9 tháng, ngành sản xuất và phân phối điện của tỉnh Khánh Hòa duy trì đà tăng trưởng ổn định, đóng góp quan trọng vào ngân sách và an ninh năng lượng khu vực. Trước yêu cầu phát triển bền vững và giảm phát thải, việc tận dụng dư địa nắng, gió kết hợp đẩy nhanh hạ tầng năng lượng mới đang mở ra lộ trình chuyển dịch xanh toàn diện cho địa phương.
Thu hút đầu tư năng lượng
Báo cáo tình hình kinh tế - xã hội quý III và 9 tháng năm 2026 của Thống kê tỉnh Khánh Hòa cho thấy, sản lượng điện sản xuất toàn tỉnh 9 tháng ước đạt 13.762,8 triệu kWh, tăng 3,46% so với cùng kỳ năm 2025. Điện thương phẩm đạt 4.265,3 triệu kWh, tăng 12,80%. Nhờ hệ thống vận hành thương mại an toàn và công suất phát ổn định lên lưới điện quốc gia, ngành sản xuất và phân phối điện, khí đốt, nước nóng gia tăng giá trị 5,95% so với cùng kỳ, đóng góp 0,67 điểm phần trăm vào tốc độ tăng trưởng chung của toàn tỉnh.
Cánh đồng điện gió Khánh Hòa.
Tăng trưởng của ngành năng lượng không chỉ đáp ứng nhu cầu sản xuất công nghiệp và du lịch, dịch vụ phục hồi mạnh mẽ, mà còn đóng góp trực tiếp vào thu ngân sách địa phương. Tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn tỉnh 9 tháng năm 2026 ước đạt 36.170 tỷ đồng, bằng 96,13% dự toán năm và tăng 25,96% so với cùng kỳ. Trong đó, nguồn thu từ sản xuất kinh doanh trong nước đạt 34.300 tỷ đồng. Dòng vốn đầu tư phát triển toàn xã hội vào khu vực hạ tầng công nghiệp và năng lượng đạt 101.032,2 tỷ đồng, tăng 33,26%, phản ánh sức hút mạnh mẽ của tỉnh đối với các nhà đầu tư chiến lược.
Tuy nhiên, cấu trúc năng lượng của tỉnh hiện nay vẫn đối mặt với áp lực lớn từ chi phí nhiên liệu nhập khẩu. Số liệu thống kê cho thấy, kim ngạch nhập khẩu mặt hàng than đá trong 9 tháng năm 2026 lên tới 284,3 triệu USD, tăng 16,97% so với cùng kỳ. Sự phụ thuộc vào nguồn năng lượng hóa thạch không chỉ làm tăng chi phí sản xuất trước biến động giá nguyên liệu thế giới, mà còn tạo ra rào cản về tiêu chuẩn khí thải khi các doanh nghiệp xuất khẩu trên địa bàn bước vào giai đoạn thực thi cơ chế điều chỉnh carbon.
Để giải bài toán cân bằng giữa tăng trưởng kinh tế hai con số và bảo vệ môi trường, tỉnh Khánh Hòa đang đẩy nhanh lộ trình chuyển dịch sang năng lượng tái tạo. Với đặc thù địa lý nằm trong vùng có bức xạ nhiệt cao và lượng gió biển dồi dào, Khánh Hòa sở hữu tiềm năng to lớn để phát triển điện mặt trời, điện gió ngoài khơi và điện sinh khối.
Bên cạnh các dự án trọng điểm quốc gia, tỉnh Khánh Hòa tích cực khuyến khích dòng vốn tư nhân và vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào lĩnh vực năng lượng sạch. Trong 9 tháng năm 2026, tỉnh đã cấp mới quyết định chủ trương đầu tư và chứng nhận đăng ký đầu tư cho 41 dự án ngoài ngân sách với tổng vốn hơn 107.076 tỷ đồng, trong đó nhiều dự án tập trung vào hạ tầng kỹ thuật và công nghệ xanh.
Để giải bài toán cân bằng giữa tăng trưởng kinh tế hai chữ số và bảo vệ môi trường, tỉnh Khánh Hòa đang đẩy nhanh lộ trình chuyển dịch sang năng lượng tái tạo.
Chuyển dịch năng lượng với mô hình kinh tế tuần hoàn
Chuyển dịch năng lượng không đơn thuần là việc thay đổi công nghệ phát điện, mà là quá trình tái cơ cấu toàn bộ nền kinh tế theo hướng phát thải thấp. Để lộ trình này đạt hiệu quả thực chất, tỉnh Khánh Hòa cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp trong thời gian tới.
Thứ nhất, ưu tiên hoàn thiện quy hoạch phân vùng không gian biển và mặt đất dành cho các dự án điện gió ngoài khơi và điện mặt trời mái nhà tại các khu công nghiệp. Tỉnh cần phối hợp chặt chẽ với Bộ Công Thương và Tập đoàn Điện lực Việt Nam để nâng cấp hạ tầng truyền tải grid-tied, giải tỏa công suất cho các dự án năng lượng tái tạo, tránh tình trạng thừa công suất cục bộ.
Thứ hai, kết hợp chuyển dịch năng lượng với mô hình kinh tế tuần hoàn trong các ngành công nghiệp chủ lực. Tỉnh cần khuyến khích các nhà máy chế biến thực phẩm, dệt may, sản xuất đồ uống ứng dụng điện mặt trời mái nhà và hệ thống lưu trữ năng lượng (BESS) để chủ động nguồn điện sạch, giảm chi phí vận hành và lấy chứng chỉ xanh phục vụ xuất khẩu sang các thị trường khó tính như EU, Mỹ, Nhật Bản.
Thứ ba, đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công cho các dự án giao thông kết nối liên vùng và hạ tầng kỹ thuật phụ trợ năng lượng. Trong 9 tháng qua, vốn đầu tư công nguồn ngân sách nhà nước do địa phương quản lý đạt 11.278,4 tỷ đồng, bằng 68,71% kế hoạch năm. Tốc độ giải ngân nguồn vốn này cần tiếp tục được duy trì để làm vốn mồi kích hoạt các dòng vốn tư nhân vào lĩnh vực hạ tầng xanh.
Cuối cùng, tăng cường công tác quản lý môi trường và giám sát phát thải tại các cơ sở công nghiệp. Việc xử lý nghiêm các vi phạm môi trường, kết hợp với các chương trình tín dụng xanh từ ngân hàng sẽ tạo động lực kinh tế giúp doanh nghiệp chủ động đổi mới công nghệ. Chuyển dịch năng lượng xanh chính là chìa khóa vàng để Khánh Hòa vừa giữ vững tốc độ tăng trưởng kinh tế cao, vừa hiện thực hóa mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương phát triển bền vững trong tương lai gần.
9 tháng năm 2026, sản lượng điện sản xuất của tỉnh Khánh Hoà đạt 13.762,8 triệu kWh, tăng 3,46% và điện thương phẩm đạt 4.265,3 triệu kWh, tăng 12,80% so với cùng kỳ năm trước. Chỉ số sản xuất ngành sản xuất và phân phối điện, khí đốt tăng 5,95%, đóng góp 0,67 điểm phần trăm vào tốc độ tăng trưởng GRDP toàn tỉnh.