Hiện nay, với nhu cầu sử dụng điện ngày càng tăng cao, đặc biệt vào mùa nắng nóng, việc phát triển các nguồn năng lượng sạch, tái tạo đang trở thành xu thế tất yếu.
Tại tỉnh Lai Châu, điện mặt trời mái nhà không chỉ giúp giảm áp lực cho hệ thống điện quốc gia mà còn mở ra hướng đi mới trong quá trình chuyển dịch năng lượng xanh, góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển bền vững. Với vai trò nòng cốt trong bảo đảm cung ứng điện, Công ty Điện lực Lai Châu đang từng bước đưa điện mặt trời mái nhà trở thành giải pháp hiệu quả, lan tỏa mạnh mẽ từ các cơ quan, đơn vị đến doanh nghiệp và hộ gia đình trên địa bàn tỉnh.
Hiệu quả từ những mô hình tiên phong
Những ngày hè, trên mái trụ sở Điện lực Tân Uyên, hàng chục tấm pin năng lượng mặt trời lấp lánh dưới nắng. Hình ảnh ấy không chỉ thể hiện sự đổi mới trong sử dụng năng lượng mà còn là minh chứng cho quyết tâm của ngành điện trong việc thúc đẩy các giải pháp xanh, thân thiện với môi trường.
Cán bộ Điện lực Tân Uyên kiểm tra hệ thống điện mặt trời mái nhà tại gia đình ông Nguyễn Hữu Mạnh thôn 15, xã Tân Uyên. Ảnh: Hà Dũng
Ông Nguyễn Xuân Thuần, Trưởng Điện lực Tân Uyên cho biết, địa phương có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển điện mặt trời mái nhà nhờ cường độ bức xạ mặt trời khá tốt cùng nhu cầu sử dụng điện ngày càng tăng.
“Thực hiện chủ trương của Công ty Điện lực Lai Châu về thúc đẩy sử dụng năng lượng tái tạo, đơn vị đã đầu tư hệ thống điện mặt trời mái nhà công suất 16 kWp tại trụ sở làm việc. Sau thời gian vận hành, hệ thống phát huy hiệu quả rõ rệt với sản lượng điện bình quân từ 1.600 đến 2.000 kWh mỗi tháng. Nguồn điện được tạo ra không chỉ giúp giảm đáng kể chi phí tiền điện mà còn góp phần giảm tải cho lưới điện vào những khung giờ cao điểm. Quan trọng hơn, mô hình đã góp phần nâng cao nhận thức của cán bộ, công nhân viên về sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả và thân thiện với môi trường”, Trưởng Điện lực Tân Uyên Nguyễn Xuân Thuần chia sẻ.
Từ những mô hình điểm trong ngành điện, nhận thức về lợi ích của điện mặt trời mái nhà ngày càng lan tỏa sâu rộng trong cộng đồng. Nhiều cán bộ, công nhân viên sau khi trực tiếp chứng kiến hiệu quả của hệ thống đã chủ động nghiên cứu, đầu tư lắp đặt tại gia đình.
Gia đình ông Nguyễn Hữu Mạnh ở thôn 15, xã Tân Uyên là một trong những hộ dân tiên phong triển khai mô hình điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ. Với khoản đầu tư khoảng 190 triệu đồng cho hệ thống công suất 11 kW, gia đình ông đã có nguồn điện ổn định phục vụ sinh hoạt và sản xuất.
Ông Mạnh chia sẻ, trước đây tiền điện hàng tháng của gia đình dao động từ 3,5 đến 4 triệu đồng. Tuy nhiên, sau khi đưa hệ thống điện mặt trời vào vận hành, chi phí điện giảm xuống chỉ còn khoảng 400 nghìn đồng mỗi tháng. Không chỉ tiết kiệm chi phí, hệ thống còn giúp gia đình chủ động nguồn điện tại chỗ, giảm phụ thuộc vào lưới điện quốc gia trong những thời điểm nhu cầu sử dụng điện tăng cao.
