Trải qua 60 năm xây dựng, chiến đấu, chiến thắng và trưởng thành, với những thành tích xuất sắc tại chiến trường Cửa Việt, Đông Hà, cũng như trong huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu và xây dựng đơn vị thời kỳ đổi mới, Lữ đoàn 126 đã được Đảng, Nhà nước, Quân đội, Quân chủng tặng nhiều phần thưởng cao quý. Trong đó, Lữ đoàn 3 lần được tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (LLVTND) vào các năm 1969, 1971 và 2020; có 4 tập thể (Đội 1, Đội 2, Đội 3, Đội 4) được phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVTND (riêng Đội 1 vinh dự 3 lần được đón nhận phần thưởng cao quý này); có 13 đồng chí được phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVTND, trong đó có những đồng chí tuổi đời còn rất trẻ.
Đại tá Mai Xuân Hưởng, Bí thư Đảng ủy, Chính ủy Lữ đoàn 126.
Trong những năm kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Lữ đoàn đã tuyển chọn, huấn luyện hơn 5.000 cán bộ, chiến sĩ cho các chiến trường từ Đà Nẵng, Quy Nhơn, Nha Trang, Bà Rịa - Vũng Tàu đến Đoàn 10 Rừng Sác. Với hơn 300 trận chiến đấu, cán bộ, chiến sĩ đơn vị đã đánh chìm, đánh hỏng 372 tàu, thuyền các loại của địch; phá hủy hàng vạn tấn vũ khí, phương tiện chiến tranh; bắn cháy 28 xe tăng, 3 máy bay trực thăng, đánh sập 7 cầu giao thông, góp phần ngăn chặn sự cơ động chi viện của địch; tiêu diệt hàng nghìn sinh lực địch, gây cho chúng tổn thất nặng nề; hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ giải phóng quần đảo Trường Sa, góp phần quan trọng vào thắng lợi chung của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.
Trải qua 60 năm xây dựng, chiến đấu, chiến thắng và trưởng thành, Lữ đoàn 126 đã được Đảng, Nhà nước, Quân đội, Quân chủng tặng nhiều phần thưởng cao quý.
Sau ngày đất nước thống nhất, đơn vị tiếp tục thực hiện nhiều nhiệm vụ quan trọng trong giai đoạn mới. Cán bộ, chiến sĩ Lữ đoàn đã tham gia chiến đấu bảo vệ biên giới Tây Nam của Tổ quốc, đồng thời làm nghĩa vụ quốc tế, giúp nhân dân Campuchia thoát khỏi họa diệt chủng; tham gia đấu tranh bảo vệ vững chắc chủ quyền quần đảo Trường Sa của Tổ quốc.Ngày nay, Quân chủng Hải quân đang được xây dựng theo hướng cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại. Theo đó, lực lượng Đặc công Hải quân cũng không ngừng phát triển tương xứng, với tổ chức biên chế tinh gọn, cơ động cao. Lữ đoàn chú trọng nghiên cứu, phát triển lý luận nghệ thuật tác chiến, đồng thời bảo đảm tốt vũ khí, trang bị và các mặt công tác, nhằm phát huy tối đa khả năng chiến đấu, nâng cao hiệu suất tác chiến.
Đơn vị thường xuyên quan tâm cải tạo, nâng cấp thao trường, bãi tập; làm mới nhiều mô hình, học cụ huấn luyện. Đặc biệt, từ khi phát động cuộc thi “Tuổi trẻ sáng tạo” mang tên Anh hùng liệt sĩ Nguyễn Phan Vinh, năm nào đơn vị cũng đoạt giải cao, được Quân chủng tặng giấy khen, bằng khen. Trong huấn luyện, Lữ đoàn luôn coi trọng bồi dưỡng, nâng cao trình độ cho đội ngũ cán bộ các cấp, bảo đảm 100% cán bộ có đủ khả năng huấn luyện theo phân cấp, hoàn thành tốt nhiệm vụ.
Đơn vị thường xuyên quan tâm cải tạo, nâng cấp thao trường, bãi tập; làm mới nhiều mô hình, học cụ huấn luyện.
Đảng ủy, chỉ huy Lữ đoàn thường xuyên đề ra các chủ trương, biện pháp lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ. Bám sát phương châm huấn luyện “cơ bản, thiết thực, vững chắc”, căn cứ tình hình thực tiễn, Lữ đoàn xác định trọng tâm huấn luyện là bảo đảm “thuần thục, điêu luyện về kỹ thuật, giỏi về chiến thuật”, nhằm hoàn thành tốt các nhiệm vụ thường xuyên và đột xuất.
