Ngày 21/9, tại Hải Phòng, Diễn đàn Logistics vùng lần VII với chủ đề “Kiến tạo không gian phát triển mới cho logistics vùng Đồng bằng sông Hồng” được tổ chức, quy tụ đại diện các cơ quan Trung ương, bộ, ngành, địa phương, tổ chức quốc tế, hiệp hội logistics cùng đông đảo chuyên gia, doanh nghiệp và nhà đầu tư.
Diễn đàn Logistics vùng lần VII với chủ đề “Kiến tạo không gian phát triển mới cho logistics vùng Đồng bằng sông Hồng”.
Diễn đàn có sự tham dự của đồng chí Hồ Quốc Dũng, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ; đồng chí Lê Ngọc Châu, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy Hải Phòng; đồng chí Nguyễn Ngọc Tuấn, Phó Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương; đồng chí Hồ Sỹ Hùng, Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI); cùng lãnh đạo các bộ, ban, ngành Trung ương, địa phương, tổ chức quốc tế, hiệp hội và cộng đồng doanh nghiệp.
Các đại biểu tham dự Diễn đàn.
Một trong những vấn đề được đặt ra tại Diễn đàn là vị thế ngày càng quan trọng của logistics đối với năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu tiếp tục tái cấu trúc, lợi thế về chi phí lao động hay giá đất không còn là những yếu tố duy nhất quyết định lựa chọn địa điểm sản xuất, đầu tư. Chất lượng hạ tầng, khả năng kết nối, độ tin cậy của chuỗi cung ứng, năng lực số, tiêu chuẩn môi trường và chất lượng thể chế đang trở thành những tiêu chí ngày càng quan trọng.
Điều này cũng đặt ra yêu cầu mới đối với Đồng bằng sông Hồng - khu vực giữ vai trò cửa ngõ kết nối vùng kinh tế phía Bắc với thị trường khu vực và thế giới. Phát triển logistics vì vậy không chỉ nhằm đáp ứng nhu cầu vận chuyển hàng hóa mà còn gắn với bài toán nâng sức cạnh tranh cho sản xuất, xuất nhập khẩu và thu hút đầu tư.
Đồng chí Hồ Sỹ Hùng, Chủ tịch VCCI phát biểu tại Diễn đàn.
Phát biểu khai mạc Diễn đàn, đồng chí Hồ Sỹ Hùng, Chủ tịch VCCI nhấn mạnh: “Logistics không chỉ là chi phí vận chuyển mà đã trở thành một phần của năng lực cạnh tranh quốc gia. Doanh nghiệp cần hạ tầng tốt, thủ tục đơn giản, chính sách ổn định, chi phí minh bạch và dữ liệu có khả năng dự báo. Một giờ hàng hóa phải chờ cũng là chi phí, một thủ tục trùng lặp hay một kết nối bị đứt gãy giữa đường bộ, đường sắt, đường thủy và cảng biển cũng đều chuyển thành chi phí của doanh nghiệp và cuối cùng là chi phí của nền kinh tế”.
Từ yêu cầu đó, giảm chi phí logistics không thể chỉ được nhìn ở riêng khâu vận tải mà cần đặt trong toàn bộ chuỗi, từ quy hoạch, đầu tư, cảng biển, hải quan, kiểm tra chuyên ngành đến kho bãi và giao dịch điện tử. Việc tháo gỡ những điểm nghẽn ở từng khâu, đồng thời tăng khả năng kết nối giữa các phương thức vận tải sẽ quyết định hiệu quả vận hành của toàn chuỗi logistics.
Cùng với bài toán chi phí là yêu cầu chuyển đổi xanh. Khi các tiêu chuẩn về carbon, năng lượng, truy xuất nguồn gốc, ESG và minh bạch chuỗi cung ứng ngày càng được thị trường quốc tế chú trọng, logistics cũng phải chuyển đổi tương ứng. Điều này đòi hỏi vận tải xanh hơn, kho bãi và hành trình được tối ưu hơn, cảng biển từng bước chuyển đổi xanh và đặc biệt là nâng cao khả năng đo lường phát thải.
Một không gian phát triển mới cũng đòi hỏi logistics phải gắn chặt hơn với sản xuất và từng chuỗi ngành hàng, thay vì phát triển như một lĩnh vực dịch vụ tách biệt. Đây là cơ sở để từng bước hình thành những dịch vụ logistics chuyên biệt, đồng thời tạo hệ sinh thái liên kết giữa doanh nghiệp sản xuất, xuất nhập khẩu và doanh nghiệp logistics.
Vai trò của logistics càng trở nên rõ nét khi Việt Nam ngày càng hội nhập sâu rộng thông qua các hiệp định thương mại tự do (FTA). Các FTA mở thêm cánh cửa thị trường, song khả năng tận dụng cơ hội vẫn phụ thuộc vào năng lực sản xuất, đáp ứng tiêu chuẩn, quy tắc xuất xứ, thông tin thị trường và khả năng tổ chức logistics của doanh nghiệp.
