Khẳng định vai trò trụ cột của Quốc hội trong hoàn thiện thể chế, thực hiện các nhiệm vụ chiến lược

Chiều 6/7, tại Nhà Quốc hội, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã chủ trì cuộc họp giao ban giữa Lãnh đạo Quốc hội với các cơ quan của Quốc hội về kết quả công tác 6 tháng đầu năm, các nhiệm vụ trọng tâm trong tháng 7 và 6 tháng cuối năm 2026.

Tham dự cuộc họp có: Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến; các Ủy viên Trung ương Đảng: Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng, Phó Chủ tịch Quốc hội, Thượng tướng Nguyễn Doãn Anh…

Quốc hội tiếp tục khẳng định vai trò là trụ cột trong hoàn thiện thể chế và thực hiện các nhiệm vụ chiến lược

Qua nghe báo cáo và các ý kiến trao đổi tại cuộc họp, phát biểu kết luận, thay mặt Lãnh đạo Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn bày tỏ sự ghi nhận, biểu dương và đánh giá cao tinh thần trách nhiệm, sự chủ động đổi mới của các Phó Chủ tịch Quốc hội, Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội, Văn phòng Quốc hội.

Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, trong 6 tháng đầu năm, các cơ quan của Quốc hội đã nỗ lực hoàn thành khối lượng công việc rất lớn, trong đó có nhiều nhiệm vụ mới, khó, chưa có tiền lệ, góp phần quan trọng vào thành công chung của đất nước. Trong tổng số 164 nhiệm vụ đang triển khai, có 12 nhiệm vụ thường xuyên; 114 nhiệm vụ đã hoàn thành, 38 nhiệm vụ đang triển khai và không có nhiệm vụ quá hạn. Đây là kết quả thể hiện tinh thần trách nhiệm, sự chủ động, quyết liệt trong lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành và tổ chức thực hiện nhiệm vụ của các cơ quan của Quốc hội.

Chủ tịch Quốc hội cũng đánh giá cao vai trò, trách nhiệm và sự chủ động của các cơ quan báo chí, đặc biệt là Báo Đại biểu Nhân dân và Cổng Thông tin điện tử Quốc hội trong việc thông tin kịp thời, đầy đủ, chính xác các chủ trương, đường lối của Đảng; các chương trình, nghị quyết, hoạt động của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Lãnh đạo Quốc hội và các cơ quan của Quốc hội. Qua đó, góp phần lan tỏa tinh thần đổi mới, hành động, kỷ cương, trách nhiệm của Quốc hội; tạo sự đồng thuận trong xã hội, củng cố niềm tin của cử tri và Nhân dân; đóng góp tích cực vào thành công chung của hoạt động Quốc hội, trong đó có công tác chuẩn bị, tổ chức và tuyên truyền phục vụ thành công cuộc Bầu cử đại biểu Quốc hội Khoá XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2030.

Theo Chủ tịch Quốc hội, bức tranh kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh, đối ngoại và an sinh xã hội của đất nước trong 6 tháng đầu năm đạt nhiều kết quả tích cực. Tăng trưởng GDP ước đạt 8,18%, cao nhất trong 15 năm trở lại đây; có 9 địa phương tăng trưởng hai con số; thu ngân sách nhà nước đạt 62% dự toán, mức cao nhất từ trước đến nay; niềm tin của doanh nghiệp, nhà đầu tư và Nhân dân tiếp tục được củng cố.

Chủ tịch Quốc hội cho rằng, những kết quả này có sự đóng góp quan trọng của Quốc hội trong việc tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế. Đặc biệt, từ khi có Nghị quyết số 66 của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới, Quốc hội đã thông qua 94 luật và 28 văn bản quy phạm pháp luật, góp phần tạo cơ sở pháp lý cho công tác chỉ đạo, điều hành của Chính phủ và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

Nhắc lại phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị sơ kết 6 tháng đầu năm của Chính phủ, Chủ tịch Quốc hội cho biết, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đánh giá cao việc thời gian qua Quốc hội đã thông qua 122 luật, nghị quyết với tốc độ nhanh, hiệu quả, phục vụ kịp thời công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành. Đồng thời, Đồng chí cũng giao nhiệm vụ từ nay đến cuối năm, Quốc hội cần tiếp tục xem xét, thông qua khoảng 80 luật, nghị quyết nữa, đây là trọng trách hết sức nặng nề nhưng cũng đầy vẻ vang. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng nhấn mạnh, hiện nay thể chế không còn là điểm nghẽn chủ yếu, mà điểm nghẽn nằm ở khâu tổ chức thực thi.

