Khơi thông động lực tăng trưởng từ công nghiệp và thương mại

Khơi thông động lực sản xuất, thương mại

Năm 2025 và 7 tháng đầu năm 2026 đánh dấu sự phục hồi rõ nét của hoạt động sản xuất công nghiệp, thương mại sau giai đoạn thị trường thế giới suy giảm, đơn hàng thiếu hụt và sức mua gặp nhiều khó khăn.

Điểm sáng nổi bật là Chỉ số sản xuất toàn ngành công nghiệp (IIP) năm 2025 ước tăng 9,2% - mức cao nhất kể từ sau đại dịch Covid-19; trong đó, ngành chế biến, chế tạo tăng khoảng 10,6%, tiếp tục khẳng định vai trò động lực tăng trưởng của nền kinh tế. Đáng chú ý, chỉ số IIP 7 tháng năm 2026 tăng 11,4% so với cùng kỳ năm trước, là mức tăng cao nhất của 7 tháng so với cùng kỳ năm trước và trong nhiều năm qua.

Hoạt động ngoại thương cũng lập kỷ lục mới khi tổng kim ngạch xuất nhập khẩu năm 2025 vượt 930 tỷ USD, tăng 18,2% so với năm 2024. Xuất khẩu đạt khoảng 475 tỷ USD, tăng 17%, trong khi cán cân thương mại tiếp tục xuất siêu khoảng 20 tỷ USD. Trong 7 tháng năm 2026, tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa đạt 659,58 tỷ USD, tăng 28,1% so với cùng kỳ năm trước, trong đó xuất khẩu tăng 21,7%; nhập khẩu tăng 34,8% so với cùng kỳ năm trước.

Theo Bộ Tài chính, GDP 6 tháng đầu năm ước tăng 8,18%, đây là mức cao nhất của cùng kỳ kể từ năm 2011 và thuộc nhóm tăng trưởng cao trên thế giới. Ba động lực chính là đầu tư, tiêu dùng và xuất khẩu đều tăng mạnh, trong khi lạm phát 7 tháng năm 2026 được kiểm soát với CPI bình quân tăng 4,39%, vẫn trong mục tiêu Quốc hội đề ra. Nguồn cung điện, xăng dầu và các hàng hóa thiết yếu được bảo đảm ổn định, tạo nền tảng vững chắc cho tăng trưởng kinh tế.

Đằng sau các con số này là nỗ lực của hàng triệu doanh nghiệp, hợp tác xã, cơ sở sản xuất và người lao động. Trong điều kiện nhu cầu tại nhiều thị trường lớn phục hồi chậm, doanh nghiệp Việt Nam đã tích cực tìm kiếm đơn hàng mới, đa dạng hóa thị trường, khai thác các Hiệp định thương mại tự do, điều chỉnh sản phẩm để đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng cao.

Cùng với xuất khẩu, thị trường trong xưởng diện tiêu thụ đạt 1,222 tỷ kWh, mức nước tiếp tục phát huy vai trò là điểm tựa cho sản xuất. Hệ thống phân phối được mở rộng từ các chợ truyền thống, siêu thị, trung tâm thương mại đến nền tảng thương mại điện tử, mạng xã hội và các kênh bán hàng xuyên biên giới. Doanh nghiệp ngày càng chú trọng kết nối trực tiếp với người tiêu dùng, sử dụng dữ liệu để dự báo nhu cầu và tổ chức lại chuỗi cung ứng.

Theo TS. Võ Trí Thành, nguyên Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương (CIEM), kết quả tăng trưởng đạt được trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều bất ổn, cho thấy khả năng thích ứng rất tốt của doanh nghiệp Việt Nam. Tăng trưởng năm 2025 và nửa đầu năm 2026 không chỉ dựa vào xuất khẩu mà còn có sự cải thiện của các động lực trong nước như đầu tư, tiêu dùng và sản xuất.

Bảo đảm năng lượng cho công nghiệp tăng tốc

Một trong những đóng góp đặc biệt quan trọng của ngành Công Thương trong giai đoạn vừa qua là bảo đảm cung ứng điện, xăng dầu và các nguồn năng lượng thiết yếu cho sản xuất, kinh doanh và đời sống nhân dân.

