Những đợt nắng nóng gay gắt kéo dài từ cuối tháng 5 đến nay đã đẩy nhu cầu sử dụng điện tăng vọt trên phạm vi cả nước. Ngày 24/6, hệ thống điện quốc gia ghi nhận phụ tải đỉnh vượt 58.400 MW, trong khi riêng miền Bắc lần đầu vượt mốc 30.200 MW - mức cao nhất từ trước đến nay. Trước áp lực bảo đảm cung ứng điện trong điều kiện thời tiết cực đoan và nhu cầu tiêu thụ tiếp tục gia tăng, phóng viên Báo Công Thương đã trao đổi với ông Nguyễn Quốc Trung, Phó Tổng giám đốc Công ty TNHH MTV Vận hành hệ thống điện và Thị trường điện quốc gia (NSMO).
Ông Nguyễn Quốc Trung, Phó Tổng giám đốc Công ty TNHH MTV Vận hành hệ thống điện và Thị trường điện quốc gia (NSMO). Ảnh: Quốc Chuyển
Kỷ lục phụ tải mới liên tiếp được thiết lập
- Thưa ông, phụ tải điện tại miền Bắc đã vượt ngưỡng 30.000 MW. Ông đánh giá như thế nào về mức tăng trưởng phụ tải điện năm nay và những thách thức đặt ra đối với công tác vận hành hệ thống điện?
Ông Nguyễn Quốc Trung: Đối với năm 2026, chúng tôi ghi nhận sự tăng trưởng phụ tải điện rất rõ rệt bởi một số nguyên nhân.
Thứ nhất, nền kinh tế đang phát triển rất tốt, kéo theo nhu cầu sử dụng điện cho phát triển kinh tế tăng cao. Đây là xu hướng chúng ta đã theo dõi trong nhiều năm qua và cũng là một tín hiệu tích cực.
Thứ hai, những tác động của biến đổi khí hậu đang khiến các hình thái thời tiết ngày càng cực đoan hơn. Cụ thể, từ đầu năm đến nay, chúng tôi ghi nhận ba làn sóng nhiệt rất khốc liệt tại Việt Nam cũng như nhiều quốc gia khác. Riêng trong tháng 5/2026 đã xuất hiện hai đợt nắng nóng lớn. Đợt thứ hai diễn ra vào cuối tháng 5 đã thiết lập các kỷ lục mới về tiêu thụ điện trên phạm vi toàn quốc.
Công nhân ngành điện liên tục kiểm tra tại trạm 500 kV Tây Hà Nội vào trưa ngày 24/6. Ảnh: Thu Hường
Tiếp đó, từ ngày 21 đến ngày 24/6, chúng ta tiếp tục trải qua đợt nắng nóng thứ ba. Trong khoảng thời gian này, hệ thống điện quốc gia và hệ thống điện miền Bắc tiếp tục ghi nhận những kỷ lục mới về phụ tải.
Cụ thể, ngày 24/6, phụ tải đỉnh của hệ thống điện quốc gia đạt trên 58.400 MW; riêng hệ thống điện miền Bắc đạt trên 30.200 MW. Đây là mức cao hơn cả đợt nắng nóng cuối tháng 5. Điều này đặt ra những thách thức rất lớn đối với Công ty Vận hành hệ thống điện và thị trường điện quốc gia nói riêng cũng như toàn ngành điện nói chung.
- Vậy với mức tăng phụ tải nhanh và cao như vậy, NSMO đã có những giải pháp gì để bảo đảm vận hành hệ thống?
Ông Nguyễn Quốc Trung: Chúng tôi đã sớm nhận diện xu hướng này và báo cáo các cấp có thẩm quyền, báo cáo Bộ Công Thương. Dưới sự chỉ đạo từ sớm, từ xa của Bộ Công Thương, chúng tôi đã triển khai nhiều giải pháp quyết liệt và cụ thể.
Đối với nguồn điện, chúng tôi phối hợp với Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam), Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV) để bố trí, sắp xếp lịch sửa chữa các nhà máy điện, đặc biệt là các nhà máy nhiệt điện, bảo đảm độ khả dụng cao nhất trong mùa nắng nóng. Đồng thời, bảo đảm đầy đủ khả năng cung cấp nhiên liệu cho các tổ máy nhiệt điện vận hành ổn định trong quá trình nắng nóng, tránh ảnh hưởng đến hệ thống điện quốc gia.
Đối với thủy điện, dưới sự đồng ý của Bộ Công Thương và Bộ Nông nghiệp và Môi trường, chúng tôi thực hiện vận hành tiết kiệm nguồn nước tại các hồ thủy điện trong những thời điểm không cần thiết, như ngày nghỉ hoặc dịp lễ, Tết, nhằm dành nguồn năng lượng này cho các giai đoạn nắng nóng cao điểm.
Dưới sự chỉ đạo trực tiếp của lãnh đạo Bộ Công Thương, đặc biệt là Bộ trưởng Bộ Công Thương, thời gian qua, chúng tôi cũng chủ động hơn trong công tác bố trí nguồn điện cho hệ thống điện quốc gia. Năm 2026, chúng ta có thêm nguồn điện mới từ khí hóa lỏng (LNG) với gần 4.000 MW tại khu vực Đông Nam Bộ. Đây là nguồn lực rất quan trọng, góp phần tăng cường khả năng cân bằng cung - cầu điện của hệ thống điện quốc gia.