Chủ tịch Quốc hội nêu rõ, điều đáng mừng hơn cả là Quốc hội đã tạo được bước chuyển biến rõ nét về phương thức lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện. Chất lượng tham mưu, phối hợp và trách nhiệm thực thi được nâng lên rõ rệt, hình thành phương thức làm việc mới, nền nếp mới, khí thế mới trong hoạt động của Quốc hội.

Theo Chủ tịch Quốc hội, trước đây, công tác xây dựng pháp luật còn làm theo phương thức truyền thống, nhưng từ các kỳ họp gần đây, Quốc hội đã có nhiều đổi mới về tư duy, phương thức làm việc; đồng thời đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo trong xây dựng pháp luật, qua đó góp phần nâng cao tốc độ xử lý công việc, bảo đảm kịp thời, chính xác và đáp ứng yêu cầu thực tiễn.

Nhấn mạnh những kết quả nổi bật trong 6 tháng đầu năm, Chủ tịch Quốc hội nêu rõ, “Quốc hội tiếp tục khẳng định vai trò là trụ cột trong hoàn thiện thể chế và trong thực hiện các nhiệm vụ chiến lược, góp phần tháo gỡ điểm nghẽn, tạo động lực mới cho phát triển đất nước”.

Chất lượng là yêu cầu đặt ra hàng đầu, phải tiếp tục đầu tư, đào sâu nghiên cứu

Tuy nhiên, Chủ tịch Quốc hội cũng yêu cầu các cơ quan phải nhìn thẳng vào những vấn đề còn tồn tại để tiếp tục hoàn thiện. Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, đã tốt rồi thì phải tốt hơn nữa, đã xuất sắc rồi thì phải xuất sắc hơn nữa.

Theo Chủ tịch Quốc hội, điểm nghẽn hiện nay không còn chủ yếu nằm ở chủ trương, mà ở chất lượng tổ chức thực hiện. Không phải chúng ta thiếu việc để làm, mà là có việc làm rồi nhưng hiệu quả chưa thật sự tương xứng. “Trong xây dựng pháp luật, giám sát và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước, chất lượng là yêu cầu đặt ra hàng đầu, đòi hỏi phải tiếp tục đầu tư, gia công, gia cố, đào sâu nghiên cứu hơn nữa”, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Chủ tịch Quốc hội khẳng định, dù có máy móc, thiết bị, công nghệ hiện đại đến đâu thì trí tuệ con người vẫn là yếu tố quyết định thành công. Thực tế vẫn còn có việc hoàn thành đúng tiến độ nhưng chưa tạo chuyển biến rõ nét; có việc đúng quy trình nhưng chưa tạo được giá trị gia tăng; có việc tham mưu còn yếu về tính dự báo, chưa thật sự chủ động. Đây chính là khoảng cách giữa yêu cầu ngày càng cao của thực tiễn với năng lực tổ chức thực hiện.

Chủ tịch Quốc hội đề nghị các cơ quan nghiên cứu, suy ngẫm kỹ vấn đề này để thời gian tới không chỉ làm nhanh, có kết quả, mà còn phải đánh giá được hiệu quả, đánh giá được chất lượng.

Ngoài ra, việc phối hợp giữa một số cơ quan có lúc còn chưa thật nhịp nhàng; chuyển đổi số và ứng dụng dữ liệu trong tham mưu, phục vụ chưa đáp ứng yêu cầu mới; công tác kiểm tra, đôn đốc, hậu kiểm và làm rõ trách nhiệm ở một số khâu chưa thật quyết liệt.