Đặc biệt, trong những tháng đầu năm 2026, yêu cầu bảo đảm cung ứng điện trở nên cấp thiết khi sản xuất công nghiệp phục hổi mạnh, nhiều dự án đầu tư mới đi vào hoạt động, kéo theo nhu cầu sử dụng điện tại các khu công nghiệp, trung tâm dữ liệu, đô thị và hộ gia đình tăng cao.

Theo Cục Điện lực (Bộ Công Thương), sản lượng điện toàn hệ thống trong 7 tháng đầu năm 2026 ước đạt 203,3 tỷ kWh, tăng 9,3% so với cùng kỳ năm 2025 và đạt 58,1% kế hoạch năm. 

Hệ thống điện cũng liên tiếp xác lập những kỷ lục mới về công suất và sản lượng. Ngày 24/6, công suất phụ tải cực đại (Pmax) toàn quốc đạt 58.456 MW, tăng 13,5% so với cùng kỳ và cao hơn 6,4% mức kỷ lục của năm 2025. Một ngày sau đó, sản lượng điện tiêu thụ đạt 1,222 tỷ kWh, cao nhất từ trước đến nay, tăng 19% so với cùng kỳ. Riêng miền Bắc, công suất cực đại đạt 30.248 MW, sản lượng điện ngàyđạt 646,3 triệu kWh, đều vượt các mốc cao nhất của năm trước.

Phát biểu tại Hội nghị rà soát tình hình cung ứng điện các tháng cuối năm 2026 và xây dựng kế hoạch điều hành hệ thống điện năm 2027 diễn ra cuối tháng 7 tại Hà Nội, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng nhấn mạnh: “Trong điều kiện khó khăn do xung đột địa chính trị, nhu cầu điện tăng cao và thời tiết nắng nóng khó lường, hệ thống điện đã bảo đảm cung ứng đủ điện, không để xảy ra thiếu điện suốt mùa khô năm 2026. Đồng thời, công tác quản trị, vận hành được tối ưu nhằm bảo đảm hiệu quả kinh tế, trong bối cảnh giá các nguồn năng lượng sơ cấp như than, dầu, khí đầu vào đều tăng cao".

Dưới sự điều hành của Chính phủ và Bộ Công Thương, các tập đoàn, tổng công ty và doanh nghiệp năng lượng đã chủ động chuẩn bị nhiên liệu, nguồn nước, phương thức vận hành hệ thống, tăng cường nhập khẩu điện, đẩy nhanh tiến độ các dự án nguồn và lưới điện, đồng thời triển khai các chương trình điều chỉnh phụ tải và sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả.

Kết quả thể hiện rõ trong 7 tháng đầu năm 2026, công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 11,4%, tiếp tục là động lực tăng trưởng của toàn ngành và cao hơn mức tăng 10,5% của cùng kỳ năm 2025. Ngành sản xuất và phân phối điện tăng 9,6%, góp phần quan trọng bảo đảm nhu cầu năng lượng phục vụ tăng trưởng kinh tế.

Công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục là động lực chủ yếu, tăng trên 10% và đón góp khoảng một phần ba vào mức tăng trưởng chung của nền kinh tế. Trong khi đó, khu vực công nghiệp và xây dựng cùng với dịch vụ đóng góp hơn 88% vào tăng trưởng GDP sáu tháng đầu năm 2026.

Thị trường trong nước cũng duy trì tốc độ tăng tích cực, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng 6 tháng đầu năm 2026 ước đạt 3,888 triệu tỷ đồng, tăng gần 12,9% so với cùng kỳ năm trước. Nguồn cung hàng hóa cơ bản được bảo đảm, không xảy ra tình trạng thiếu hàng hoặc biến động bất thường đối với các mặt hàng thiết yếu.

Những kết quả đó phản ánh hệ sinh thái Công Thương ngày càng gắn kết, trong đó sản xuất tạo nguồn hàng, năng lượng bảo đảm đầu vào, thương mại mở rộng đầu ra, còn xuất nhập khẩu kết nối nền kinh tế với thị trường thế giới.

Cộng đồng Công Thương đang trở thành một trong những lực lượng trực tiếp hiện thực hóa khát vọng tăng trưởng nhanh, bản vững. Khi công nghiệp tiếp tục là động lực, thương mại trở thành câu nói và doanh nghiệp thực sự là trung tâm của đổi mới sáng tạo, mục tiêu tăng trưởng hai con số sẽ có thêm nền tảng để trở thành hiện thực.