Mùa cao điểm cuối năm, khởi nghiệp bền vững với vốn từ 300 triệu đồng

Với vốn đầu tư chỉ từ 300 - 500 triệu đồng, nhượng quyền bưu cục có thể mở ra một hướng tiếp cận ngành với quy mô vốn thấp hơn đáng kể so với việc tự xây dựng một doanh nghiệp chuyển phát từ đầu.

Trao đổi về cơ hội cũng như những thách thức khi tham gia lĩnh vực này, anh Nguyễn Văn Quân - Quản lý Nhượng quyền khu vực miền Bắc của BEST Express đã chia sẻ những góc nhìn thực tế từ quá trình phát triển mạng lưới bưu cục.

Lợi thế của mô hình nhượng quyền nằm ở đâu?

- Với những người muốn bước vào lĩnh vực chuyển phát nhưng chưa có nhiều kinh nghiệm, họ cần chuẩn bị như thế nào?

Anh Nguyễn Văn Quân: Theo tôi, câu hỏi đầu tiên không nên chỉ là “cần bao nhiêu vốn?”, mà phải là “với nguồn vốn và năng lực hiện có, tôi phù hợp với mô hình kinh doanh nào?”. Nếu tự xây dựng một doanh nghiệp từ đầu, nhà đầu tư phải giải quyết rất nhiều bài toán: thương hiệu, công nghệ, hệ thống quản lý, kho bãi, mạng lưới kết nối, nhân sự và đặc biệt là nguồn hàng. 

Trong khi đó, mô hình nhượng quyền cho phép nhà đầu tư tham gia vào một hệ thống đã có sẵn nền tảng, đối tác có thể tận dụng hệ thống, mạng lưới và quy trình vận hành có sẵn của BEST Express. Tùy từng khu vực, quy mô và điều kiện mặt bằng, mức vốn đầu tư ban đầu có thể từ khoảng 300 - 500 triệu đồng. 

Nhưng đây không phải là một con số cố định áp dụng cho mọi trường hợp. Nhà đầu tư cần tính toán cả chi phí mặt bằng, trang thiết bị, nhân sự, phương tiện, vốn lưu động và bài toán dòng tiền của bưu cục trong ít nhất những tháng đầu tiên.

- Theo kinh nghiệm của anh, một bưu cục mới nên tập trung phát triển nguồn hàng như thế nào?

Anh Nguyễn Văn Quân: Trong mô hình nhượng quyền BEST Express, lợi thế lớn nhất của một bưu cục mới là nguồn đơn hàng có sẵn từ các sàn thương mại điện tử lớn. Nguồn hàng này tạo nền tảng sản lượng ban đầu, giúp chủ bưu cục từng bước làm quen với quy trình, ổn định hoạt động và tối ưu chi phí vận hành.

Để tiếp tục gia tăng sản lượng, chủ bưu cục có thể chủ động phát triển nguồn hàng thứ hai từ các shop online, hộ kinh doanh và doanh nghiệp địa phương có nhu cầu giao nhận. Mô hình nhượng quyền tạo điều kiện để chủ bưu cục phát huy tính chủ động trong việc tìm kiếm khách hàng, tư vấn dịch vụ và xây dựng mối quan hệ hợp tác lâu dài, qua đó mở rộng tệp khách hàng và khai thác thêm tiềm năng thị trường.

Bên cạnh việc phát triển nguồn hàng, chủ bưu cục cần chú trọng duy trì chất lượng giao nhận, đảm bảo thời gian vận chuyển và chăm sóc khách hàng chu đáo để xây dựng mối quan hệ lâu dài. Đồng thời, việc linh hoạt điều chỉnh tuyến giao nhận, phân bổ nhân sự theo sản lượng thực tế và kiểm soát chi phí vận hành sẽ giúp tối ưu nguồn lực, duy trì biên lợi nhuận và đảm bảo hoạt động kinh doanh bền vững.

Tóm lại, nguồn đơn từ hệ thống tạo nền tảng để bắt đầu, trong khi năng lực phát triển khách hàng và quản trị vận hành là những yếu tố giúp chủ bưu cục mở rộng quy mô, nâng cao hiệu quả và tăng trưởng bền vững trong dài hạn.

PV: Một trong những vấn đề được nhà đầu tư quan tâm là lựa chọn địa bàn. Anh thường tư vấn như thế nào cho các đối tác mới?

Anh Nguyễn Văn Quân: Đây là một trong những quyết định quan trọng nhất. Tôi từng gặp những trường hợp nhà đầu tư ưu tiên một khu vực vì mặt bằng rẻ hoặc chi phí đầu tư thấp. Nhưng sau khi vận hành, sản lượng không đủ để bù đắp chi phí cố định.

Ngược lại, một khu vực có chi phí ban đầu cao hơn nhưng có mật độ khách hàng và tiềm năng sản lượng tốt thì chưa chắc tổng bài toán lại đắt hơn. Vì vậy, tôi thường khuyến nghị nhà đầu tư không nên quyết định chỉ dựa trên giá mặt bằng hoặc mức vốn ban đầu.

