Khởi động dự án ‘Chuyển dịch đầu tư theo hướng chuyển đổi xanh’

Đòn bẩy cho tăng trưởng hai con số

Phát biểu tại sự kiện, ông Chu Đức Lam, Vụ trưởng Vụ Tài chính - Kinh tế ngành (Bộ Tài chính) cho biết, năm 2025, nền kinh tế Việt Nam tiếp tục thể hiện rõ sức bền, khả năng thích ứng và năng lực vươn lên mạnh mẽ. Tốc độ tăng trưởng GDP năm 2025 đạt 8,02%, tạo nên một dấu mốc quan trọng, mở ra tiềm năng mới, động năng mới và không gian phát triển mới cho đất nước trong giai đoạn phát triển tiếp theo.

“Mục tiêu tăng trưởng hai con số trong thời gian tới, dù đặt ra nhiều thách thức, song với quyết tâm cao của Chính phủ Việt Nam, cùng sự đồng hành, hỗ trợ quý báu của cộng đồng quốc tế, chúng tôi tin tưởng mục tiêu này hoàn toàn có thể đạt được”, ông Lam nhấn mạnh.

Theo đại diện Bộ Tài chính, trong bối cảnh đó, các định hướng lớn của giai đoạn phát triển mới đặt ra yêu cầu rất rõ ràng là tăng trưởng nhanh nhưng phải bền vững; tăng trưởng cao nhưng phải xanh hơn, thông minh hơn và bao trùm hơn; chủ động bắt nhịp xu thế chuyển đổi kép toàn cầu là chuyển đổi số và chuyển đổi xanh, hướng tới kinh tế tuần hoàn và phát thải ròng bằng không.

“Đây vừa là thách thức lớn, vừa là cơ hội mang tính lịch sử để Việt Nam bứt phá, rút ngắn khoảng cách và tiến xa hơn trên con đường hiện đại hóa và phát triển thịnh vượng. Chúng ta đều nhận thức rõ, chuyển đổi xanh không chỉ là một khẩu hiệu, mà là một cuộc chuyển dịch toàn diện về mô hình tăng trưởng, công nghệ, cơ cấu năng lượng, cấu trúc đầu tư và phương thức huy động nguồn lực”, đại diện Bộ Tài chính cho hay.

Trong đó, lĩnh vực năng lượng giữ vai trò then chốt, mang tính quyết định đối với thành công của quá trình chuyển đổi xanh. Để quá trình này diễn ra thực chất và hiệu quả, đầu tư xanh và tài chính xanh cần được triển khai ở quy mô đủ lớn, đủ chiều sâu, đóng vai trò dẫn dắt thị trường và tạo đòn bẩy cho khu vực doanh nghiệp cũng như toàn bộ nền kinh tế.  

Trong giai đoạn 5 năm tới, chỉ riêng các lĩnh vực như chuyển đổi năng lượng và chuyển đổi xanh trong ngành giao thông, nhu cầu đầu tư và tài chính xanh của Việt Nam đã lên tới hàng trăm tỷ USD. Đơn cử, Quy hoạch điện VIII điều chỉnh do Bộ Công Thương chủ trì xây dựng đã xác định nhu cầu vốn cho giai đoạn 2026 - 2030 vượt mức 100 tỷ USD, trong đó nguồn lực chủ yếu đến từ khu vực tư nhân và vốn đầu tư nước ngoài.

Cùng với đó, nhiều nghiên cứu quốc tế cũng cho thấy nhu cầu vốn bình quân hằng năm cho chuyển đổi xanh và chuyển đổi năng lượng của Việt Nam trong giai đoạn tới là rất lớn. Để huy động được nguồn lực tài chính đồ sộ này, Việt Nam cần một hệ sinh thái chính sách đồng bộ và nhất quán, từ chiến lược huy động vốn, cơ chế khuyến khích ưu đãi, đến việc phát triển và vận hành hiệu quả các công cụ tài chính xanh, qua đó mở đường cho khu vực tư nhân tham gia mạnh mẽ, hiệu quả và đúng định hướng.

