Tham dự Hội thảo lấy ý kiến góp ý Dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa khu vực miền Bắc có đại diện các cơ quan quản lý nhà nước, địa phương, chuyên gia, hiệp hội, doanh nghiệp, cơ sở đào tạo và các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực văn hóa, công nghiệp văn hóa.
Hội thảo tổ chức tại Hà Nội nằm trong chuỗi 5 sự kiện tham vấn chính sách nhằm hoàn thiện dự án luật do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức. Dự kiến, ngày 12/8, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tiếp tục tổ chức Hội thảo lấy ý kiến góp ý Dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa khu vực miền Trung.
Hội thảo lấy ý kiến góp ý Dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa tại Hà Nội.
Đáp ứng yêu cầu phát triển của công nghiệp văn hóa
Theo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, tỷ trọng công nghiệp văn hóa trong GDP Việt Nam trong cả giai đoạn 2018 - 2025 ước đạt 4-5%, còn khoảng cách rất xa so với mục tiêu đặt ra đến năm 2030 là tối thiểu 7%, khó có thể bứt phá nếu không có một “cú huých” về mặt chính sách kiến tạo của Nhà nước. Kết quả khảo sát, rà soát, đánh giá, nghiên cứu, tổng hợp cho thấy: Các luật chuyên ngành đã hoàn thiện hành lang pháp lý để quản lý nhà nước.
Tuy nhiên, chưa rõ các chính sách mang tính kiến tạo để thúc đẩy phát triển kinh tế, nên còn có sự đứt gãy ở từng khâu trong chuỗi giá trị công nghiệp văn hóa. Hiện đang thiếu một văn bản luật đưa ra chính sách từ góc nhìn giá trị kinh tế để thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa bằng cách kết nối liên ngành: Văn hoá với sáng tạo, sáng tạo với quyền; quyền với vốn; vốn với sản xuất; sản xuất với phân phối; phân phối với doanh thu; doanh thu với tái đầu tư và xuất khẩu.
Vì vậy, thực tiễn khách quan và yêu cầu phát triển đặt ra cần thiết và cấp thiết xây dựng, ban hành Luật Phát triển công nghiệp văn hóa. Việc chậm ban hành Luật là một trong những nguy cơ, rủi ro làm cho tỷ trọng công nghiệp văn hóa trong GDP Việt Nam không đạt mục tiêu đặt ra là 7% theo Nghị quyết số 80 ngày 07/01/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XIV, ảnh hưởng chung tới mục tiêu tăng trưởng kinh tế của đất nước.
Hội thảo thu hút sự tham dự của đại diện các cơ quan quản lý nhà nước, địa phương, chuyên gia, hiệp hội, doanh nghiệp.
Thực hiện chủ trương của Đảng và Nhà nước, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch được giao nghiên cứu, xây dựng Luật Phát triển công nghiệp văn hóa theo trình tự, thủ tục rút gọn, trình Quốc hội xem xét tại kỳ họp tháng 10/2026.
Việc xây dựng dự án Luật nhằm cụ thể hóa Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 07/01/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, đồng thời triển khai các chỉ đạo, kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Phiên họp thứ hai của Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam.
Luật Phát triển công nghiệp văn hóa được xây dựng với sứ mệnh là một “Luật kiến tạo”: Vừa tháo gỡ các “điểm nghẽn”, làm rõ các “điểm mờ”, vừa bổ sung quy định lấp đầy các “khoảng trống” pháp lý để khơi thông nguồn lực, giải phóng sức sáng tạo, gia tăng hàm lượng văn hóa trong các sản phẩm, dịch vụ, bảo vệ thị trường nội địa và tạo đòn bẩy đưa công nghiệp văn hóa trở thành động lực tăng trưởng bứt phá của đất nước.
Phát biểu tại hội thảo, ông Phạm Cao Thái - Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho biết, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đang chủ trì xây dựng Dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa.
Trong thời gian qua, Bộ đã hết sức chủ động phối hợp với các bộ, ban ngành Trung ương để triển khai những bước đi đầu tiên, từ việc xây dựng hồ sơ đến gửi dự thảo lấy ý kiến rộng rãi của các cơ quan địa phương, các liên đoàn, hiệp hội, giới chuyên gia, nghệ sĩ và đặc biệt là cộng đồng doanh nghiệp đang hoạt động trong lĩnh vực văn hóa.
Ông Phạm Cao Thái - Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phát biểu tại Hội thảo.
Theo đại diện Vụ Pháp chế, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa tương đối khó và mang tính đặc thù cao. Mặt khác, về mặt nội dung, mặc dù khái niệm "phát triển công nghiệp văn hóa" đã xuất hiện trong Nghị quyết của Đảng, nhưng khi đưa vào luật vẫn là một khái niệm rất mới và bao trùm lên nhiều lĩnh vực chuyên ngành khác nhau. Thử thách lớn nhất đối với Ban soạn thảo là làm sao để các quy định trong luật vừa có sự giao thoa, gắn kết nhưng tuyệt đối không gây chồng chéo với các luật chuyên ngành đã có từ trước.
