Lá phổi xanh của vùng Đồng bằng sông Cửu Long
Khu bảo tồn thiên nhiên Lung Ngọc Hoàng, xã Phương Bình, TP. Cần Thơ, đang được định hướng phát triển thành vùng du lịch sinh thái gắn với giáo dục môi trường, nghiên cứu khoa học và bảo tồn đa dạng sinh học. Với diện tích khoảng 2.800 ha, nơi đây được ví như “lá phổi xanh” của vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
Dự án Khu du lịch sinh thái Lung Ngọc Hoàng quy mô khoảng 2.800 ha, định hướng trở thành khu du lịch quốc gia.
Điểm hấp dẫn của Lung Ngọc Hoàng nằm ở vẻ nguyên sơ, yên tĩnh cùng hệ thống lung trũng đặc trưng của vùng đất ngập nước. Những cánh rừng tràm được bảo vệ nghiêm ngặt tạo nên không gian sinh thái đa dạng, là nơi cư trú của hơn 330 loài thực vật và 206 loài động vật, trong đó có nhiều loài quý hiếm nằm trong Sách Đỏ.
Theo thống kê, hệ thực vật bậc cao tại đây có 286 chi, 104 họ thuộc 3 ngành thực vật gồm dương xỉ, thông và ngọc lan. Hệ động vật cũng phong phú với 59 loài động vật đất, 100 loài côn trùng, 13 loài thân mềm, 75 loài cá và 72 loài chim.
Những giá trị tự nhiên này tạo nền tảng để Lung Ngọc Hoàng phát triển các sản phẩm du lịch đặc trưng, nhưng đồng thời đặt ra yêu cầu bảo tồn nghiêm ngặt. Năm 2021, UBND tỉnh Hậu Giang (cũ) đã ban hành quyết định phê duyệt phương án quản lý rừng bền vững Khu bảo tồn thiên nhiên Lung Ngọc Hoàng giai đoạn 2021-2030.
Rừng tràm Lung Ngọc Hoàng là nơi cư trú của hơn 330 loài thực vật và 206 loài động vật, trong đó có nhiều loài quý hiếm.
Phương án hướng đến gìn giữ tính độc đáo, đa dạng sinh học, duy trì nơi cư trú của các loài sinh vật bản địa trong hệ sinh thái đất ngập nước. Cùng với đó là bảo tồn các giá trị văn hóa, lịch sử, nhân văn; sử dụng hợp lý tài nguyên thiên nhiên, duy trì cân bằng sinh thái, gia tăng độ che phủ rừng, góp phần bảo đảm an ninh môi trường và phát triển bền vững Đồng bằng sông Cửu Long.
15 dự án tạo nền tảng cho du lịch sinh thái
Tại Quyết định số 509/QĐ-TTg ngày 13/6/2024 của Thủ tướng Chính phủ, Khu Bảo tồn thiên nhiên Lung Ngọc Hoàng được đưa vào danh mục các địa điểm tiềm năng phát triển khu du lịch quốc gia trong quy hoạch hệ thống du lịch thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2045.
Trên cơ sở đó, Đề án Phát triển du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí Lung Ngọc Hoàng giai đoạn 2024-2030 được xây dựng, định hướng hình thành điểm đến xanh, bảo tồn đa dạng sinh học, đồng thời phục vụ giáo dục, nghiên cứu khoa học và phát triển du lịch sinh thái theo hướng bền vững.
Để triển khai Đề án, 15 dự án được đề xuất, gồm: Trung tâm Giáo dục Môi trường và Dịch vụ; Trung tâm dịch vụ du lịch tổng hợp; Không gian văn hoá tâm linh Lung Ngọc Hoàng; Điểm du lịch sinh thái Lung Sen - Lung Lớn; Khu vui chơi giải trí và diễn giải môi trường; Khu nghỉ dưỡng sinh thái Lung Ngọc Hoàng; Điểm dừng chân; Điểm quan sát vọng cảnh.
Lung Ngọc Hoàng duy trì tuần tra, bảo vệ rừng, nguồn lợi thủy sản, động vật hoang dã và chủ động phòng cháy, chữa cháy rừng.
Cùng với đó là các dự án phát triển sản phẩm du lịch trọng tâm; bảo tồn đa dạng sinh học góp phần phát triển du lịch; phát triển các tuyến du lịch trong Khu bảo tồn thiên nhiên; đào tạo, bồi dưỡng nhân lực ngành du lịch; quảng bá và xây dựng thương hiệu; đầu tư cơ sở hạ tầng, cơ sở vật chất phục vụ du lịch; vận hành và giám sát hoạt động du lịch của Khu bảo tồn thiên nhiên.