Mục tiêu, nhiệm vụ huấn luyện được cụ thể hóa thành tiêu chí “5 giỏi, 2 keo sơn”, gồm: bơi lặn giỏi, võ giỏi, bắn giỏi, tác chiến giỏi, giỏi chịu đựng khó khăn gian khổ; nghĩa tình đồng đội và nghĩa tình quân - dân gắn bó keo sơn.
Nhiệm vụ huấn luyện được cụ thể hóa thành tiêu chí “5 giỏi, 2 keo sơn”, gồm: bơi lặn giỏi, võ giỏi, bắn giỏi, tác chiến giỏi, giỏi chịu đựng khó khăn gian khổ; nghĩa tình đồng đội và nghĩa tình quân - dân gắn bó keo sơn.
Song song với nhiệm vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, xây dựng doanh trại, công tác đảng, công tác chính trị luôn được Đảng ủy, chỉ huy Lữ đoàn quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo hiệu quả. Từ chỗ chi bộ chưa có cấp ủy, phân đội chưa có tổ đảng, đến nay 100% chi bộ đã có cấp ủy, các phân đội đều có tổ đảng. Lữ đoàn xác định xây dựng đội ngũ đảng viên là then chốt; tập trung xây dựng đội ngũ đảng viên có bản lĩnh chính trị vững vàng, kiên định mục tiêu, lý tưởng của Đảng, không ngại khó khăn, gian khổ, hy sinh.
Các tổ chức Đảng luôn giữ vững nguyên tắc tập trung dân chủ, thực hiện tốt tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách; không ngừng đổi mới, nâng cao chất lượng sinh hoạt Đảng.
Lữ đoàn xác định trọng tâm huấn luyện là bảo đảm “thuần thục, điêu luyện về kỹ thuật, giỏi về chiến thuật”.
Năm 2026 và những năm tiếp theo, nhiệm vụ chính trị của đơn vị ngày càng nặng nề, lực lượng tiếp tục phân tán thực hiện nhiệm vụ. Trong chiến tranh tương lai, mặc dù xuất hiện nhiều phương tiện chiến đấu hiện đại như máy bay, tàu ngầm, tàu mặt nước, tên lửa đối hải tầm xa, các phương tiện không người lái (UAV, USV, UUV) ..., song Đảng ủy, chỉ huy Lữ đoàn xác định lực lượng Đặc công Hải quân vẫn là lực lượng tinh nhuệ, có hiệu suất chiến đấu cao.
Lữ đoàn tập trung làm tốt công tác giáo dục, quán triệt sâu sắc chủ trương, đường lối của Đảng, nhiệm vụ của Quân chủng và đơn vị đến mọi cán bộ, chiến sĩ; giúp bộ đội nhận rõ âm mưu của kẻ thù, đối tượng tác chiến, từ đó xây dựng ý chí quyết tâm chiến đấu cao, sẵn sàng chiến đấu, sẵn sàng chấp nhận hy sinh, quyết tâm hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao.
Đồng thời, Lữ đoàn chú trọng huấn luyện bộ đội sử dụng thành thạo vũ khí, trang bị hiện có và trang bị mới; vận dụng linh hoạt các hình thức chiến thuật đặc công Hải quân trong tình hình mới; kết hợp hiệu quả các quan điểm, nguyên tắc trong huấn luyện. Đẩy mạnh huấn luyện thực hành, huấn luyện dã ngoại tại các vùng biển xa, huấn luyện ban đêm; nâng cao chất lượng huấn luyện kỹ thuật và chiến thuật; coi trọng huấn luyện bổ trợ, huấn luyện ngoại khóa đối với những nội dung còn yếu, còn thiếu.
Lữ đoàn chú trọng huấn luyện bộ đội sử dụng thành thạo vũ khí, trang bị hiện có và trang bị mới.
Lữ đoàn tiếp tục đột phá trong huấn luyện đồng bộ, chuyên sâu, sát thực tế chiến trường; huấn luyện theo tình huống, trận đánh, huấn luyện đối kháng; không ngừng nâng cao khả năng chịu đựng sóng gió, trôi dạt dài ngày trên biển cho bộ đội. Phấn đấu hằng năm, qua kiểm tra của Quân chủng và Binh chủng Đặc công, Lữ đoàn đều đạt khá, giỏi; nhiều nội dung vượt chỉ tiêu đề ra.
Phát huy truyền thống 60 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, đơn vị 3 lần được phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVTND, cán bộ, chiến sĩ Lữ đoàn Đặc công Hải quân 126 luôn nêu cao tinh thần tự lực, tự cường, đoàn kết, sáng tạo, quyết tâm hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao, xứng đáng với niềm tin yêu của Đảng, Nhà nước, Quân đội, Quân chủng và Nhân dân, không ngừng tô thắm truyền thống:
“Anh dũng, mưu trí,
khắc phục khó khăn,
đoàn kết lập công,
chiến thắng liên tục”