Trong dòng chảy mạnh mẽ của chuyển đổi số quốc gia, Lai Châu - một tỉnh miền núi còn nhiều khó khăn về địa hình, giao thông và hạ tầng thương mại đang từng bước tạo dấu ấn riêng bằng cách đưa nông sản vùng cao lên không gian số. Từ những phiên chợ truyền thống ở San Thàng, Bình Lư hay Sìn Hồ, giờ đây hàng trăm sản phẩm nông nghiệp, OCOP đã xuất hiện trên các nền tảng thương mại điện tử, tiếp cận khách hàng trên khắp cả nước thông qua livestream bán hàng.
Đằng sau sự chuyển mình ấy là quá trình triển khai quyết liệt Nghị quyết 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Không chỉ dừng lại ở định hướng, Lai Châu đã cụ thể hóa nghị quyết bằng nhiều giải pháp đồng bộ, hỗ trợ người dân tiếp cận kinh tế số, mở rộng đầu ra cho nông sản địa phương.
Các sản phẩm nông nghiệp, đặc sản OCOP của Lai Châu đã xuất hiện trên các nền tảng thương mại điện tử, tiếp cận khách hàng trên khắp cả nước thông qua livestream bán hàng.
Đưa nông sản vùng cao lên không gian số
Trước đây, nông sản tỉnh Lai Châu dù có chất lượng tốt nhưng việc tiêu thụ gặp không ít khó khăn. Khoảng cách địa lý xa các trung tâm tiêu thụ lớn khiến nhiều sản phẩm đặc sản như sâm, tam thất, đương quy, mật ong rừng, miến dong hay gạo đặc sản chủ yếu chỉ tiêu thụ trong phạm vi địa phương hoặc phụ thuộc thương lái.
Sau khi Nghị quyết 57-NQ/TW được triển khai, Lai Châu xác định chuyển đổi số là một trong những giải pháp trọng tâm để tháo gỡ “nút thắt” đầu ra cho nông sản. Với phương châm “bắt nhịp nhanh, triển khai quyết liệt”, tỉnh đã đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số vào hoạt động sản xuất, quảng bá và tiêu thụ hàng hóa.
Sở Công Thương tỉnh Lai Châu là một trong những đơn vị đi đầu trong triển khai các hoạt động hỗ trợ thương mại điện tử cho người dân và doanh nghiệp. Nhiều lớp tập huấn kỹ năng livestream, bán hàng trực tuyến, xây dựng thương hiệu số đã được tổ chức tại các địa phương như Bình Lư, Sìn Hồ… giúp người dân từng bước làm quen với phương thức kinh doanh mới. Không chỉ hướng dẫn kỹ năng bán hàng online, ngành Công Thương còn phối hợp với các nền tảng thương mại điện tử như TikTok Shop, Viettel Post để xây dựng gian hàng trực tuyến, hỗ trợ đóng gói, vận chuyển và quảng bá sản phẩm địa phương. Qua đó tạo thành chuỗi liên kết khá hoàn chỉnh từ sản xuất đến tiêu thụ.
Theo ông Vương Thế Mẫn, Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Lai Châu: "Việc triển khai Nghị quyết 57 đã mang lại chuyển biến rõ nét trong ứng dụng công nghệ vào đời sống, đặc biệt là trong phát triển kinh tế số. Hạ tầng số tiếp tục được đầu tư, tạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động livestream bán hàng, quảng bá nông sản địa phương".
Những phiên livestream ngay giữa chợ San Thàng giúp đặc sản Lai Châu nhanh chóng tiếp cận thị trường rộng lớn.
Trực tiếp tại chợ phiên San Thàng, nơi vốn quen với cảnh mua bán truyền thống, nay đã xuất hiện nhiều livestreamer hoạt động thường xuyên. Họ trở thành cầu nối giữa người dân vùng cao với người tiêu dùng trên khắp cả nước. Những phiên livestream ngay giữa chợ giúp đặc sản Lai Châu nhanh chóng tiếp cận thị trường rộng lớn hơn.
