Kỳ vọng dòng vốn quốc tế chảy về khu công nghiệp công nghệ cao

Một mắt xích tài chính cho hệ sinh thái công nghiệp

Việc xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế tại TP. Hồ Chí Minh được kỳ vọng tạo thêm động lực cho hoạt động thu hút đầu tư vào các khu chế xuất, khu công nghiệp, nhất là các dự án công nghệ cao, sản xuất thông minh, dịch vụ logistics, R&D và các chuỗi cung ứng toàn cầu.

Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Trần Việt Hà, Phó Trưởng ban Quản lý các Khu chế xuất và công nghiệp TP. Hồ Chí Minh (HEPZA) cho biết, Trung tâm Tài chính quốc tế sẽ góp phần hình thành hệ sinh thái tích hợp giữa tài chính - sản xuất - thương mại - logistics - đổi mới sáng tạo; qua đó, nâng cao năng lực huy động vốn, đa dạng hóa công cụ tài chính và mở rộng khả năng tiếp cận vốn trung, dài hạn cho doanh nghiệp trong khu chế xuất, khu công nghiệp, đặc biệt trong các lĩnh vực bán dẫn, AI, dữ liệu lớn, chuyển đổi số, tài chính xanh và sản xuất xanh.

Từ góc độ chuyên gia, PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TP. Hồ Chí Minh (VIFC-HCMC) cho rằng, VIFC-HCMC sẽ đóng vai trò hạ tầng tài chính chiến lược giúp Việt Nam tận dụng lợi thế của người đi sau, đi thẳng lên hiện đại nhờ nền tảng công nghệ số và các cơ chế thử nghiệm đặc thù, qua đó giảm áp lực lên hệ thống ngân hàng trong nước và tạo ra nguồn vốn dài hạn cho các dự án phát triển.

Theo PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, về dài hạn, Trung tâm sẽ là cửa ngõ kết nối dòng vốn quốc tế với toàn khu vực ASEAN, đặc biệt trong bối cảnh chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu đang dịch chuyển mạnh. Nhận định này củng cố thêm cho định hướng của HEPZA: Dòng vốn dài hạn từ Trung tâm Tài chính quốc tế chính là mảnh ghép còn thiếu để các khu công nghiệp công nghệ cao có đủ nguồn lực triển khai những dự án R&D, sản xuất thông minh đòi hỏi vốn đầu tư ban đầu rất lớn.

Việc kết nối giữa Trung tâm Tài chính quốc tế, hệ thống khu chế xuất, khu công nghiệp, khu thương mại tự do, cảng biển, logistics và các trung tâm đổi mới sáng tạo sẽ tạo điều kiện thu hút các tập đoàn đa quốc gia, nhà đầu tư chiến lược đặt cơ sở sản xuất, trung tâm logistics, trung tâm R&D, trung tâm dữ liệu và cơ sở dịch vụ công nghệ tại thành phố.

Về dài hạn, đây là một trong những động lực quan trọng để tái cấu trúc không gian phát triển công nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng, tối ưu hóa hiệu quả sử dụng đất và nâng cao chất lượng thu hút đầu tư.

Đối với mục tiêu xây dựng hệ sinh thái khu chế xuất, khu công nghiệp công nghệ cao, xanh và thông minh đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, HEPZA xác định trọng tâm là tham mưu, tổ chức triển khai chuyển đổi mô hình phát triển các khu chế xuất, khu công nghiệp theo hướng công nghệ cao, sinh thái, thông minh và đổi mới sáng tạo; đồng thời tái cấu trúc không gian công nghiệp gắn với quy hoạch, liên kết vùng, phát triển bền vững và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.

