Lâm Đồng: Tháo gỡ điểm nghẽn năng lượng tạo ‘đòn bẩy’ cho tăng trưởng

Năng lượng giữ vai trò “xương sống” trong kịch bản tăng trưởng cao

Sáng 2/2, Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng Hồ Văn Mười đã chủ trì buổi làm việc với Sở Công Thương và các sở, ngành liên quan nhằm rà soát, đánh giá và đề xuất giải pháp tháo gỡ khó khăn trong lĩnh vực năng lượng, gắn với mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số năm 2026.

Báo cáo tại buổi làm việc, ông Nguyễn Bá Út, Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Lâm Đồng cho biết, thực hiện Nghị quyết số 01/NQ-CP của Chính phủ và kịch bản tăng trưởng hai con số của UBND tỉnh, ngành Công Thương xác định năng lượng là lĩnh vực then chốt, có tác động lan tỏa mạnh mẽ đến tăng trưởng kinh tế, xã hội, thu hút đầu tư và bảo đảm an ninh năng lượng khu vực Nam Trung Bộ - Tây Nguyên.

Theo kịch bản tăng trưởng cao giai đoạn 2026 - 2030, Lâm Đồng đặt mục tiêu tăng trưởng sản lượng điện sản xuất bình quân 6,11%/năm, trong khi sản lượng điện thương phẩm tăng tới 15,63%/năm, phản ánh nhu cầu điện ngày càng lớn phục vụ công nghiệp, dịch vụ, đô thị và các dự án đầu tư quy mô lớn.

Ông Nguyễn Bá Út cho biết, hiện nay, toàn tỉnh đang vận hành 104 dự án nguồn điện, tổng công suất 8.241,89 MW, trong đó nhiệt điện chiếm hơn 52%, thủy điện hơn 28%, còn lại là điện gió, điện mặt trời và các loại hình khác. Hệ thống lưới điện truyền tải 500kV, 220kV và 110kV được đầu tư tương đối đồng bộ, giữ vai trò quan trọng trong bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

Theo Quy hoạch điện VIII và Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, Lâm Đồng được phân bổ quy mô nguồn điện rất lớn trong giai đoạn 2026 – 2035, với tổng công suất lên tới hàng chục nghìn MW, bao gồm đầy đủ các loại hình: điện khí LNG, điện gió (trên bờ, gần bờ, ngoài khơi), điện mặt trời, thủy điện và thủy điện tích năng.

Đáng chú ý, hai dự án điện khí LNG Sơn Mỹ I và Sơn Mỹ II với tổng công suất 4.500 MW, cùng các dự án thuộc Trung tâm Điện lực Vĩnh Tân, được xác định là những “điểm tựa” quan trọng cho tăng trưởng ngành Công Thương và kinh tế tỉnh Lâm Đồng. Bên cạnh đó, các dự án điện gió ngoài khơi Nam Trung Bộ và hệ thống trạm biến áp 500kV gom công suất lên bờ được kỳ vọng sẽ mở ra không gian phát triển mới cho công nghiệp năng lượng, logistics và kinh tế biển trong dài hạn.

Ông Út cho biết thêm, mặc dù quy hoạch đã rõ, song quá trình triển khai các dự án năng lượng trên địa bàn tỉnh vẫn gặp một số vướng mắc, cụ thể: Đối với hai dự án LNG Sơn Mỹ, các khó khăn chủ yếu liên quan đến cơ chế tài chính, bảo lãnh đầu tư và thu xếp vốn quốc tế. Việc chưa thống nhất được các điều kiện phù hợp với pháp luật hiện hành khiến dự án chưa đủ điều kiện phê duyệt, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ vận hành trong giai đoạn 2026 – 2030.

Tại Dự án nhiệt điện BOT Vĩnh Tân III (1.980 MW), dù đã có mặt bằng sạch, song việc thay đổi cổ đông, thu xếp vốn và định hướng tiếp tục triển khai hay chuyển đổi mô hình nhà máy vẫn đang chờ quyết định cuối cùng của Thủ tướng Chính phủ.

Đối với 20 dự án năng lượng tái tạo thuộc kết luận của Thanh tra Chính phủ, vướng mắc lớn nhất hiện nay là tình trạng chồng lấn quy hoạch khoáng sản, đất lâm nghiệp, đồng thời thiếu hướng dẫn cụ thể về chủ thể, nguồn vốn và quy trình đánh giá mức độ ảnh hưởng đến khoáng sản.

