Chiều cao người Việt đã cải thiện trong nhiều năm qua, nhưng vẫn nằm trong nhóm thấp so với mặt bằng khu vực và thế giới. Khoảng cách ấy không chỉ là câu chuyện của dinh dưỡng hay gene di truyền, mà còn phản ánh nhận thức, thói quen chăm sóc trẻ và khả năng tiếp cận những kiến thức khoa học đúng đắn của các gia đình.
Lễ phát động chiến dịch cộng đồng “Vì một kỷ nguyên cao khỏe”
Trong bối cảnh đó, ngày 12/5, tại Trường Tiểu học Hoàng Diệu (Hà Nội), Viện Y học Ứng dụng Việt Nam phối hợp cùng nhãn hàng bánh quy sữa D-MAXX Marie thuộc Tập đoàn Mayora Việt Nam phát động chiến dịch cộng đồng “Vì một kỷ nguyên cao khỏe”, hướng đến mục tiêu nâng cao tầm vóc trẻ em Việt Nam thông qua các giải pháp đồng bộ về dinh dưỡng, vận động và thay đổi hành vi chăm sóc trẻ trong đời sống hằng ngày.
Chiến dịch được triển khai nhằm hưởng ứng Chiến lược Quốc gia về dinh dưỡng giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2045, cũng như Nghị quyết 72-NQ/TW của Bộ Chính trị với mục tiêu nâng chiều cao trung bình trẻ em và thanh thiếu niên Việt Nam.
Sự kiện có sự tham gia của đại diện Bộ Y tế, Tổng hội Y học Việt Nam, Viện Dinh dưỡng Quốc gia, các bộ ngành, trường học cùng hơn 1.500 học sinh, phụ huynh, chuyên gia và những người có sức ảnh hưởng trong cộng đồng.
Sự kiện có sự tham gia của đại diện các bộ, ngành, trường học cùng hơn 1.500 học sinh, phụ huynh.
Chiều cao không còn là câu chuyện “trời cho”
Theo nghiên cứu của NCD Risk Factor Collaboration, chiều cao người Việt ở tuổi 19 hiện đứng thứ 154 đối với nam và 146 đối với nữ trong tổng số 201 quốc gia và vùng lãnh thổ. Đây là một con số cho thấy khoảng cách đáng suy nghĩ khi nền kinh tế đã tăng trưởng mạnh trong nhiều năm qua.
TS.BS Trương Hồng Sơn - Viện trưởng Viện Y học Ứng dụng Việt Nam cho biết: “Chiều cao trung bình của thanh thiếu niên Việt Nam hiện vẫn xếp trong nhóm thấp nhất thế giới, trong khi nhiều gia đình vẫn chưa biết liệu chiều cao của con mình có đang đạt chuẩn hay không”.
Theo ông Sơn, chiều cao của trẻ chịu tác động bởi nhiều yếu tố, trong đó di truyền chỉ chiếm khoảng 23%, còn dinh dưỡng quyết định tới 32%, bên cạnh vận động và giấc ngủ, môi trường sống. Điều đó đồng nghĩa phần lớn tiềm năng phát triển chiều cao nằm trong khả năng chủ động can thiệp của gia đình. “Điều này có nghĩa là hơn 75% tiềm năng chiều cao nằm trong tay các bậc phụ huynh - hoàn toàn có thể chủ động tác động thông qua lối sống khoa học”, ông Sơn nhấn mạnh.
TS.BS Trương Hồng Sơn - Viện trưởng Viện Y học Ứng dụng Việt Nam phát biểu tại lễ phát động
Chiến dịch “Vì một kỷ nguyên cao khỏe” được xây dựng từ chính cách tiếp cận đó, bắt đầu từ việc giúp phụ huynh hiểu đúng tình trạng phát triển chiều cao của trẻ, sau đó đồng hành cùng gia đình xây dựng những thói quen khoa học trong sinh hoạt hằng ngày.
Một trong những hoạt động trọng tâm là triển khai công cụ đánh giá chiều cao trực tuyến theo chuẩn WHO tại website của chương trình. Chỉ với những thao tác cơ bản, phụ huynh có thể kiểm tra tình trạng phát triển của con, đối chiếu với chuẩn tăng trưởng quốc tế để biết trẻ đang ở nhóm thấp còi nặng, thấp còi, bình thường hay vượt chuẩn.
Từ kết quả này, hệ thống sẽ đưa ra các khuyến nghị phù hợp về dinh dưỡng, vận động và sinh hoạt cho từng thể trạng, dưới sự tư vấn chuyên môn sức khoẻ của Viện Y học Ứng dụng Việt Nam.