Trong 15 dự án, Trung tâm Giáo dục Môi trường và Dịch vụ và Trung tâm dịch vụ du lịch tổng hợp được xác định là 2 dự án ưu tiên thực hiện. Đây được xem là những hạng mục tạo nền tảng để kết nối giá trị bảo tồn với hoạt động tham quan, trải nghiệm, giáo dục môi trường và dịch vụ du lịch.
Ông Lê Thanh Sơn, Giám đốc Khu bảo tồn thiên nhiên Lung Ngọc Hoàng Hậu Giang cho biết, 6 tháng đầu năm 2026, đơn vị hoàn thành nhiệm vụ trọng tâm; duy trì tuần tra, bảo vệ rừng, nguồn lợi thủy sản và động vật hoang dã, xử lý lấn chiếm đất rừng, chặt phá cây rừng. Công tác phòng cháy, chữa cháy rừng được triển khai không để xảy ra cháy rừng.
6 tháng cuối năm, đơn vị tập trung xây dựng phương án điều chỉnh phân khu chức năng khi phê duyệt phương án chuyển loại rừng, làm cơ sở kêu gọi đầu tư Dự án du lịch sinh thái Khu Bảo tồn thiên nhiên Lung Ngọc Hoàng Hậu Giang. Đồng thời, triển khai Đề án vị trí việc làm, hoàn thiện hồ sơ Đề án tự chủ giai đoạn 2026 - 2030; tăng cường bảo vệ rừng, động vật hoang dã và chăm sóc rừng trồng năm 2023, 2024.
Mới đây, ông Trương Cảnh Tuyên, Chủ tịch UBND TP. Cần Thơ đã ký quyết định quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Khu bảo tồn thiên nhiên Lung Ngọc Hoàng.
Khu bảo tồn thiên nhiên Lung Ngọc Hoàng được định hướng phát triển du lịch sinh thái gắn với bảo tồn đa dạng sinh học và giáo dục môi trường.
Theo đó, Khu bảo tồn được giao xây dựng phương án quản lý rừng bền vững, phòng cháy chữa cháy rừng; tổ chức nghiên cứu khoa học, giám sát đa dạng sinh học. Đồng thời, đơn vị được phép khai thác, liên doanh, liên kết theo quy định đối với đơn vị sự nghiệp công lập.
Việc kiện toàn tổ chức được triển khai song song với kế hoạch thực hiện dự án Khu du lịch sinh thái Lung Ngọc Hoàng, quy mô khoảng 2.800 ha, định hướng trở thành khu du lịch quốc gia, trung tâm du lịch lớn của địa phương.
Dự án thuộc danh mục chương trình, dự án ưu tiên đầu tư thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 của TP. Cần Thơ. Định hướng đặt ra là khai thác hợp lý, hiệu quả tiềm năng của khu vực, tạo việc làm, tăng thu ngân sách nhà nước, đồng thời bảo đảm phát triển hiệu quả, bền vững Khu bảo tồn thiên nhiên Lung Ngọc Hoàng và sinh kế lâu dài cho cộng đồng dân cư, nhất là người dân sinh sống quanh khu vực dự án.
Các sản phẩm chủ đạo được xác định gồm du lịch nghỉ dưỡng sinh thái, tham quan - trải nghiệm hệ sinh thái đất ngập nước và dã ngoại cuối tuần. Tuy nhiên, do dự án được triển khai trong không gian khu bảo tồn thiên nhiên, yêu cầu đặt ra là phải cân bằng giữa khai thác du lịch với bảo vệ hệ sinh thái, cảnh quan và đa dạng sinh học.
Trước đó, tại một cuộc họp mặt nhà khoa học, trí thức tiêu biểu mừng Đảng, mừng Xuân Bính Ngọ năm 2026, Chủ tịch UBND TP. Cần Thơ Trương Cảnh Tuyên cho biết, thành phố đã mời Tập đoàn Sungroup đến Lung Ngọc Hoàng để nghiên cứu vùng lõi khoảng 2.800 ha của Lung Ngọc Hoàng làm du lịch.
Định hướng này mở ra dư địa để Lung Ngọc Hoàng kết nối nguồn lực đầu tư, hình thành sản phẩm du lịch đặc thù, đồng thời đặt bảo tồn hệ sinh thái và sinh kế cộng đồng vào trọng tâm trong quá trình phát triển.