Ngoài ra, sự chưa thống nhất giữa Luật Điện lực, Luật Đất đai 2024 và các nghị quyết của Quốc hội cũng khiến địa phương gặp khó trong việc áp dụng cơ chế thu hồi đất, lựa chọn nhà đầu tư, nhất là các dự án do khu vực tư nhân đầu tư.

Tháo gỡ được đến đâu, làm ngay đến đó

Tại buổi làm việc, Giám đốc Sở Tài chính tỉnh Lâm Đồng Tôn Thiện San cho rằng, đây là dịp quan trọng để rà soát, cập nhật các quy hoạch ngành, lĩnh vực có liên quan đến năng lượng. Theo ông, các sở, ngành cần chủ động phối hợp, thống nhất quan điểm và trách nhiệm, lựa chọn, đề xuất các dự án bảo đảm tính khả thi, phù hợp nguồn lực và định hướng phát triển để đưa vào quy hoạch, tránh dàn trải, kém hiệu quả.

Phát biểu tại cuộc họp, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Lâm Đồng Lê Trọng Yên nhấn mạnh, thời gian qua Quốc hội và Chính phủ đã ban hành nhiều nghị quyết, nghị định nhằm tháo gỡ khó khăn cho một số lĩnh vực, trong đó có điện gió và quy hoạch lâm nghiệp. Trên cơ sở đó, các sở, ngành của tỉnh cần chủ động nghiên cứu, tranh thủ các cơ chế, chính sách mới, tập trung đẩy nhanh các bước triển khai thực hiện.

Đồng thời, trong quá trình xây dựng và điều chỉnh quy hoạch tỉnh, cần rà soát, khoanh định rõ các khu vực đất đai còn chồng lấn. Đối với những địa bàn có nhiều đề xuất đầu tư, phải đánh giá toàn diện trên cơ sở hiệu quả kinh tế, bảo vệ môi trường và phát triển xã hội, kiên quyết không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng, bảo đảm phát triển bền vững theo cả ba trụ cột.

Kết luận buổi làm việc, Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng Hồ Văn Mười khẳng định, Lâm Đồng có dư địa rất lớn để phát triển năng lượng, đặc biệt là năng lượng tái tạo. Tuy nhiên, điểm nghẽn lớn nhất hiện nay nằm ở công tác quy hoạch và tổ chức thực hiện, khiến nhiều dự án chưa thể triển khai trong thực tế.

Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng yêu cầu các sở, ngành nhìn thẳng vào thực trạng, phân loại rõ dự án có thể triển khai ngay và dự án chưa khả thi, thực hiện theo phương châm “dễ làm trước, khó làm sau; hiệu quả cao làm trước, hiệu quả thấp làm sau”.

Người đứng đầu UBND tỉnh nhấn mạnh trách nhiệm của các sở, ngành chủ trì trong công tác tham mưu, phối hợp và đề xuất phương án xử lý; chấn chỉnh tình trạng đùn đẩy, trả hồ sơ mang tính máy móc. Đối với các hồ sơ chưa đủ điều kiện, phải làm rõ nguyên nhân, xác định rõ thẩm quyền của tỉnh hay Trung ương, đồng thời trao đổi trực tiếp với doanh nghiệp để tạo sự đồng thuận, minh bạch.

Về quy hoạch ngành điện, Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng giao Sở Công Thương chủ trì rà soát, cập nhật các khu vực còn dư địa và không phù hợp phát triển điện năng, cung cấp thông tin rõ ràng để tích hợp vào quy hoạch, tránh phát sinh đề xuất dự án không khả thi.

Đối với các dự án năng lượng đủ điều kiện, có tính khả thi cao, Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng yêu cầu đẩy nhanh giải quyết thủ tục, “gỡ được đến đâu làm ngay đến đó”, đồng thời công khai, minh bạch thông tin kêu gọi đầu tư để doanh nghiệp tiếp cận bình đẳng, qua đó khai thác hiệu quả tiềm năng năng lượng, tạo động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của tỉnh.

Lâm Đồng xác định điện năng không chỉ là hạ tầng thiết yếu mà đang trở thành một trong những trụ cột quan trọng, mang tính dẫn dắt đối với kịch bản tăng trưởng hai con số của tỉnh giai đoạn 2026 - 2030. Tuy nhiên, để biến quy hoạch thành động lực tăng trưởng thực chất, địa phương đang phải đối mặt với một số điểm nghẽn lớn cần sớm được tháo gỡ. Khi các “nút thắt” này được tháo gỡ, quy hoạch điện sẽ không chỉ nằm trên giấy, mà thực sự trở thành “đòn bẩy chiến lược”, tạo nền tảng vững chắc để Lâm Đồng bứt phá, hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới.