và thực tiễn sản xuất làm định hướng.

Thứ tư, phát triển đội ngũ giảng viên, nhà khoa học chất lượng cao, đồng thời mở rộng hợp tác quốc tế và liên kết doanh nghiệp.

Đây cũng là những định hướng IUH đã kiên trì triển khai trong nhiều năm qua. Với hệ thống chương trình đào tạo được kiểm định theo các tiêu chuẩn trong nước và quốc tế như ABET, AUN-QA, cùng những bước tiến trong bảo đảm chất lượng theo chuẩn QAA của Vương quốc Anh, nhà trường có nền tảng quan trọng để tiếp tục nâng cao chất lượng đào tạo theo tinh thần Nghị quyết 71.

Quan điểm của IUH là lấy chất lượng đào tạo làm nền tảng, khoa học - công nghệ làm động lực và nhu cầu phát triển công nghiệp của đất nước làm định hướng. Trên cơ sở đó, các nhiệm vụ đổi mới cần được triển khai đồng bộ, từ quản trị, đào tạo đến nghiên cứu khoa học, phát triển đội ngũ và hợp tác với doanh nghiệp.

Đưa thực tiễn doanh nghiệp vào đào tạo và nghiên cứu

- Một trong những yêu cầu quan trọng của Nghị quyết số 71-NQ/TW là gắn đào tạo với nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và nhu cầu thực tiễn. IUH có những giải pháp gì để tăng cường liên kết giữa nhà trường với doanh nghiệp, đưa các vấn đề từ thực tiễn sản xuất, kinh doanh vào chương trình đào tạo và hoạt động nghiên cứu, thưa ông?

PGS.TS Phan Hồng Hải: Trước hết, nhà trường tăng cường sự tham gia của doanh nghiệp trong xây dựng, rà soát chương trình đào tạo, xác định chuẩn đầu ra và tổ chức các học phần thực hành, thực tập. Những vấn đề thực tế từ hoạt động sản xuất, quản trị, vận hành và chuyển đổi công nghệ được đưa vào bài giảng, đồ án, khóa luận và các dự án học tập của sinh viên.

Đại diện IUH và Tổng Công ty Công nghiệp Sài Gòn ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác triển khai chương trình phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Bên cạnh đó, IUH phát triển các mô hình phòng thí nghiệm, phòng thực hành mô phỏng và không gian học tập theo từng dự án, giúp sinh viên tiếp cận môi trường nghề nghiệp ngay trong quá trình học. Việc hợp tác với doanh nghiệp trong đầu tư trang thiết bị, tổ chức đào tạo chuyên đề và hướng dẫn thực hành là một trong những giải pháp nhà trường đang chú trọng.

Đối với hoạt động nghiên cứu khoa học, IUH ưu tiên các đề tài có khả năng giải quyết những bài toán thực tiễn của doanh nghiệp, đặc biệt trong các lĩnh vực tự động hóa, công nghệ số, sản xuất thông minh, năng lượng và môi trường.

Cùng với đó, nhà trường tăng cường hoạt động sở hữu trí tuệ, chuyển giao công nghệ và thương mại hóa kết quả nghiên cứu. Đây là những hướng đi nhằm nâng cao tính ứng dụng của các công trình khoa học, đồng thời thúc đẩy mối liên kết giữa nghiên cứu trong trường đại học với nhu cầu đổi mới công nghệ của doanh nghiệp.

Đổi mới chương trình, phương pháp và năng lực giảng viên

- Trước sự phát triển nhanh của công nghệ, chuyển đổi số, tự động hóa và xu hướng chuyển đổi xanh trong sản xuất công nghiệp, IUH đang đổi mới chương trình đào tạo, phương pháp giảng dạy và phát triển đội ngũ giảng viên ra sao để sinh viên có đủ năng lực thích ứng với yêu cầu mới của thị trường lao động?

PGS.TS Phan Hồng Hải: Trước sự thay đổi nhanh chóng của công nghệ và thị trường lao động, IUH tập trung đổi mới đồng bộ trên ba phương diện: chương trình đào tạo, phương pháp giảng dạy và năng lực đội ngũ giảng viên.

Ông Trần Thanh Khang, Chủ tịch Hội đồng thành viên ESEC giới thiệu phần mềm ETAP  (ETAP Power Lab trị giá 21,1 tỷ đồng do doanh nghiệp tài trợ) với PGS.TS. Phan Hồng Hải, Hiệu trưởng Nhà trường tại phòng Lab IUH.