Vai trò kiến tạo và những nhóm giải pháp đồng bộ

Trong bối cảnh TP. Hồ Chí Minh phát triển công nghệ cao, bán dẫn, AI, chuyển đổi xanh và Trung tâm Tài chính quốc tế, ông Trần Việt Hà xác định, HEPZA giữ vai trò là cơ quan quản lý nhà nước đối với các khu chế xuất, khu công nghiệp, đồng thời được giao thực hiện chức năng quản lý nhà nước đối với Khu thương mại tự do. HEPZA tiếp tục phát huy vai trò kiến tạo phát triển, đồng hành cùng doanh nghiệp, chủ động tham mưu cơ chế, chính sách và tổ chức triển khai các giải pháp nhằm xây dựng hệ thống khu chế xuất, khu công nghiệp theo mô hình thế hệ mới; đồng thời từng bước hoàn thiện mô hình quản lý, vận hành khu thương mại tự do theo định hướng phát triển chung của thành phố.

Để thực hiện mục tiêu này, HEPZA sẽ triển khai đồng bộ bốn nhóm giải pháp.

Thứ nhất, rà soát, quy hoạch và tái cấu trúc hệ thống khu chế xuất, khu công nghiệp theo hướng chuyên sâu, hiện đại; tăng cường kết nối giữa hệ thống khu chế xuất, khu công nghiệp với khu thương mại tự do, Trung tâm Tài chính quốc tế, hệ thống cảng biển và các trung tâm đổi mới sáng tạo.

Thứ hai, phối hợp thúc đẩy đầu tư đồng bộ hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng số, hạ tầng xanh, năng lượng sạch; từng bước hoàn thiện mạng 5G, trung tâm dữ liệu, hệ thống quản lý thông minh để đáp ứng yêu cầu của các tập đoàn công nghệ toàn cầu.

Thứ ba, ưu tiên thu hút có chọn lọc các dự án điện tử, bán dẫn, AI, dữ liệu lớn, công nghệ sinh học, vật liệu mới; đồng thời bố trí quỹ đất và không gian phù hợp cho doanh nghiệp công nghệ cao và các cơ sở ươm tạo công nghệ.

Thứ tư, tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính theo hướng công khai, minh bạch, số hóa; triển khai mô hình một cửa tại chỗ, tăng cường phân cấp, ủy quyền, rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ.

Mục tiêu trọng tâm được xác định là nâng cao chất lượng lựa chọn dự án, nhà đầu tư phù hợp với quy hoạch, định hướng ngành, lĩnh vực ưu tiên và yêu cầu phát triển bền vững của thành phố. Tầm nhìn đến năm 2045, thành phố hướng tới xây dựng hệ thống khu chế xuất, khu công nghiệp theo mô hình công nghiệp công nghệ cao, xanh và thông minh, nâng cao năng lực tham gia chuỗi giá trị toàn cầu, góp phần xây dựng thành phố văn minh, hiện đại, năng động và phát triển bền vững.

Cơ quan Điều hành Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TP. Hồ Chí Minh (VIFC-HCMC) vừa tổ chức lễ công bố thành lập và ra mắt Tổ Tư vấn gồm 13 chuyên gia kinh tế, nhằm hỗ trợ nghiên cứu, đề xuất định hướng phát triển và tham vấn các giải pháp phù hợp với yêu cầu vận hành của một trung tâm tài chính quốc tế thế hệ mới. Theo quy hoạch, VIFC-HCMC có quy mô khoảng 898 ha, trải trên các phường Sài Gòn, Bến Thành và Khu đô thị mới Thủ Thiêm, với lộ trình phát triển chia thành ba giai đoạn: 2026 - 2030 đặt nền móng thể chế và hạ tầng, 2031 - 2035 tăng tốc mở rộng thị trường vốn quốc tế và 2036 - 2045 hướng tới khẳng định vị thế trên bản đồ tài chính toàn cầu. Giới chuyên gia dự báo, nếu vận hành hiệu quả, Trung tâm có thể thu hút khoảng 20 tỷ USD vốn đầu tư trong năm 2026 và khoảng 50 tỷ USD trong ba năm đầu tiên.