Trước khi lựa chọn, cần khảo sát kỹ tiềm năng thị trường và khả năng hình thành sản lượng, từ nguồn hàng, vùng giao nhận, mật độ shop, hoạt động thương mại, nhu cầu mua sắm trực tuyến đến khoảng cách với các tuyến trung chuyển và khả năng tuyển dụng nhân sự tại địa phương. Đặc biệt, với những khu vực có mật độ dân cư thấp hoặc sản lượng chưa ổn định, nhà đầu tư cần xây dựng phương án dòng tiền thận trọng hơn.

- Nếu so với gửi tiết kiệm, khả năng sinh lời của mô hình nhượng quyền có gì đáng chú ý?

Anh Nguyễn Văn Quân: Đây chắc chắn là một trong những câu hỏi mà người đầu tư quan tâm khi cân nhắc các phương án sử dụng nguồn vốn của mình. Ví dụ, với tiền gửi ngân hàng kỳ hạn 4 - 6 tháng, lãi suất có thể dao động khoảng 4 - 5%, tùy ngân hàng và từng thời điểm. Trong khi đó, với hoạt động kinh doanh nhượng quyền chuyển phát, mức lợi nhuận có thể hướng tới khoảng 8 - 15%, tùy theo khu vực và hiệu quả vận hành.

Tuy nhiên, tôi muốn nhấn mạnh rằng đây là hai hình thức hoàn toàn khác nhau. Gửi tiết kiệm mang tính chất tích lũy và hưởng lãi suất, còn đầu tư bưu cục nhượng quyền là một hoạt động kinh doanh thực tế.

Do đó, mức 8 - 15% không phải mức lợi nhuận cố định hay được đảm bảo. Hiệu quả phụ thuộc vào khả năng phát triển sản lượng, khai thác khách hàng, quản lý chi phí và tổ chức vận hành của từng bưu cục. Nói cách khác, 300 triệu đồng có thể là số vốn để bắt đầu, nhưng khả năng sinh lời phụ thuộc vào cách nhà đầu tư vận hành số vốn đó.

Mùa cao điểm: Cơ hội lớn nhưng không phải “con đường tắt”

- Thời điểm cuối năm thường được xem là mùa cao điểm của ngành chuyển phát. Đây có phải là thời điểm phù hợp để một bưu cục mới gia nhập thị trường?

Anh Nguyễn Văn Quân: Có thể hình dung hoạt động chuyển phát trong năm được chia làm hai giai đoạn rõ rệt: 6 tháng đầu năm và 6 tháng cuối năm. Trong đó, khoảng thời gian từ tháng 8 đến tháng 12 chính là mùa cao điểm bứt phá nhất của toàn ngành.

Nguyên nhân chính đến từ nhu cầu mua sắm bùng nổ của người tiêu dùng vào giai đoạn cuối năm, đặc biệt khi các sàn thương mại điện tử liên tục triển khai chương trình khuyến mãi lớn trong các đợt siêu sales ngày đôi (9/9, 10/10, 11/11, 12/12). 

Sự gia tăng về nhu cầu mua sắm kéo theo lượng đơn hàng tăng vọt mở ra cơ hội phát triển kinh doanh cho các bưu cục. Đối với đối tác mới, đây là "thời điểm vàng" để tận dụng nguồn đơn dồi dào từ hệ thống, nhanh chóng làm quen với quy trình vận hành và từng bước gia tăng sản lượng. 

Tuy nhiên, "cơ hội lớn" luôn đi kèm thử thách vận hành. Khi sản lượng tăng nhanh, nhân sự giao nhận có thể thiếu, thời gian xử lý hàng bị rút ngắn, áp lực giao hàng tăng, chi phí nhân công có thể tăng theo nhu cầu thị trường. Do đó, chúng tôi thường khuyến nghị các đối tác chuẩn bị lực lượng nòng cốt, hiểu địa bàn trước mùa cao điểm, đồng thời xây dựng phương án nhân sự dự phòng.

Thông thường, chu kỳ sản lượng toàn ngành sẽ có xu hướng hạ nhiệt sau khoảng tháng 3 âm lịch. Do đó, việc tận dụng "làn sóng" cuối năm để cọ xát thực tế, thử nghiệm mô hình, tích lũy tệp khách hàng thân thiết và chuẩn hóa vận hành có ý nghĩa chiến lược vô cùng quan trọng.

Tôi thường không gọi đây là “mùa vàng” theo nghĩa cứ tham gia là sẽ có lợi nhuận. Gia nhập vào mùa cao điểm đòi hỏi bưu cục mới phải chuẩn bị cực kỳ kỹ lưỡng về hạ tầng, nhân lực và năng lực quản trị để đảm bảo duy trì chất lượng dịch vụ tốt nhất.

