Tháo gỡ bài toán đầu ra và nâng cao giá trị nông sản
Mở rộng thị trường xuất khẩu không chỉ đòi hỏi nông sản đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng, mà còn cần vùng nguyên liệu ổn định, nguồn giống bảo đảm, quy trình canh tác đồng bộ và khả năng kết nối với chế biến, tiêu thụ. Với dứa MD2, khoảng cách giữa tiềm năng thị trường và quy mô sản xuất trong nước đặt ra yêu cầu tổ chức lại chuỗi cung ứng theo hướng bài bản, gắn kế hoạch trồng với nhu cầu thực tế của đối tác.
Tại Lâm Đồng, kế hoạch phát triển vùng nguyên liệu dứa MD2 quy mô ban đầu 10 ha được triển khai trên cơ sở liên kết giữa doanh nghiệp, hợp tác xã và đơn vị chế biến, xuất khẩu. Đây là bước khởi đầu để các bên kiểm chứng điều kiện canh tác, chuẩn hóa chất lượng và đánh giá khả năng mở rộng sản xuất, qua đó từng bước tháo gỡ bài toán đầu ra và nâng cao giá trị nông sản.
Theo đó, ngày 26/10/2026, tại TP. Hồ Chí Minh, Công ty TNHH Đầu tư Thương mại và Dịch vụ Sam Trang (Sam Trang) cùng các đối tác tổ chức chương trình “Ký kết hợp tác xây dựng chuỗi giá trị bền vững trái cây Việt”. Chương trình hướng đến phát triển vùng nguyên liệu dứa MD2 đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu, chuyển giao kỹ thuật canh tác và nghiên cứu công nghệ chế biến sâu.
Đại biểu tham dự sự kiện.
Trong khuôn khổ chương trình, Sam Trang, Hợp tác xã Nông nghiệp Công nghệ cao Kim Phát và Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Nông sản TH Agritech ký kết hợp tác phát triển vùng trồng dứa MD2 tại Lâm Đồng, với quy mô dự kiến ban đầu 10 ha. Theo phân công, Sam Trang tổ chức, quản lý vùng nguyên liệu; HTX Kim Phát cung ứng giống, hỗ trợ kỹ thuật canh tác; TH Agritech kết nối thu mua, phát triển thị trường và xuất khẩu.
Bên cạnh đó, Sam Trang hợp tác với Công ty TNHH Công nghệ Hana Nguyên nghiên cứu, ứng dụng công nghệ chế biến và phát triển các sản phẩm trái cây có giá trị gia tăng. Các thỏa thuận hướng đến kết nối sản xuất với chế biến và tiêu thụ, từng bước hình thành chuỗi giá trị đồng bộ.
Bà Lê Hồng Đào, Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng Giám đốc Sam Trang (người đứng giữa) ký kết hợp tác với các đối tác tại buổi lễ.
Bà Lê Hồng Đào, Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng Giám đốc Sam Trang, cho biết doanh nghiệp định hướng phát triển dứa MD2 thông qua liên kết với nông dân tại khu vực Lâm Hà, tỉnh Lâm Đồng, gắn sản xuất với nhu cầu thị trường.
Trong tháng 11/2026, doanh nghiệp dự kiến trồng thử nghiệm 1 ha, sau đó mở rộng theo từng giai đoạn, hướng đến quy mô 10 ha. Các bên sẽ phối hợp khảo sát thổ nhưỡng, đánh giá điều kiện canh tác và kiểm tra nguồn gốc giống nhằm kiểm soát chất lượng vùng nguyên liệu ngay từ đầu.
Dư địa phát triển dứa MD2 còn lớn
Theo số liệu được chia sẻ tại chương trình, Việt Nam có khoảng 52.000 ha trồng dứa, sản lượng hơn 860.000 tấn mỗi năm. Dứa MD2 được cho là chiếm khoảng 50 - 55% thị phần dứa toàn cầu và 70 - 75% tại thị trường EU. Trong khi đó, diện tích trồng MD2 tại Việt Nam chưa đến 5% tổng diện tích dứa.
Khoảng cách giữa tiềm năng thị trường và quy mô sản xuất cho thấy dư địa phát triển giống dứa này còn lớn. Tuy nhiên, để khai thác cơ hội, cần tổ chức vùng nguyên liệu, kiểm soát chất lượng và xây dựng đầu ra ổn định.
Bà Lê Hồng Đào cho biết doanh nghiệp đã tiếp cận nhu cầu thị trường, nhưng năng lực cung ứng vẫn là thách thức. Thị trường Hàn Quốc có nhu cầu 3.000 tấn sản phẩm dứa mỗi năm, tương ứng vùng trồng khoảng 100 ha, trong khi kế hoạch hiện tại của Sam Trang mới ở quy mô 10 ha.