Về lưới điện, chúng tôi phối hợp với EVN, Tổng công ty Truyền tải điện Quốc gia (EVNNPT) và các đơn vị liên quan để sửa chữa, tăng cường độ sẵn sàng của hệ thống truyền tải 500 kV, 220 kV cùng các trạm biến áp đầu mối, đặc biệt tại miền Bắc, nhằm bảo đảm cung cấp điện liên tục cho khách hàng trong các đợt nắng nóng.
Về phía phụ tải, chúng tôi phối hợp với các tổng công ty điện lực, đặc biệt là Tổng công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC), Tổng công ty Điện lực Thành phố Hà Nội (EVNHANOI) để bảo đảm vận hành các công trình điện phục vụ cung cấp điện liên tục cho khách hàng.
Trong đợt nắng nóng vừa qua, riêng EVNNPC đã bố trí gần 16.000 ca trực. Hàng chục nghìn cán bộ, công nhân viên ngành điện đã làm việc liên tục để bảo đảm cung cấp điện an toàn, ổn định. Chúng tôi cũng ghi nhận sự thay đổi tích cực từ phía khách hàng khi nhiều doanh nghiệp và hộ sử dụng điện đã phối hợp với ngành điện trong việc dịch chuyển phụ tải ra khỏi các khung giờ cao điểm. Đây là nguồn lực rất quan trọng giúp giảm áp lực cho hệ thống điện quốc gia.
Tiết kiệm điện được xem là nguồn năng lượng mới
- Trong bối cảnh nắng nóng kéo dài đang dần trở thành hiện tượng thường xuyên, ông có khuyến cáo gì đối với doanh nghiệp và các hộ gia đình để vừa tiết kiệm chi phí tiền điện, vừa góp phần bảo đảm cung ứng điện?
Ông Nguyễn Quốc Trung: Đối với khách hàng sử dụng điện sinh hoạt, chúng tôi khuyến nghị người dân sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả.
Tiết kiệm điện thực chất là một nguồn lực của hệ thống điện. Nếu tận dụng tốt nguồn lực này, chúng ta vừa bảo đảm đủ điện cho tất cả khách hàng, vừa giảm được chi phí phát điện. Chúng tôi mong muốn người dân phối hợp với ngành điện sử dụng điện một cách tiết kiệm và thông minh, ưu tiên sử dụng điện vào thời điểm có nhiều nguồn điện giá rẻ như điện gió, điện mặt trời vào ban ngày.
Tiết kiệm điện được xem là "nguồn năng lượng đầu tiên", góp phần bảo đảm an ninh năng lượng và phát triển bền vững. Ảnh: Thu Hường
Đối với buổi tối, khi nhu cầu sử dụng điện tăng cao, người dân nên sử dụng các thiết bị điện một cách hiệu quả. Ví dụ, điều hòa nên cài đặt ở mức từ 26 độ C trở lên theo khuyến cáo của ngành điện. Các thiết bị như máy giặt hoặc một số thiết bị điện khác có thể chuyển sang vận hành sau 23 giờ hoặc vào các khung giờ thấp điểm. Đây là sự hỗ trợ rất thiết thực đối với hệ thống điện, đồng thời giúp tất cả khách hàng đều được bảo đảm cung cấp điện ổn định trong hiện tại và tương lai.
- Xin ông cho biết những giải pháp trọng tâm trong thời gian tới để tiếp tục bảo đảm cung ứng điện?
Ông Nguyễn Quốc Trung: Trong thời gian tới, chúng tôi sẽ tiếp tục triển khai các giải pháp tối ưu với những nguồn lực hiện có nhằm bảo đảm cung cấp điện cho người dân và doanh nghiệp.
Đối với nguồn điện, chúng tôi sẽ tối ưu vận hành, phối hợp hiệu quả giữa các nhà máy thủy điện và nhiệt điện. Đồng thời phối hợp với EVN, PVN, TKV để đưa các nhà máy điện mới vào vận hành sớm nhất, ổn định nhất.
Trong thời gian tới, chúng tôi nhận thấy sẽ có một số công trình nguồn điện lớn đi vào vận hành, trong đó có Nhà máy Nhiệt điện Quảng Trạch 1 của EVN.
Bên cạnh đó, chúng tôi tiếp tục phối hợp với Tổng công ty Truyền tải điện Quốc gia và các đơn vị truyền tải điện khu vực để bảo đảm các công trình mới như trạm biến áp, đường dây truyền tải điện trọng điểm được đưa vào vận hành an toàn, ổn định, bảo đảm truyền tải điện từ nguồn phát đến khách hàng sử dụng điện.
Tiết kiệm điện là nguồn năng lượng rẻ nhất và hiệu quả nhất. Mỗi kWh điện được sử dụng hợp lý hôm nay không chỉ giúp giảm chi phí cho người dân, doanh nghiệp mà còn góp phần bảo đảm nguồn điện cho phát triển kinh tế - xã hội trong tương lai.