Theo lộ trình, dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa sẽ trình Quốc hội thông qua vào tháng 10/2026. Với yêu cầu khẩn trương như vậy, Ban soạn thảo mong muốn nhận được những ý kiến tâm huyết, quý báu để hoàn thiện dự án luật kịp tiến độ.
Tại hội thảo, nhiều đại biểu đánh giá cao cao về việc triển khai xây dựng Dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa, đồng thời đã nêu nhiều đề xuất, ý kiến đóng góp ý nghĩa nhằm góp phần hoàn thiện chính sách phát triển công nghiệp văn hóa của đất nước.
PGS.TS Nguyễn Thị Thu Phương - Viện trưởng Viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam chia sẻ tại hội thảo.
Xác định địa vị pháp lý chính thức cho ngành công nghiệp văn hóa
Theo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Luật Phát triển công nghiệp văn hóa hướng tới 3 mục tiêu cụ thể: Xác định địa vị pháp lý chính thức cho ngành công nghiệp văn hoá trong cơ cấu ngành kinh tế Việt Nam sau 12 năm nỗ lực triển khai. Kết nối chuỗi giá trị để thúc đẩy ngành công nghiệp văn hoá Việt Nam có phát triển đột phá về mặt giá trị kinh tế, tăng cường xuất khẩu, thu hút FDI chiến lược, chiếm tỷ trọng tối thiểu 7% GDP hàng năm càng sớm càng tốt, thay vì chờ đến năm 2030. Lan toả sức ảnh hưởng của bản sắc văn hóa Việt Nam, thương hiệu Việt Nam và “sức mạnh mềm Việt Nam” trên trường quốc tế.
Các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam bao gồm: (1) Điện ảnh; (2) Mỹ thuật, nhiếp ảnh và triển lãm; (3) Nghệ thuật biểu diễn; (4) Phần mềm và các trò chơi giải trí; (5) Quảng cáo; (6) Thủ công mỹ nghệ; (7) Du lịch văn hóa; (8) Thiết kế sáng tạo; (9) Truyền hình và phát thanh; (10) Xuất bản và (11) ngành khác theo quy định của Chính phủ. Mỗi ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam đã và đang chịu điều chỉnh của một hoặc nhiều luật chuyên ngành khác nhau.
Nhiều đại biểu đánh giá cao về việc triển khai xây dựng Dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa.
Vì vậy, theo Bộ Văn hóa, thể thao và Du lịch, để đảm bảo khả thi, đồng bộ trong hệ thống pháp luật Việt Nam, phương pháp xây dựng Luật Phát triển công nghiệp văn hóa dựa trên nguyên tắc: Tiếp cận công nghiệp văn hóa là chuỗi giá trị để thúc đẩy phát triển từ góc độ phát triển một ngành kinh tế chiến lược, không làm phát sinh thêm thủ tục hành chính. Không quy định lại những chính sách mà các luật chuyên ngành và các luật khác đã quy định. Không cầu toàn, không cố gắng giải quyết mọi vấn đề, mà chọn lọc một số vấn đề quan trọng mang tính then chốt để ưu tiên giải quyết theo hướng: “Điểm mờ” mà các luật chuyên ngành chưa cụ thể hoá, đặc biệt là trong khâu tổ chức thực thi. “Khoảng trống” mà các luật chuyên ngành chưa có, nhưng không trái với luật chuyên ngành. “Điểm nghẽn” trong hệ thống pháp luật đã chín, đã rõ, nhận được sự đồng thuận cao, để tháo gỡ.
Dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa gồm 09 Chương; tinh thần chủ đạo của Luật là: Chuyển bản sắc văn hóa thành tài sản trí tuệ, chuyển tài sản trí tuệ thành dòng tiền tạo ra giá trị kinh tế.
06 nhóm chính sách lớn dự kiến đề xuất trong Luật bao gồm: (1) Tài sản trí tuệ trong các ngành công nghiệp văn hóa là yếu tố đột phá, tạo động lực thúc đẩy tăng trưởng; (2) Nhân lực và nhân tài công nghiệp văn hóa là yếu tố cốt lõi, đóng vai trò trung tâm; (3) Hạ tầng công nghiệp văn hóa là yếu tố nền tảng, vừa là tiền đề, vừa là cơ sở cho phát triển bền vững; (4) Thị trường công nghiệp văn hóa là yếu tố then chốt, mang tính quyết định đối với thành công; (5) Hỗ trợ tài chính và ưu đãi đầu tư là yếu tố bảo đảm nguồn lực, chuyển chính sách thành dòng vốn thực tế; (6) Hệ sinh thái công nghiệp văn hóa là khung kết nối, bảo đảm các thành tố và các công đoạn trong chuỗi giá trị phát triển cân bằng, gắn kết với nhau.