Bước tiến kỹ thuật và tín hiệu đơn hàng tích cực
Ngày 13/4/2026, tại Đồng Tháp, lễ công bố và xuất khẩu lô bưởi đầu tiên của Việt Nam sang Australia chính thức được tổ chức, mở ra giai đoạn triển khai thực tế sau quá trình đàm phán kéo dài. Sự kiện do Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật phối hợp với Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn địa phương thực hiện, đồng thời góp phần quảng bá hình ảnh nông sản Việt trên thị trường quốc tế.
Trái bưởi trở thành loại trái cây thứ 8 vào được thị trường Australia là dấu mốc quan trọng, khẳng định năng lực sản xuất của nông nghiệp Việt Nam. Ảnh: Thanh Tùng
Trước đó, ngày 10/4/2026, Bộ Nông nghiệp, Thủy sản và Lâm nghiệp Australia đã cập nhật điều kiện nhập khẩu quả bưởi (Citrus maxima) của Việt Nam trên hệ thống BICON, cơ sở pháp lý quan trọng để triển khai xuất khẩu. Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật cũng ban hành đầy đủ hướng dẫn kỹ thuật, tạo điều kiện để doanh nghiệp nhanh chóng tiếp cận thị trường.
Là một trong những đơn vị tham gia lô hàng đầu tiên, trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Nguyễn Đình Tùng, Tổng giám đốc Vina T&T, cho biết doanh nghiệp xuất khẩu 18 tấn bưởi từ Bến Tre cũ (nay là tỉnh Vĩnh Long). Với kinh nghiệm xuất khẩu khoảng 50 tấn/tuần sang Hoa Kỳ, doanh nghiệp kỳ vọng thị trường Australia sẽ đạt quy mô tương tự nhờ hành vi tiêu dùng tương đồng.
Ngay sau lô hàng đầu tiên, đối tác Australia đã đặt trước 9 container, mỗi container từ 14–18 tấn, tập trung tiêu thụ tại các đầu mối lớn như Melbourne và Sydney. Tín hiệu này cho thấy dư địa thị trường còn lớn và khả năng mở rộng nhanh trong thời gian tới.
Theo ông Tùng, quá trình đàm phán giữa hai nước kéo dài gần hai năm, tập trung vào các yêu cầu kỹ thuật, kiểm dịch thực vật và quy trình chiếu xạ. Dù thị trường đã mở từ cuối năm trước, đến tháng 4/2026, lô hàng đầu tiên mới hoàn tất đầy đủ điều kiện để xuất khẩu.
Trên thực tế, bưởi Việt Nam đã có mặt tại nhiều thị trường khó tính như New Zealand và Hoa Kỳ. Việc tiếp cận Australia, một thị trường yêu cầu cao không chỉ mở rộng đầu ra mà còn góp phần nâng cao vị thế trái cây Việt, đồng thời tạo tiền đề thâm nhập các thị trường tiềm năng khác như Trung Quốc.
Thách thức lớn nhất vẫn nằm ở các yêu cầu về dư lượng thuốc bảo vệ thực vật và an toàn thực phẩm, yếu tố “chìa khóa” để duy trì thị trường. Theo doanh nghiệp, chỉ một lô hàng vi phạm cũng có thể ảnh hưởng tới toàn bộ uy tín ngành hàng. Do đó, việc tuân thủ tiêu chuẩn cần được đặt lên hàng đầu.
Ở góc độ ngành, ông Hoàng Trung, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường, cho biết, hồ sơ xuất khẩu bưởi sang Australia được khởi động từ năm 2022 và hoàn tất sau gần 3 năm. Quá trình này bao gồm xây dựng vùng trồng đạt chuẩn, hoàn thiện quy trình xử lý, kiểm dịch và đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm. Việc bưởi trở thành loại trái cây thứ 8 vào được thị trường này là dấu mốc quan trọng, khẳng định năng lực sản xuất của nông nghiệp Việt Nam.
Chuẩn hóa chất lượng, giữ vững uy tín để mở rộng dư địa xuất khẩu
Hiện Việt Nam có hơn 100.000 ha trồng bưởi, sản lượng gần 1 triệu tấn/năm. Trong khi đó, sản lượng bưởi nội địa của Australia chỉ khoảng 8.000–9.000 tấn/năm, cho thấy dư địa thị trường còn rất lớn. Các giống bưởi đặc trưng như bưởi da xanh, bưởi Diễn, bưởi Phúc Trạch… được đánh giá phù hợp với xu hướng tiêu dùng hiện đại nhờ vị thanh nhẹ, ít ngọt.
