Lạng Sơn được vinh danh tại giải thưởng chuyển đổi số Việt Nam 2026

Lần thứ 5 liên tiếp đạt giải thưởng

Chiều 14/10, tại Hà Nội, diễn ra Lễ trao Giải thưởng Chuyển đổi số Việt Nam lần thứ 9 - Vietnam Digital Awards (VDA) 2026. Được tổ chức thường niên từ năm 2018, Giải thưởng VDA do Hội Truyền thông số Việt Nam chỉ đạo, Tạp chí điện tử VietTimes tổ chức, dưới sự bảo trợ của Bộ Khoa học và Công nghệ.

Đây là giải thưởng được tổ chức thường niên từ năm 2018, do Bộ Khoa học và Công nghệ bảo trợ. Vietnam Digital Awards đã trở thành một trong những chương trình uy tín hàng đầu, ghi nhận và tôn vinh những nỗ lực tiên phong trong chuyển đổi số trên phạm vi toàn quốc.

Tại buổi lễ, giải pháp “Trợ lý ảo Công chức số xứ Lạng” của tỉnh Lạng Sơn được vinh danh tại hạng mục Cơ quan nhà nước chuyển đổi số xuất sắc. Đây là lần thứ 5 liên tiếp tỉnh Lạng Sơn đạt giải thưởng này, khẳng định những nỗ lực bền bỉ của tỉnh trong thúc đẩy chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ hiện đại vào hoạt động quản lý, điều hành và thực thi công vụ.

Việc giải pháp “Trợ lý ảo Công chức số xứ Lạng” được vinh danh tại Giải thưởng Chuyển đổi số Việt Nam năm 2026 là sự ghi nhận đối với nỗ lực của tỉnh Lạng Sơn trong đưa công nghệ số vào giải quyết những bài toán cụ thể của hoạt động công vụ. Kết quả này đồng thời khẳng định định hướng chuyển đổi số lấy dữ liệu làm nền tảng, lấy hiệu quả công việc làm thước đo và lấy người sử dụng làm trung tâm.

Giải pháp “Trợ lý ảo Công chức số xứ Lạng” được xây dựng từ yêu cầu thực tiễn trong hoạt động của các cơ quan nhà nước, nhất là trong bối cảnh thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Khối lượng công việc lớn, phạm vi quản lý rộng, đội ngũ cán bộ, công chức phải xử lý đồng thời nhiều lĩnh vực chuyên môn đặt ra yêu cầu đổi mới phương thức làm việc, nâng cao hiệu quả khai thác dữ liệu và rút ngắn thời gian xử lý công việc.

Đặc biệt, trước đây, nhiều khâu vẫn phụ thuộc vào cách tra cứu thủ công, kinh nghiệm cá nhân và các nguồn dữ liệu phân tán. Cán bộ phải tìm theo từ khóa, mở từng văn bản, tự đọc, tự đối chiếu, tự tổng hợp và tự chuẩn hóa nội dung trước khi tham mưu. Cách làm này không chỉ tốn thời gian mà còn làm giảm khả năng khai thác kho dữ liệu số đã hình thành trong các hệ thống dùng chung của tỉnh.

UBND tỉnh Lạng Sơn lựa chọn Trợ lý ảo Công chức số xứ Lạng làm giải pháp trọng tâm để đưa trí tuệ nhân tạo vào hoạt động công vụ. Điểm nhấn của mô hình không nằm ở việc triển khai thêm một phần mềm riêng lẻ, mà ở cách UBND tỉnh tổ chức lại phương thức khai thác tri thức hành chính: Dữ liệu được kết nối, chuẩn hóa, lập chỉ mục; cán bộ có thể hỏi đáp bằng tiếng Việt tự nhiên; thông tin trả lời có căn cứ để kiểm chứng; văn bản đang xử lý có thể được AI hỗ trợ tóm tắt, rà soát, gợi ý chỉnh sửa và chuẩn hóa. Đây là bước chuyển từ ứng dụng công nghệ thông tin phục vụ thao tác sang ứng dụng công nghệ số để nâng cao năng lực công vụ.

Hiệu quả cao trong thực tiễn

Trợ lý ảo Công chức số xứ Lạng hiện hỗ trợ nhiều nhóm tác vụ gắn trực tiếp với quy trình làm việc của cơ quan nhà nước. Nhóm tìm kiếm thông tin giúp người dùng tra cứu toàn bộ văn bản, tìm kiếm văn bản theo tiêu chí, hỏi đáp tổng hợp và hỏi đáp văn bản quy phạm pháp luật. Nhóm soạn thảo văn bản hỗ trợ soạn thảo biểu mẫu, soạn thảo nâng cao, soạn thảo mở và soạn thảo trên Office. Chức năng sổ tay tài liệu cho phép tổ chức, khai thác tài liệu nghiệp vụ theo từng nhóm nội dung. Các tiện ích mới cho phép tải văn bản lên để tóm tắt, kiểm tra chính tả, gợi ý chỉnh sửa trực tiếp trên văn bản và tạo ảnh infographic phục vụ trình bày, tuyên truyền, báo cáo.