Thứ nhất, về chương trình đào tạo, nhà trường đẩy mạnh phát triển các ngành công nghệ chiến lược, tích hợp kiến thức về trí tuệ nhân tạo, tự động hóa, chuyển đổi số và phát triển bền vững. Đặc biệt, trong năm học 2026 - 2027, IUH có 9 ngành đào tạo ưu tiên theo định hướng, góp phần thu hút nhân lực vào các lĩnh vực khoa học công nghệ trọng điểm.

Thứ hai, về phương pháp giảng dạy, IUH chuyển mạnh từ truyền thụ kiến thức sang phát triển năng lực thực hành và giải quyết vấn đề. Điển hình là mô hình phòng học theo dự án (Project-based Learning), phòng mô phỏng ngân hàng hợp tác với doanh nghiệp, cùng hệ thống phòng thí nghiệm, thực hành chuyên ngành, giúp sinh viên tiếp cận công nghệ và quy trình làm việc thực tế ngay trong quá trình học.

Thứ ba, về phát triển đội ngũ, nhà trường chú trọng nâng cao trình độ tiến sĩ, năng lực nghiên cứu khoa học, kỹ năng số và ngoại ngữ; đồng thời khuyến khích giảng viên tham gia các dự án nghiên cứu ứng dụng, hợp tác với doanh nghiệp và trao đổi học thuật quốc tế.

Đặc biệt, việc triển khai đào tạo gắn với các chuẩn kiểm định quốc tế như ABET và AUN-QA giúp IUH liên tục cải tiến chương trình, phương pháp giảng dạy và đánh giá chuẩn đầu ra theo yêu cầu của thị trường lao động.

Mục tiêu của IUH là đào tạo sinh viên không những đáp ứng yêu cầu công việc hiện tại mà còn có khả năng làm chủ công nghệ, thích ứng với chuyển đổi số và chuyển đổi xanh trong tương lai.

Tháo gỡ điểm nghẽn về nguồn lực và cơ chế đầu tư

- Nhìn từ thực tiễn triển khai Nghị quyết số 71-NQ/TW, theo PGS.TS, đâu là những khó khăn, điểm nghẽn lớn nhất mà IUH đang gặp phải? Nhà trường có kiến nghị gì để các cơ sở giáo dục đại học, đặc biệt là những trường đào tạo lĩnh vực công nghiệp, có điều kiện thực hiện tốt hơn các mục tiêu đổi mới giáo dục và đào tạo?

PGS.TS Phan Hồng Hải: Theo chúng tôi, có ba điểm nghẽn lớn đối với các trường đại học đào tạo trong lĩnh vực công nghiệp, gồm: nguồn lực đầu tư cho công nghệ và phòng thí nghiệm hiện đại; cơ chế thu hút đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học chất lượng cao và sự thiếu đồng bộ trong cơ chế đặt hàng đào tạo, nghiên cứu từ doanh nghiệp.

IUH tiếp tục đổi mới chương trình đào tạo theo hướng tích hợp AI, kỹ năng số và đầu tư các phòng thí nghiệm, trung tâm nghiên cứu công nghệ số.

Đặc thù đào tạo kỹ thuật, công nghệ đòi hỏi chi phí đầu tư lớn, thiết bị phải thường xuyên được cập nhật, trong khi nguồn lực của các trường còn hạn chế. Đây là thách thức đáng kể đối với quá trình nâng cao chất lượng đào tạo, nhất là khi yêu cầu về công nghệ và điều kiện thực hành ngày càng cao.

Từ thực tiễn đó, chúng tôi kiến nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo tiếp tục hoàn thiện cơ chế tự chủ đại học, tạo điều kiện linh hoạt trong phát triển chương trình và thu hút nhân lực chất lượng cao.

Đối với Bộ Công Thương, cần có cơ chế đặt hàng đào tạo, nghiên cứu khoa học theo nhu cầu của các ngành công nghiệp trọng điểm, đồng thời ưu tiên đầu tư các phòng thí nghiệm, trung tâm nghiên cứu dùng chung và thúc đẩy liên kết giữa trường đại học với doanh nghiệp.

- Xin cảm ơn PGS.TS!

Để Nghị quyết 71 tạo ra đột phá thực chất, các trường đại học cần được trao quyền chủ động, có nguồn lực đầu tư tương xứng và được tham gia trực tiếp giải quyết những bài toán phát triển công nghiệp của đất nước. Đây là cơ sở để giáo dục đại học phát huy vai trò trong phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, thúc đẩy khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế trong giai đoạn mới.

Thanh Minh (thực hiện)