Theo Hiệp hội Rau quả Việt Nam, việc xuất khẩu lô bưởi đầu tiên không chỉ mở thêm thị trường mà còn khẳng định khả năng đáp ứng tiêu chuẩn cao của nông sản Việt. Khi các thị trường khó tính dần chấp nhận, dư địa tăng trưởng sẽ rộng mở hơn, góp phần ổn định giá và nâng cao giá trị gia tăng.
Hiện Việt Nam có hơn 100.000 ha trồng bưởi, sản lượng xấp xỉ 1 triệu tấn mỗi năm, trong khi sản lượng nội địa của Australia chỉ khoảng 8.000–9.000 tấn. Chênh lệch cung – cầu này cho thấy dư địa thị trường còn rất lớn. Các giống bưởi đặc trưng như bưởi da xanh, bưởi Diễn, bưởi Phúc Trạch… được đánh giá phù hợp xu hướng tiêu dùng hiện đại nhờ hương vị thanh nhẹ, ít ngọt.
Quý I/2026, xuất khẩu rau quả tiếp tục duy trì đà tăng trưởng mạnh. Riêng tháng 3/2026 đạt khoảng 540 triệu USD, đưa tổng kim ngạch 3 tháng đầu năm lên 1,54 tỷ USD, tăng 32,1% so với cùng kỳ 2025. Trong đó, Trung Quốc vẫn là thị trường lớn nhất, chiếm 54%, tiếp đến là Hoa Kỳ và Hàn Quốc.
Theo Hiệp hội Rau quả Việt Nam, việc xuất khẩu lô bưởi đầu tiên không chỉ mở thêm thị trường, mà còn khẳng định năng lực đáp ứng các tiêu chuẩn cao của nông sản Việt Nam. Khi ngày càng nhiều thị trường khó tính chấp nhận, dư địa tăng trưởng sẽ tiếp tục được mở rộng, góp phần ổn định giá và nâng cao giá trị gia tăng cho ngành hàng.
Đáng chú ý, Bộ Nông nghiệp, Thủy sản và Lâm nghiệp Australia đã chính thức công bố và cập nhật điều kiện nhập khẩu đối với quả bưởi (Citrus maxima) của Việt Nam trên hệ thống BICON. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng, đánh dấu việc hoàn tất quá trình đánh giá và thống nhất các yêu cầu kỹ thuật, tạo điều kiện để các địa phương, doanh nghiệp triển khai xuất khẩu trong thực tế.
Trên cơ sở đó, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật khuyến nghị các địa phương, doanh nghiệp, hợp tác xã khẩn trương nghiên cứu đầy đủ quy định của thị trường Australia, chủ động hoàn thiện các điều kiện cần thiết, đặc biệt là mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói, cơ sở xử lý và quy trình sản xuất phù hợp. Đồng thời, cần tăng cường phối hợp với cơ quan kiểm dịch thực vật trong kiểm tra, giám sát và thực hiện thủ tục trước khi xuất khẩu, bảo đảm toàn bộ chuỗi từ sản xuất đến vận chuyển được kiểm soát chặt chẽ.
Việc chuẩn bị kỹ lưỡng và tuân thủ nghiêm ngặt ngay từ đầu không chỉ giúp hạn chế rủi ro mà còn tạo nền tảng để duy trì và mở rộng thị trường. Qua đó, góp phần nâng cao chất lượng, giá trị và uy tín của bưởi Việt Nam trên thị trường quốc tế, hướng tới phát triển bền vững và mở rộng cơ hội tiếp cận các thị trường cao cấp trong thời gian tới.
Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Hoàng Trung cho biết: Việc mở cửa thành công cho trái bưởi vào thị trường Australia đây là kinh nghiệm rất quan trọng để tiếp tục triển khai đối với các loại trái cây tiềm năng khác của Việt Nam vào thị trường Australia. Thời gian tới, Bộ sẽ phối hợp với các bộ, ngành để không chỉ mở cửa thị trường mà còn đẩy mạnh xuất khẩu với quy mô lớn hơn, mang lại giá trị kim ngạch cao hơn, đóng góp vào tăng trưởng chung của ngành nông nghiệp.