Chủ tịch Quốc hội cho rằng, chuyển đổi số của Quốc hội về cơ bản đã có kết quả tốt, nhưng đi sâu vào từng việc vẫn còn những mặt chưa đáp ứng yêu cầu, nhất là về phối hợp, dữ liệu, quy trình, thủ tục. Muốn hệ thống vận hành tốt, chính xác thì sự phối hợp giữa Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội với Văn phòng Quốc hội phải chặt chẽ. Chủ tịch Quốc hội dẫn ví dụ, việc ứng dụng công nghệ có thể đọc 120.000 văn bản, tiết kiệm khoảng 95% thời gian, độ chính xác đạt 91%; 9% còn lại chưa chính xác chủ yếu do yếu tố con người, do dữ liệu đầu vào chưa bảo đảm. Nếu dữ liệu đưa vào không chính xác thì kết quả đầu ra cũng không thể chính xác.

Đề cập việc chuẩn bị hồ sơ cho các phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và các kỳ họp Quốc hội tới đây, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh yêu cầu các bộ, ngành phải chủ động từ sớm, từ xa. Tài liệu phải được chuẩn bị sớm, kỹ lưỡng, không để đến khi có kỳ họp không thường lệ mới bắt đầu tính toán nội dung, phương án, hồ sơ, bởi như vậy sẽ không đáp ứng yêu cầu.

Chủ tịch Quốc hội nêu rõ, nếu căn cứ vào Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật và Quy chế làm việc của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, nhiều nội dung hiện nay chưa bảo đảm yêu cầu về thời gian. Chủ tịch Quốc hội đã giao các Phó Chủ tịch Quốc hội, Chủ tịch Hội đồng Dân tộc, Chủ nhiệm các Ủy ban của Quốc hội chịu trách nhiệm về việc xác định nội dung nào đủ điều kiện, đúng quy định, bảo đảm chất lượng để trình; Chủ tịch Quốc hội không ép trình nội dung khi chưa bảo đảm.

Hoàn thiện thể chế phải gắn với nâng cao chất lượng thực thi

Từ thực tiễn 6 tháng đầu năm, Chủ tịch Quốc hội đề nghị toàn hệ thống tiếp tục quán triệt xuyên suốt tinh thần: “Đổi mới tổ chức phải đi đôi với đổi mới tư duy; hoàn thiện thể chế phải gắn với nâng cao chất lượng thực thi; kỷ luật phải đi liền với trách nhiệm; hiệu quả cuối cùng phải được đo bằng kết quả cụ thể, bằng chất lượng phục vụ đại biểu Quốc hội, cử tri và Nhân dân”.

Chủ tịch Quốc hội cũng đề nghị Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội rà soát các nghị quyết của Quốc hội đã ban hành, nhất là 9 Nghị quyết về cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt để thực hiện 10 Nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị vừa qua; đánh giá việc thực hiện đến đâu, chỗ nào tốt, chỗ nào còn vướng, qua đó bảo đảm chủ trương của Đảng sau khi được Quốc hội thể chế hóa phải đi vào cuộc sống. Theo Chủ tịch Quốc hội, cần có cơ chế thường xuyên theo dõi, kiểm đếm, đánh giá việc triển khai các nghị quyết này, không chỉ nhắc đến nghị quyết của Bộ Chính trị mà phải chú trọng cả các nghị quyết của Quốc hội đã ban hành.

Liên hệ việc sơ kết mô hình chính quyền 3 cấp, Chủ tịch Quốc hội đề nghị các cơ quan của Quốc hội nghiên cứu kỹ các hạn chế đã được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ ra, từ đó tự soi, tự sửa, thấy người để thấy mình, kịp thời chấn chỉnh trong hoạt động của các cơ quan Quốc hội.

Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, khối lượng công việc phía trước rất lớn, yêu cầu ngày càng cao, trong khi nhiều nhiệm vụ mới sẽ được triển khai ngay sau Hội nghị Trung ương lần thứ 3. Điều đó đòi hỏi các cơ quan của Quốc hội phải chủ động hơn, quyết liệt hơn, chuyên nghiệp hơn và hiệu quả hơn.