Anh Lê Đại Thắng cho biết: “Mỗi phiên livestream đều thu hút lượng lớn khách hàng theo dõi và đặt mua sản phẩm. Có những phiên chợ, hàng hóa được bán hết ngay trong buổi sáng. Livestream không chỉ giúp bà con tiêu thụ nông sản nhanh hơn mà còn tạo thêm nguồn thu nhập cho chính những người làm nội dung số. Nhiều livestreamer hiện nay đã trở thành những “thương lái mạng” thời 4.0, góp phần quảng bá sản vật vùng cao tới đông đảo người tiêu dùng cả nước”.
Chị Mạ Sử Pư ở xã Thu Lũm hiện thường xuyên quảng bá các sản phẩm đặc sản của đồng bào Hà Nhì trên mạng xã hội. Nhờ đó, gia đình chị có thêm nguồn thu nhập ổn định đồng thời góp phần đưa nông sản địa phương đến gần hơn với khách hàng cả nước.
Livestream tạo cú hích mở rộng đầu ra cho nông sản Lai Châu
Cùng với đó, tỉnh Lai Châu còn đẩy mạnh phát triển hạ tầng thương mại điện tử. Tính đến tháng 5/2026, toàn tỉnh đã có gần 500 tài khoản đăng ký trên sàn thương mại điện tử laichau.biz với hơn 400 sản phẩm nông sản và OCOP được đưa lên nền tảng số. Những kết quả bước đầu cho thấy Nghị quyết 57 không còn là chủ trương mang tính định hướng mà đã thực sự đi vào thực tiễn, tạo động lực thúc đẩy chuyển đổi số trong tiêu thụ nông sản vùng cao.
Tính đến hết quý I/2026, tỉnh Lai Châu đã có hơn 200 chủ thể OCOP và hộ kinh doanh tham gia livestream bán hàng trên Facebook, TikTok và Shopee.
Tại xã Bình Lư, nơi nổi tiếng với các sản phẩm miến dong, miến khoai sâm, gạo tẻ râu hay cá tầm... Thời gian qua, chính quyền địa phương đã tích cực hỗ trợ người dân tham gia thương mại điện tử. Theo ông Nguyễn Bá Kiện, Phó Chủ tịch HĐND xã Bình Lư: "Hiện địa phương có khoảng 20 doanh nghiệp và tiểu thương tham gia bán hàng online, trong đó nhiều cơ sở đã duy trì ổn định từ 20 - 30 đơn hàng mỗi ngày thông qua TikTok Shop".
Không dừng lại ở bán hàng trực tuyến, Bình Lư còn có Team "Bình Lư Digital” xây dựng gian hàng live stream ngay tại chợ trung tâm để người dân, nhà sáng tạo nội dung, tiktoker có thể live stream vào mỗi phiên chợ, nâng cao giá trị sản phẩm địa phương.
Theo Ban Chỉ đạo Chuyển đổi số tỉnh Lai Châu, tính đến quý I/2026, toàn tỉnh đã có hơn 200 chủ thể OCOP và hộ kinh doanh tham gia livestream bán hàng trên Facebook, TikTok và Shopee. Tổng doanh thu bán nông sản qua môi trường số đạt hơn 12 tỷ đồng, tăng 35% so với cùng kỳ năm trước. Những con số trên cho thấy livestream không chỉ là xu hướng mới mà đang trở thành kênh tiêu thụ hiệu quả đối với nông sản vùng cao. Người dân không còn bị phụ thuộc hoàn toàn vào thương lái mà có thể trực tiếp tiếp cận người tiêu dùng, chủ động xây dựng thương hiệu cho sản phẩm của mình.
Thời gian tới tỉnh tiếp tục hợp tác với các nền tảng số lớn để tổ chức thêm nhiều chương trình livestream quy mô lớn, hướng tới đưa nông sản Lai Châu tiếp cận thị trường quốc tế. Đồng thời, tỉnh cũng đang xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc bằng mã QR nhằm nâng cao uy tín và chất lượng sản phẩm.
Có thể thấy, từ việc triển khai hiệu quả Nghị quyết 57-NQ/TW, Lai Châu đang từng bước chuyển mình mạnh mẽ trong phát triển kinh tế số. Những phiên livestream giữa vùng cao hôm nay không chỉ giúp nông sản địa phương mở rộng đầu ra mà còn mở ra cơ hội phát triển bền vững cho người dân miền núi trong thời đại số.