- BEST Express có những hỗ trợ gì cho bưu cục mới?

Anh Nguyễn Văn Quân: Khi một đối tác gia nhập hệ thống nhượng quyền BEST Express, chúng tôi luôn đưa ra bài toán hỗ trợ toàn diện về tài chính, nhân sự và vận hành nhằm tạo nền tảng giúp bưu cục sớm đạt điểm hòa vốn và tạo lợi nhuận. 

Trước hết, chúng tôi hỗ trợ đối tác tìm hiểu mô hình, đánh giá nhu cầu đầu tư và khảo sát thị trường tại khu vực dự kiến mở bưu cục. Các yếu tố như mật độ dân cư, nhu cầu giao nhận, tiềm năng sản lượng, khả năng kết nối tuyến vận chuyển và mạng lưới bưu cục lân cận được xem xét để xây dựng phương án phù hợp về mặt bằng, quy mô vận hành, nhân sự và chi phí đầu tư.

Bên cạnh đó, BEST Express có các chính sách hỗ trợ linh hoạt nhằm giảm áp lực tài chính trong giai đoạn đầu, như giảm phí nhượng quyền, chia nhỏ các đợt nộp ký quỹ vận hành, hỗ trợ tuyển dụng và đào tạo nhân sự, cũng như hỗ trợ chi phí vận hành trong ít nhất ba tháng đầu. 

Tôi cho rằng những chính sách này sẽ giúp đối tác chủ động hơn trong việc phân bổ nguồn vốn, chuẩn bị đội ngũ và tổ chức hoạt động trước khi bước vào giai đoạn tăng trưởng. Về dài hạn, mục tiêu không chỉ là giúp đối tác tận dụng cơ hội kinh doanh trong mùa cao điểm, mà còn tạo nền tảng để bưu cục vận hành hiệu quả và phát triển bền vững.

Ba điều nhà đầu tư nên chuẩn bị trước khi xuống tiền

- Nếu chỉ có thể đưa ra ba lời khuyên cho một người đang cân nhắc mở bưu cục, anh sẽ nói gì?

Anh Nguyễn Văn Quân: Tôi sẽ tập trung vào ba điểm.

Thứ nhất, hiểu rõ năng lực của chính mình, bạn mạnh về sales hay vận hành? Có khả năng quản lý đội nhóm không? Có sẵn quan hệ tại địa phương hay không? Đây là những yếu tố cần được đánh giá trước khi quyết định.

Thứ hai, khảo sát thị trường trước khi đầu tư, đừng lựa chọn địa bàn chỉ vì chi phí thấp, hãy tìm hiểu nguồn hàng, khách hàng tiềm năng, mật độ dân cư, hoạt động kinh doanh và đặc điểm giao thông. Những dữ liệu này quan trọng hơn rất nhiều so với việc chỉ nhìn vào giá thuê mặt bằng.

Thứ ba, chuẩn bị vốn lưu động và nhân sự, nhượng quyền không phải là một khoản đầu tư thụ động, người chủ vẫn cần trực tiếp phát triển khách hàng, quản lý đội ngũ, kiểm soát chi phí và liên tục tối ưu hoạt động. 300 triệu đồng có thể là điểm bắt đầu của hành trình khởi nghiệp. Còn việc biến nguồn vốn đó thành một bưu cục có sản lượng, có khách hàng và có khả năng vận hành hiệu quả mới là nền tảng để đi đường dài.

Từ cơ hội mùa cao điểm đến bài toán dài hạn, với dòng vốn 300 - 500 triệu đồng, nhượng quyền chuyển phát nhanh BEST Express được xem là một mô hình khởi nghiệp khá khả thi và bền vững nếu nhà đầu tư nhìn nhận đúng cơ hội, hiểu rõ thách thức và có sự chuẩn bị bài bản để đón "làn sóng" mua sắm cuối năm.

Nhưng theo chia sẻ của anh Nguyễn Văn Quân, để đi đường dài, nhà đầu tư cần nhiều hơn nguồn vốn ban đầu. Đó là dữ liệu thị trường, năng lực bán hàng, khả năng quản trị vận hành, đội ngũ nhân sự và một kế hoạch dòng tiền thận trọng. Đây cũng là cách tiếp cận thực tế hơn với bài toán khởi nghiệp logistics: không chỉ tính cách bước vào thị trường, mà phải chuẩn bị năng lực để vận hành hiệu quả và phát triển trong dài hạn.

Gia nhập thị trường Việt Nam từ năm 2019, BEST Express trực thuộc BEST Express Vi‏ệt Nam đã đạt độ phủ 100% toàn quốc với 40 trung tâm phân loại hàng hoá trải dài khắp cả nước có tổng diện tích hơn 100.000m2. Hiện toàn hệ thống BEST Express có khả năng xử lý 2,2 triệu đơn hàng mỗi ngày và là đối tác chính thức của 03 nền tảng thương mại điện tử lớn.‏‏