Về nhiệm vụ trọng tâm thời gian tới, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu tiếp tục lấy hoàn thiện thể chế là nhiệm vụ trọng tâm số 1 của Quốc hội; tập trung chuẩn bị thật tốt các nội dung trình Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất và Kỳ họp thường lệ cuối năm; bảo đảm thể chế hóa đầy đủ, kịp thời các chủ trương của Đảng. “Mỗi dự án luật, nghị quyết phải thực sự tháo gỡ được điểm nghẽn của thực tiễn, góp phần kiến tạo phát triển; kiên quyết không trình những nội dung chưa chuẩn bị kỹ, chưa bảo đảm chất lượng”, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Chủ tịch Quốc hội cũng yêu cầu tiếp tục đổi mới mạnh mẽ hoạt động giám sát và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước. Giám sát phải đi vào thực chất, theo đến cùng việc thực hiện các kết luận, kiến nghị; tăng cường hậu kiểm, kiểm đếm và làm rõ trách nhiệm.

Chủ tịch Quốc hội đề nghị các trưởng đoàn giám sát, các cơ quan theo dõi kết luận giám sát, nếu thấy bộ, ngành, địa phương không thực hiện hoặc thực hiện không nghiêm thì phải báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội để có văn bản gửi bộ, địa phương, Chính phủ. Công sức giám sát là cả một quá trình, vì vậy sau giám sát phải có hậu kiểm. Mỗi quyết định, mỗi quyết sách của Quốc hội phải bảo đảm căn cứ chính trị đúng, cơ sở pháp lý vững, luận cứ khoa học chắc và có tính khả thi cao.

Chủ tịch Quốc hội cũng yêu cầu tiếp tục nâng cao chất lượng tham mưu, đổi mới phương thức làm việc. Mỗi cơ quan phải chuyển mạnh từ tư duy xử lý công việc sang tư duy kiến tạo giải pháp; từ phản ứng sang chủ động. Tất cả các công việc phải chủ động, không để bị động; người đứng đầu Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội, Văn phòng Quốc hội phải chủ động trong từng công việc thuộc lĩnh vực được giao.

Đối với nhiệm vụ xây dựng Quốc hội số, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, chuyển đổi số không chỉ là ứng dụng công nghệ, mà phải trở thành phương thức quản trị mới. Hệ thống trong cơ quan Quốc hội phải vận hành thông suốt, khi cần chỉ cần thao tác là có thông tin, không phải đi lục từng tài liệu, tìm từng văn bản. Các cơ quan phải khai thác hiệu quả dữ liệu, đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo, giảm tối đa thủ tục trung gian, rút ngắn thời gian xử lý công việc, nâng cao chất lượng phục vụ hoạt động của Quốc hội.

Chủ tịch Quốc hội thống nhất chủ trương vận hành thử hệ thống Quốc hội số 01/8, đồng thời đề nghị Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến cùng Văn phòng Quốc hội rà soát việc mua sắm trang thiết bị, các nội dung đầu tư cho chuyển đổi số; từ nay đến cuối năm phải tập trung giải ngân, mua sắm các trang thiết bị phục vụ yêu cầu chuyển đổi số.

Người đứng đầu phải là trung tâm đoàn kết, hạt nhân đổi mới, lấy hiệu quả phục vụ để khẳng định trách nhiệm

Chủ tịch Quốc hội yêu cầu tiếp tục siết chặt kỷ luật, kỷ cương, nâng cao trách nhiệm người đứng đầu. Mọi nhiệm vụ phải được thực hiện theo nguyên tắc rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ tiến độ, rõ sản phẩm và rõ kết quả.

Đối với các Phó Chủ tịch Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội đề nghị tiếp tục phát huy vai trò, trách nhiệm trên từng lĩnh vực được phân công; bám sát chương trình, kế hoạch; tăng cường làm việc trực tiếp với Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội và Văn phòng Quốc hội, một số bộ ngành, chủ động tháo gỡ khó khăn, kiểm tra, đôn đốc đến cùng về kết quả thực hiện.

Đối với Hội đồng Dân tộc và các Ủy ban của Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu tiếp tục nâng cao chất lượng tham mưu, thẩm tra và giám sát. “Mỗi báo cáo thẩm tra phải thực sự có chính kiến, có phản biện, có kiến nghị rõ ràng; mỗi cuộc giám sát phải tạo được chuyển biến thực chất trong tổ chức thực hiện; mỗi dự án luật phải góp phần tháo gỡ ít nhất một điểm nghẽn của thực tiễn”, Chủ tịch Quốc hội nêu rõ.

Đối với Văn phòng Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội đề nghị tiếp tục đổi mới mạnh mẽ công tác tham mưu, phục vụ theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại; đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, giảm tối đa các khâu trung gian, giấy tờ, hội họp không cần thiết; nâng cao chất lượng phục vụ hoạt động của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Lãnh đạo Quốc hội.