Phát huy lợi thế cảng biển, tăng sức cạnh tranh cho toàn vùng
Trong không gian logistics vùng Đồng bằng sông Hồng, Hải Phòng giữ vị trí đặc biệt khi vừa là thành phố cảng, cửa ngõ ra biển của khu vực phía Bắc, vừa là trung tâm công nghiệp và đầu mối giao thông quan trọng. Thành phố hiện hội tụ đủ 5 loại hình giao thông gồm đường bộ, đường biển, hàng không, đường sắt và đường thủy nội địa, tạo nền tảng cho phát triển vận tải đa phương thức và dịch vụ logistics.
Những năm qua, logistics Hải Phòng đã có bước phát triển cả về quy mô và chất lượng. Giai đoạn 2021 - 2025, lĩnh vực này tăng trưởng bình quân trên 10%, tỷ trọng đóng góp vào GRDP thành phố ước bình quân 11,5%. Hệ thống cảng biển tiếp tục được mở rộng, với 58 cảng biển, 104 cầu cảng và 236 cảng, bến thủy nội địa.
Trong đó, Lạch Huyện đang từng bước khẳng định vai trò của khu bến cảng nước sâu, trung tâm container quốc tế trong hệ thống cảng Hải Phòng. Hiện 6 bến đã đi vào hoạt động, 4 bến tiếp theo dự kiến khởi công trong quý IV/2026 và sau năm 2030 tiếp tục đầu tư thêm 12 bến.
Tuy nhiên, lợi thế hạ tầng chỉ có thể được chuyển hóa thành năng lực cạnh tranh khi đi cùng khả năng kết nối. Bởi vậy, vấn đề đặt ra không đơn thuần là tiếp tục mở rộng cảng biển mà còn phải tạo được sự liên thông giữa cảng, đường bộ, đường sắt, đường thủy, hàng không và các trung tâm logistics; đồng thời mở rộng liên kết với các trung tâm sản xuất trong toàn vùng.
Đồng chí Lê Ngọc Châu, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy Hải Phòng phát biểu tại Diễn đàn.
Phát biểu tại Diễn đàn, đồng chí Lê Ngọc Châu, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy Hải Phòng cho rằng: “Yêu cầu đặt ra đối với vùng Đồng bằng sông Hồng không chỉ là phát triển logistics về quy mô, mà hình thành một không gian logistics có tính kết nối cao, năng lực cạnh tranh quốc tế và giá trị gia tăng lớn”.
Để hiện thực hóa yêu cầu này, Hải Phòng đang đặt trọng tâm vào cả “hạ tầng cứng” và “hạ tầng mềm”. Bên cạnh hệ thống cảng biển và giao thông kết nối, thành phố định hướng hoàn thiện cơ sở dữ liệu logistics, tăng ứng dụng chuyển đổi số, thúc đẩy vận tải đa phương thức, phát triển dịch vụ giá trị gia tăng, cảng thông minh và trung tâm logistics thông minh.
Không gian logistics cũng cần được mở rộng ra ngoài địa giới một địa phương. Việc tăng cường liên kết vùng, kết nối Hải Phòng với các cực sản xuất và trung tâm kinh tế của Đồng bằng sông Hồng sẽ giúp khai thác tốt hơn hệ thống cảng biển, đồng thời tạo điều kiện tổ chức lại các luồng hàng, giảm những khâu trung gian và nâng cao hiệu quả chuỗi cung ứng.
Với lợi thế cảng biển và vị trí cửa ngõ của khu vực phía Bắc, Hải Phòng đang hướng tới xây dựng trung tâm logistics quốc tế hiện đại, gắn với cảng biển và các hành lang, vành đai kinh tế. Cùng với phát triển các trung tâm logistics đạt chuẩn quốc tế, thành phố chú trọng thu hút các nhà đầu tư chiến lược, tập đoàn đa quốc gia vào những lĩnh vực, không gian có thế mạnh như khu kinh tế, khu thương mại tự do, khu công nghiệp và cảng biển nước sâu. Qua đó, tạo sự kết nối chặt chẽ hơn giữa sản xuất, dịch vụ và logistics, từng bước hình thành hệ sinh thái có sức cạnh tranh cao.
Từ câu chuyện hạ tầng, cảng biển đến chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, điểm chung được đặt ra tại Diễn đàn vẫn là bài toán kết nối. Khi cảng biển được nối thông với các phương thức vận tải, trung tâm logistics gắn chặt hơn với khu vực sản xuất và các địa phương tăng cường liên kết, những lợi thế riêng lẻ sẽ có điều kiện cộng hưởng, tạo thêm sức cạnh tranh cho chuỗi cung ứng, sản xuất và xuất nhập khẩu của toàn vùng Đồng bằng sông Hồng.
Diễn đàn Logistics vùng lần VII tập trung vào hai phiên thảo luận chuyên sâu gồm “Thể chế kiến tạo - Khơi thông dòng chảy” và “Thu hút đầu tư cảng cửa ngõ quốc tế Lạch Huyện - Mở rộng không gian tăng trưởng”. Các nội dung thảo luận xoay quanh hoàn thiện thể chế, tăng kết nối cảng biển - đường thủy, phát triển vận tải xanh, thu hút nguồn lực đầu tư và xây dựng hệ sinh thái logistics liên vùng, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh cho logistics vùng Đồng bằng sông Hồng.