“Đây cũng chính là tinh thần xuyên suốt trong các nỗ lực thúc đẩy đầu tư xanh và chuyển đổi năng lượng của Chính phủ Việt Nam. Chính trong bối cảnh đó, dự án SHIFT được khởi động mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Dự án không chỉ góp phần trực tiếp thúc đẩy môi trường thuận lợi cho đầu tư và tài chính xanh, cũng như tiến trình chuyển đổi năng lượng tại Việt Nam, mà còn đóng vai trò như một nền tảng hợp tác chính sách và kỹ thuật, giúp Việt Nam từng bước tiệm cận các thông lệ quốc tế, chuẩn mực toàn cầu về tài chính xanh, thị trường các-bon và đầu tư bền vững”, ông Lam bày tỏ.

Cú hích tài chính xanh

Đồng thời, dự án SHIFT là minh chứng sinh động cho tinh thần hợp tác trách nhiệm, thực chất và dài hạn giữa Việt Nam và Chính phủ Đức, cũng như sự đồng hành của các đối tác phát triển. Thông qua SHIFT, Việt Nam không chỉ tiếp nhận hỗ trợ kỹ thuật, mà còn tăng cường năng lực thể chế, năng lực thiết kế chính sách, qua đó nâng cao vị thế, uy tín và mức độ sẵn sàng của Việt Nam trong chuỗi tài chính xanh và chuyển đổi năng lượng toàn cầu, đóng góp tích cực vào việc thực hiện các cam kết quốc tế về biến đổi khí hậu, đặc biệt là mục tiêu phát thải ròng bằng không.

Cũng tại sự kiện, ông David Ambadar, Cố vấn Trưởng dự án SHIFT đã thông tin về mục tiêu và các hoạt động dự kiến của SHIFT. Theo đó, về mục tiêu tổng quát là triển khai thực hiện các chính sách tài chính xanh và đầu tư xanh nhằm tăng cường hành động chống biến đổi khí hậu ở Việt Nam, đặc biệt là trong lĩnh vực năng lượng.

Ngoài ra, về các lĩnh vực hoạt động chính, ông Ambadar cho biết, dự án SHIFT sẽ tăng cường cơ chế điều phối/ hợp tác liên bộ giữa Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và các bên liên quan; hỗ trợ triển khai chiến lược tăng trưởng xanh và hướng dẫn triển khai đầu tư công xanh trong các lĩnh vực ưu tiên; hỗ trợ thiết lập khung giám sát dòng đầu tư công xanh…

Theo Cố vấn Trưởng dự án SHIFT, dự án cũng tập trung hỗ trợ toàn diện cho lộ trình chuyển dịch năng lượng tại Việt Nam, kết hợp chặt chẽ giữa chính sách, tài chính và đánh giá tác động vĩ mô. Cụ thể, hướng đến thúc đẩy chuyển dịch năng lượng thông qua các cơ chế khuyến khích đầu tư năng lượng xanh, trong đó nhấn mạnh việc chia sẻ kinh nghiệm quốc tế về huy động nguồn lực cho các dự án chuyển dịch năng lượng, đồng thời nghiên cứu, tư vấn các giải pháp thu hút đầu tư tư nhân vào năng lượng sạch phù hợp với bối cảnh thể chế và thực tiễn triển khai tại Việt Nam.

Trên cơ sở đó, các bước tiếp theo tập trung đánh giá tác động kinh tế vĩ mô của lộ trình chuyển dịch năng lượng, bao gồm việc xác định nhu cầu vốn đầu tư theo điều chỉnh Quy hoạch điện VIII, đề xuất các công cụ tài chính phù hợp, cũng như đánh giá và kiến nghị các phương án theo dõi, giám sát dòng vốn đầu tư nhằm bảo đảm hiệu quả, minh bạch và bền vững…

Bộ Tài chính cam kết sẽ tạo điều kiện thuận lợi nhất trong khuôn khổ chức năng, nhiệm vụ được giao, đồng hành cùng các đối tác trong suốt quá trình triển khai dự án SHIFT; kịp thời tháo gỡ các vướng mắc phát sinh, bảo đảm sự phối hợp thông suốt giữa các cơ quan quản lý nhà nước và các tổ chức thực hiện, nhằm đưa các kết quả của dự án sớm đi vào thực tiễn…