Chủ tịch Quốc hội đặc biệt nhấn mạnh vai trò của người đứng đầu Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội, Văn phòng Quốc hội. “Người đứng đầu phải là trung tâm đoàn kết, hạt nhân đổi mới và là người chịu trách nhiệm cao nhất về chất lượng, tiến độ, hiệu quả công việc của cơ quan mình”.

Đối với từng đại biểu Quốc hội chuyên trách, Chủ tịch Quốc hội đề nghị phải thấy rõ trách nhiệm lớn của mình trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI; quán triệt tinh thần bài viết của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước về nhiệm vụ của người đại biểu Quốc hội; xứng đáng với sự tin tưởng của Nhân dân, sự tin tưởng của Đảng. Đại biểu Quốc hội phải gương mẫu, tiên phong, đi đầu trong thực hiện nhiệm vụ.

“Điều tôi trăn trở không phải là các cơ quan làm nhiều việc hơn, mà là làm đúng hơn, nhanh hơn, hiệu quả hơn và tạo ra nhiều giá trị hơn cho Quốc hội, cho xã hội.  Mỗi cơ quan, mỗi đồng chí lãnh đạo và mỗi cán bộ phải biến quyết tâm thành hành động, biến chương trình công tác thành kết quả cụ thể; lấy kết quả công việc để khẳng định năng lực, lấy hiệu quả phục vụ để khẳng định trách nhiệm, lấy sự hài lòng của đại biểu Quốc hội, cử tri và Nhân dân làm thước đo cao nhất”, Chủ tịch Quốc hội chia sẻ.

Chủ tịch Quốc hội đề nghị mỗi cán bộ, trước mỗi quyết định và mỗi công việc, luôn tự đặt cho mình ba câu hỏi: Đã đúng chủ trương chưa? Đã mang lại giá trị cao nhất chưa? Đã làm hết trách nhiệm của mình chưa? Theo Chủ tịch Quốc hội, nếu mỗi người đều trả lời được ba câu hỏi đó bằng hành động và kết quả cụ thể thì chất lượng hoạt động của Quốc hội chắc chắn sẽ có bước chuyển biến mạnh mẽ hơn.

Về các ý kiến đề xuất, kiến nghị tại cuộc giao ban, Chủ tịch Quốc hội cơ bản thống nhất và giao các cơ quan chủ trì thực hiện theo đúng quy định, bảo đảm chất lượng, tiến độ.

Chủ tịch Quốc hội cũng đề nghị tiếp tục rà soát, quản lý chặt chẽ hồ sơ đảng viên, hồ sơ cán bộ; lập danh mục các quyết định, quy định, chỉ thị của Đảng theo từng tháng, quý, năm, sắp xếp logic, cung cấp cho Thường vụ Đảng ủy để xem xét.

Gửi thông điệp tới toàn thể các cơ quan của Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh: “Đổi mới tư duy để nâng tầm tham mưu; quyết liệt hành động để nâng cao hiệu quả; giữ vững kỷ cương để củng cố niềm tin; lấy kết quả làm thước đo, lấy Nhân dân làm mục tiêu phục vụ”.

Chủ tịch Quốc hội tin tưởng, với truyền thống đoàn kết, bản lĩnh và tinh thần trách nhiệm cao, các cơ quan của Quốc hội sẽ hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ năm 2026, góp phần xây dựng Quốc hội khóa XVI thực sự đổi mới, hành động, kỷ cương, chuyên nghiệp, hiện đại, gần dân, sát dân và vì Nhân dân; cùng toàn Đảng, toàn dân, toàn quân thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

“Nếu năm đầu tiên hoàn thành tốt nhiệm vụ, sẽ tạo ra khí thế mới, niềm tin mới, động lực mới cho toàn thể cán bộ, công chức, viên chức, đảng viên của các cơ quan Quốc hội. nếu các cơ quan của Quốc hội hoàn thành tốt nhiệm vụ, Đảng sẽ tin, Nhân dân sẽ tin. Đó chính là thước đo cao nhất đối với hoạt động của Quốc hội và các cơ quan của Quốc hội”, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.