Hiệu quả thực tế từ những mô hình tiên phong đang tạo động lực để ngày càng nhiều người dân trên địa bàn tìm hiểu và mạnh dạn đầu tư điện mặt trời mái nhà. Đây được xem là giải pháp vừa mang lại lợi ích kinh tế trực tiếp, vừa góp phần bảo vệ môi trường và sử dụng hiệu quả nguồn tài nguyên thiên nhiên.
Động lực cho chuyển dịch năng lượng bền vững
Xác định phát triển năng lượng tái tạo là xu hướng tất yếu trong lộ trình chuyển dịch năng lượng xanh, Công ty Điện lực Lai Châu đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm thúc đẩy điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ trên địa bàn.
Đến nay, công ty đã tiên phong lắp đặt hệ thống điện mặt trời tại 7 đơn vị trực thuộc, với tổng công suất trên 117 kWp. Những công trình này không chỉ giúp giảm chi phí vận hành mà còn tạo niềm tin để người dân và doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư vào lĩnh vực năng lượng tái tạo.
Cán bộ Công ty Điện lực Lai Châu tuyên truyền tiết kiệm điện, vận động khách hàng lắp điện mặt trời. Ảnh: Hà Dũng
Phó Giám đốc Công ty Điện lực Lai Châu Nguyễn Đức Thọ cho biết: "Đơn vị đang triển khai nhiều giải pháp trọng tâm nhằm phát triển điện mặt trời mái nhà theo đúng chủ trương của Chính phủ và ngành điện. Theo đó, công ty phấn đấu hằng năm có ít nhất 30% cán bộ, công nhân viên lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà tại gia đình hoặc nơi làm việc. Đây được xem là lực lượng nòng cốt để tạo hiệu ứng lan tỏa trong cộng đồng".
Song song với đó, các đơn vị trực thuộc được giao chỉ tiêu cụ thể trong công tác tuyên truyền, hướng dẫn khách hàng tiếp cận mô hình điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ. Nhiều hoạt động tư vấn, hỗ trợ doanh nghiệp, cơ sở sản xuất kinh doanh và hộ dân được triển khai nhằm giúp người dân hiểu rõ lợi ích cũng như các quy định liên quan.
Theo thống kê, đến nay toàn tỉnh Lai Châu đã có gần 30 khách hàng lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ theo Nghị định số 58/2025/NĐ-CP với tổng công suất trên 320 kWp. Mặc dù số lượng chưa nhiều, nhưng đây là tín hiệu tích cực cho thấy nhận thức và xu hướng sử dụng năng lượng sạch đang từng bước hình thành và phát triển tại địa phương miền núi còn nhiều khó khăn như Lai Châu.
Cùng với việc khuyến khích phát triển điện mặt trời mái nhà, tỉnh Lai Châu cũng đặt mục tiêu tiết kiệm tối thiểu 3% tổng điện năng tiêu thụ trong năm 2026. Riêng các tháng cao điểm nắng nóng từ tháng 4 đến tháng 7, mức tiết kiệm điện phấn đấu đạt từ 10% trở lên. Địa phương cũng khuyến khích các cơ quan hành chính, doanh nghiệp và hộ gia đình đầu tư hệ thống lưu trữ năng lượng nhằm giảm phụ tải giờ cao điểm, nâng cao khả năng chủ động nguồn điện tại chỗ.
Trong bức tranh phát triển kinh tế xanh và tăng trưởng bền vững của Lai Châu, điện mặt trời mái nhà đang từng bước khẳng định vai trò quan trọng. Những tấm pin trên các mái nhà hôm nay không chỉ tạo ra nguồn điện sạch mà còn góp phần thay đổi nhận thức của cộng đồng về sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả và thân thiện với môi trường.
Từ những mô hình tiên phong tại Tân Uyên đến các cơ quan, doanh nghiệp và hộ dân trên địa bàn tỉnh, hành trình chuyển dịch năng lượng xanh đang được hiện thực hóa bằng những việc làm cụ thể. Với sự đồng hành của ngành điện, sự vào cuộc của chính quyền các cấp cùng sự hưởng ứng của người dân, điện mặt trời mái nhà hứa hẹn sẽ trở thành một trong những giải pháp quan trọng góp phần bảo đảm an ninh năng lượng, giảm phát thải khí nhà kính và xây dựng tương lai phát triển bền vững cho Lai Châu.