Tại buổi họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 12 diễn ra chiều 8/1, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến cho biết, ô nhiễm bụi mịn PM2.5 tiếp tục là vấn đề môi trường trọng tâm, tập trung chủ yếu tại Hà Nội và Vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ.
Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến thông tin tại buổi họp báp. Ảnh: VGP/Minh Khôi
Trong 9 tháng đầu năm, chất lượng không khí cơ bản duy trì ở mức trung bình đến tốt, song từ tháng 10 đến tháng 12/2025, ô nhiễm gia tăng mạnh theo quy luật hằng năm. Đỉnh điểm ngày 12/12/2025, chỉ số AQI trung bình ngày lên tới 264.
Qua theo dõi cho thấy, quy luật ô nhiễm trong ngày có sự thay đổi. Ngoài các khung giờ ban đêm và sáng sớm, thời điểm nghịch nhiệt diễn ra mạnh, nồng độ ô nhiễm còn tăng cao vào các giờ cao điểm 9 - 11h và 15 - 17h, trùng với thời gian hoạt động giao thông và sản xuất cao.
Nguyên nhân được xác định gồm cả khách quan và chủ quan. Về khách quan, hình thái thời tiết cuối tháng 11, đầu tháng 12 bất lợi hơn trung bình nhiều năm, với sương mù và nghịch nhiệt kéo dài. Về chủ quan, phát thải từ giao thông gia tăng dịp cuối năm; các công trình xây dựng, mở rộng đường, lát vỉa hè chưa che chắn, tưới ẩm hiệu quả; tình trạng đốt rác, phụ phẩm tự phát; cùng nguồn thải từ làng nghề và hoạt động công nghiệp.
Trước mắt, Bộ Nông nghiệp và Môi trường triển khai hai nhóm giải pháp trọng tâm.
Thứ nhất, thiết lập cơ chế giám sát, báo cáo hằng tuần. Định kỳ trước 11h00 thứ Sáu hằng tuần, Bộ tổng hợp số liệu từ các địa phương, đánh giá tiến độ và báo cáo Thủ tướng Chính phủ. Đến nay, đã hoàn thành 10 báo cáo tuần.
Thứ hai, tăng cường mạng lưới quan trắc, bảo đảm dữ liệu phục vụ công tác quản lý và xử lý ô nhiễm.
Về lâu dài, Bộ đề xuất áp dụng các biện pháp khẩn cấp kiểm soát nguồn thải. Hai văn bản đã được gửi tới UBND các tỉnh, thành phố yêu cầu kích hoạt ngay các biện pháp như tăng cường rửa đường; kiểm soát 100% công trình xây dựng; nghiêm cấm đốt mở; rà soát hoạt động sản xuất, khuyến khích cắt giảm công suất trong những ngày ô nhiễm cao điểm.
Giai đoạn 2026 - 2030, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tập trung triển khai 4 nhóm giải pháp lớn.
Thứ nhất, hoàn thiện cơ chế, chính sách và tổ chức thực hiện. Trong đó, xây dựng kế hoạch triển khai Kế hoạch hành động quốc gia về khắc phục ô nhiễm và quản lý chất lượng không khí giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn 2045 theo tinh thần “6 rõ”; tham mưu kiện toàn hoạt động Ban Chỉ đạo quốc gia về khắc phục ô nhiễm không khí; nghiên cứu sửa đổi các quy định liên quan trong Luật Bảo vệ môi trường; hoàn thiện lộ trình và quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải đối với mô tô, xe gắn máy.
Thứ hai, đầu tư hạ tầng và đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ trong kiểm soát ô nhiễm môi trường, đặc biệt là ô nhiễm không khí.
Thứ ba, tăng cường kiểm soát các nguồn phát thải chính, nhất là từ phương tiện giao thông cơ giới.
Thứ tư, đẩy mạnh hỗ trợ địa phương, truyền thông nâng cao nhận thức cộng đồng và tăng cường hợp tác quốc tế.
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, việc triển khai đồng bộ các giải pháp sẽ là cơ sở quan trọng để kiểm soát bụi mịn PM2.5, cải thiện chất lượng không khí và bảo vệ sức khỏe người dân trong thời gian tới.