Theo Ban Tổ chức, nhiều phụ huynh hiện vẫn cho rằng, con đang phát triển bình thường trong khi thực tế chiều cao của trẻ đã chậm hơn chuẩn quốc tế từ 6 - 12 tháng mà không có biểu hiện rõ rệt. Vì vậy, việc đánh giá định kỳ dựa trên cơ sở khoa học được xem là bước khởi đầu quan trọng trước mọi can thiệp về dinh dưỡng hay phát triển thể chất.
Chiến dịch cũng nhấn mạnh giai đoạn 6 - 12 tuổi là “thời điểm vàng” trong phát triển chiều cao của trẻ. Đây là giai đoạn nền tảng, nơi dinh dưỡng, vận động và giấc ngủ đóng vai trò quyết định trong việc hình thành tầm vóc tương lai.
Chiến dịch nhấn mạnh giai đoạn 6 - 12 tuổi là “thời điểm vàng” trong phát triển chiều cao của trẻ
Từ công thức MAXD đến hành trình thay đổi thói quen sống
Sau bước đánh giá tình trạng chiều cao, chiến dịch tiếp tục đưa ra công thức MAXD như một giải pháp toàn diện nhằm hỗ trợ phụ huynh tối ưu chiều cao cho trẻ. Theo đó, MAXD gồm 4 yếu tố: Một tiếng vận động mỗi ngày; ăn đủ dinh dưỡng; xây giấc ngủ sâu; duy trì đủ lượng vitamin D mỗi ngày.
Không dừng ở lý thuyết, chiến dịch triển khai hàng loạt hoạt động nhằm đưa công thức này vào đời sống thực tế của các gia đình. Trong đó, có “Cẩm nang cao khỏe” cung cấp kiến thức về theo dõi chiều cao, cân nặng theo chuẩn quốc tế, hướng dẫn xây dựng chế độ dinh dưỡng, vận động và nghỉ ngơi phù hợp cho trẻ từ 6 - 12 tuổi. Cẩm nang được phát hành cả bản cứng lẫn nền tảng trực tuyến nhằm mở rộng khả năng tiếp cận tới phụ huynh trên cả nước.
Bên cạnh đó là chuỗi video “Siêu cao - Đâu cần cao siêu” với sự tham gia của các chuyên gia dinh dưỡng, giúp phụ huynh giải mã những hiểu lầm phổ biến trong chăm sóc chiều cao cho trẻ thông qua các tình huống đời sống gần gũi.
Một điểm nhấn khác là bài tập MAXD Dance với các động tác đơn giản, vui khỏe, được thiết kế nhằm khuyến khích trẻ hình thành thói quen vận động hằng ngày. Từ hoạt động này, chiến dịch tiếp tục mở rộng thành cuộc thi MAXD Dance trên toàn quốc tại trường học và trên nền tảng mạng xã hội.
Song song với các hoạt động truyền thông, chương trình “Bữa xế vui khỏe” cũng được triển khai tại 15 điểm trường với khoảng 80.000 phần quà dinh dưỡng dành cho học sinh. Đại diện nhãn hàng D-MAXX Marie, bà Phạm Thị Thu Thảo - Giám đốc Marketing cho biết: “Thông qua chiến dịch cộng đồng ‘Vì một kỷ nguyên cao khỏe’, D-MAXX Marie mong muốn đồng hành cùng Viện Y học Ứng dụng Việt Nam nhằm nâng cao nhận thức và hỗ trợ phụ huynh tối ưu chiều cao cho trẻ bằng giải pháp toàn diện, dễ áp dụng và phù hợp với trẻ em Việt Nam”. Theo bà Thảo, chiến dịch không chỉ dừng ở việc cung cấp công cụ đánh giá chiều cao hay truyền tải kiến thức, mà còn hướng đến việc hình thành thói quen chăm sóc thể chất cho hàng triệu gia đình Việt Nam.
Diễn viên Bảo Thanh, gương mặt đồng hành cùng chiến dịch, chia sẻ việc tham gia chương trình là “một hành trình đầy ý nghĩa” đối với gia đình chị. “Với vai trò là người mẹ, tôi nhận thấy những kiến thức về dinh dưỡng, vận động và thói quen sinh hoạt đúng đắn có thể nuôi dưỡng chiều cao của con một cách tự nhiên và bền vững”, nữ diễn viên nói.
Đại diện Viện Y học Ứng dụng Việt Nam cũng cho rằng, mục tiêu lớn nhất của chiến dịch là tạo ra những tác động tích cực tới nhận thức cộng đồng, lan tỏa những kiến thức có giá trị thực tiễn để xây dựng một thế hệ trẻ Việt Nam cao khỏe hơn trong tương lai.
Với kỳ vọng tiếp cận hơn một triệu phụ huynh trên toàn quốc, “Vì một kỷ nguyên cao khỏe” không chỉ là một chiến dịch truyền thông cộng đồng, mà còn hướng đến việc hình thành một chuẩn chăm sóc chiều cao mới cho trẻ em Việt Nam khoa học hơn, chủ động hơn và toàn diện hơn.