Cách tiếp cận này thể hiện rõ định hướng trưởng thành trong chuyển đổi số của UBND tỉnh Lạng Sơn: Không chỉ số hóa văn bản, không chỉ xây dựng kho dữ liệu, mà đưa AI vào lớp khai thác, xử lý và tái sử dụng dữ liệu phục vụ công vụ. Cán bộ vẫn là chủ thể chịu trách nhiệm chuyên môn, còn AI đóng vai trò trợ lý hỗ trợ tra cứu, tổng hợp, rà soát, chuẩn hóa và gợi ý. Mô hình này phù hợp với yêu cầu của khu vực công, nơi tốc độ xử lý phải đi cùng tính chính xác, tính căn cứ, khả năng kiểm chứng và trách nhiệm giải trình.

Số liệu vận hành 6 tháng đầu năm 2026 cho thấy, hệ thống đã đi vào sử dụng thực chất và có mức độ lan tỏa nhanh trong khối cơ quan nhà nước của tỉnh. Tính đến ngày 30/6/2026, Trợ lý ảo Công chức số xứ Lạng đã ghi nhận trên 3.800 tài khoản được cấp, trong đó khoảng 98% tài khoản đã phát sinh truy cập; tổng số lượt truy cập đạt trên 240.000 lượt, với trên 220.000 lượt truy vấn tại hơn 180 cơ quan, đơn vị.

Bình quân mỗi tài khoản phát sinh truy cập thực hiện khoảng 58 - 60 lượt truy vấn, phản ánh mức độ sử dụng thường xuyên của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức trong các tình huống công việc thực tế như tra cứu căn cứ, hỏi đáp văn bản, tóm tắt tài liệu, soạn thảo và rà soát dự thảo.

Bên cạnh đó, kho dữ liệu phục vụ Trợ lý ảo đã tích hợp, lập chỉ mục khai thác và huấn luyện trên 493.000 văn bản, tài liệu hành chính, bao gồm văn bản quy phạm pháp luật, văn bản chỉ đạo điều hành, tài liệu nghiệp vụ và các nguồn dữ liệu phục vụ xử lý công vụ. Dữ liệu được đồng bộ, cập nhật thường xuyên từ các hệ thống dùng chung của tỉnh, bảo đảm câu trả lời của AI bám sát dòng chảy văn bản mới, hạn chế tình trạng sử dụng dữ liệu cũ, dữ liệu rời rạc hoặc thiếu căn cứ kiểm chứng. 

Tác động của giải pháp thể hiện rõ ở việc hình thành thói quen làm việc dựa trên dữ liệu. Cán bộ mới có thể tiếp cận nhanh hơn với văn bản, quy trình, tài liệu nghiệp vụ và cách thức chuẩn bị văn bản hành chính. Cán bộ có kinh nghiệm có thêm công cụ để rút ngắn thời gian tra cứu, tổng hợp, rà soát căn cứ và kiểm tra chất lượng dự thảo. Lãnh đạo, quản lý có thể khai thác nhanh thông tin phục vụ chỉ đạo, điều hành, chuẩn bị nội dung họp, báo cáo hoặc văn bản chỉ đạo. Khi công việc nội bộ được xử lý tốt hơn, chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp cũng có điều kiện được cải thiện.

Theo ghi nhận bước đầu từ quá trình hướng dẫn, hỗ trợ sử dụng tại các cơ quan, đơn vị, đối với các tác vụ lặp lại thường xuyên như tìm căn cứ pháp lý, tóm tắt văn bản dài, chuẩn bị đề cương báo cáo hoặc tạo dự thảo văn bản theo biểu mẫu, Trợ lý ảo giúp rút ngắn khoảng 30 - 50% thời gian xử lý ban đầu so với cách tra cứu, tổng hợp thủ công. Riêng nhóm văn bản có biểu mẫu sẵn hoặc nội dung nghiệp vụ lặp lại, thời gian tạo bản nháp ban đầu có thể giảm khoảng 50 - 60%, giúp cán bộ dành nhiều thời gian hơn cho việc kiểm chứng, hoàn thiện lập luận và nâng cao chất lượng tham mưu.

Trong thời gian tới, tỉnh Lạng Sơn tiếp tục định hướng hoàn thiện kho dữ liệu, nâng cao chất lượng hỏi đáp, mở rộng tài liệu nghiệp vụ và phát triển các chức năng hỗ trợ chuyên sâu theo nhu cầu thực tế. Qua đó, từng bước phát huy hiệu quả của trí tuệ nhân tạo trong quản lý, điều hành, nâng cao năng lực thực thi công vụ, góp phần xây dựng chính quyền số hiện đại, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, phục vụ ngày càng tốt hơn người dân và doanh nghiệp.