Bà Lê Hồng Đào nhấn mạnh vai trò của logistics và sự hợp tác với các nhà máy đạt tiêu chuẩn trong việc kết nối vùng trồng với khâu chế biến, tiêu thụ. Bà cũng đề xuất hình thành hiệp hội ngành hàng dứa nhằm tăng cường liên kết, thúc đẩy phát triển chuyên sâu và tạo thêm cơ hội sinh kế cho người dân.
Ông Ngô Hoàng Khương, Giám đốc Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Nông sản TH Agritech.
Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương bên lề sự kiện, ông Ngô Hoàng Khương, Giám đốc Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Nông sản TH Agritech, cho biết doanh nghiệp có 5 năm kinh nghiệm chế biến sâu, cấp đông và xuất khẩu nông sản sang Australia, Canada, châu Âu và Mỹ.
Thông qua hợp tác với đối tác Hàn Quốc, doanh nghiệp dự kiến cung ứng 3.000 tấn dứa MD2 mỗi năm, đồng thời bao tiêu phần nguyên liệu còn lại để chế biến. TH Agritech cũng mở rộng vùng nguyên liệu dứa MD2, phát triển sản phẩm bưởi và sầu riêng, hướng đến nâng cao giá trị nông sản.
Trong khi đó, ông Ngô Hùng Vũ, Giám đốc kỹ thuật HTX Nông nghiệp Công nghệ cao Kim Phát, nhận định dứa MD2 có tiềm năng tại các thị trường Hàn Quốc, Nhật Bản, Trung Đông và châu Âu. Giống dứa này có thịt chắc, hàm lượng axit thấp, thuận lợi cho bảo quản và chế biến.
Ông Ngô Hùng Vũ, Giám đốc kỹ thuật HTX Nông nghiệp Công nghệ cao Kim Phát.
Theo ông Ngô Hùng Vũ, để khai thác tiềm năng thị trường, cần xây dựng chuỗi giá trị đồng bộ, từ nguồn giống, vùng trồng đến nhà máy chế biến và đầu ra. Việc mở rộng diện tích cũng cần gắn với khả năng kiểm soát chất lượng và đáp ứng yêu cầu của từng thị trường.
Chuẩn hóa giống, kết nối chế biến
Ông Ngô Hùng Vũ nhấn mạnh yêu cầu minh bạch nguồn gốc giống, chuẩn hóa vùng trồng theo hướng an toàn và bảo đảm khả năng truy xuất sản phẩm. Theo kế hoạch được chia sẻ tại chương trình, các bên dự kiến phát triển vùng trồng 10 ha tại Lâm Đồng, hướng đến khả năng mở rộng lên 50 - 100 ha.
Chất lượng và nguồn gốc cây giống là những vấn đề cần được chú trọng khi phát triển vùng nguyên liệu. Vì vậy, các bên hướng đến nâng cao chất lượng cây giống, chuyển giao kỹ thuật canh tác từ giai đoạn đầu và khảo sát điều kiện thổ nhưỡng. Mục tiêu là từng bước hình thành vùng sản xuất có quy trình thống nhất, kiểm soát chất lượng và đáp ứng yêu cầu truy xuất nguồn gốc.
Bà Bùi Thị Út, Giám đốc Công ty TNHH Công nghệ Hana Nguyên.
Ở lĩnh vực chế biến, bà Bùi Thị Út, Giám đốc Công ty TNHH Công nghệ Hana Nguyên, cho rằng chế biến sâu là giải pháp nâng giá trị nông sản, mở rộng thị trường và góp phần giảm tình trạng “được mùa mất giá” cho nông dân.
Hana Nguyên sản xuất các sản phẩm trái cây sấy dẻo, trong đó có thanh long, phục vụ thị trường trong nước và xuất khẩu sang Mỹ, Pháp, Nhật Bản cùng một số thị trường khác. Việc hợp tác với Sam Trang được kỳ vọng giúp doanh nghiệp tiếp cận nguồn nguyên liệu có khả năng truy xuất nguồn gốc rõ ràng, đồng thời tăng cường kết nối với thị trường trong nước và quốc tế.
Bà Bùi Thị Út cho biết nhà máy đã có các chứng nhận về hệ thống sản xuất, trong đó có những chứng nhận quốc tế được doanh nghiệp giới thiệu tại chương trình. Trong mô hình hợp tác này, mỗi bên đảm nhận một vai trò trong chuỗi giá trị: nông dân và hợp tác xã tham gia sản xuất; đơn vị chuyên môn cung ứng giống, hỗ trợ kỹ thuật; doanh nghiệp tổ chức vùng nguyên liệu, kết nối chế biến, thu mua và phát triển thị trường.
Vùng trồng 10 ha tại Lâm Đồng là bước khởi đầu để các bên triển khai, đánh giá và hoàn thiện mô hình trước khi xem xét mở rộng. Việc liên kết vùng nguyên liệu với chế biến và thị trường được kỳ vọng góp phần nâng cao giá trị dứa MD2, đa dạng hóa đầu ra và tạo thêm cơ hội để nông dân, hợp tác xã, doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi ngành hàng dứa.