Tập đoàn Lockheed Martin vừa công bố mẫu phương tiện lướt siêu vượt âm thế hệ mới (Next Generation Glide Body - NXGB), được thiết kế ngay từ đầu theo định hướng sản xuất với chi phí thấp và có thể mở rộng quy mô lớn. Theo Lockheed Martin, đây là loại vũ khí có tầm bắn và tốc độ vượt trội so với các thiết kế siêu vượt âm hiện nay của Mỹ, đồng thời có giá thành sản xuất trên mỗi đơn vị thấp hơn đáng kể.
Phương tiện lướt siêu vượt âm là phần đầu đạn không sử dụng động cơ của hệ thống vũ khí siêu vượt âm. Sau khi được tên lửa đẩy đưa lên độ cao và vận tốc rất lớn, phương tiện này sẽ lướt trong tầng khí quyển trên với tốc độ vượt Mach 5 (trên 6.100 km/h), đồng thời có khả năng cơ động liên tục trên đường bay. Chính sự kết hợp giữa tốc độ cực cao, độ cao hoạt động và khả năng đổi hướng khiến phương tiện lướt siêu vượt âm trở thành mục tiêu đặc biệt khó đánh chặn đối với các hệ thống phòng không và phòng thủ tên lửa hiện nay.
Mỹ trình làng phương tiện lướt siêu vượt âm NXGB với triết lý thiết kế mới, ưu tiên sản xuất quy mô lớn, giảm chi phí và nâng cao khả năng tác chiến. Ảnh: Lockheed Martin
Theo Lockheed Martin, điểm khác biệt lớn nhất của NXGB nằm ở triết lý thiết kế. Trước đây, các chương trình phát triển vũ khí siêu vượt âm của Mỹ như Long-Range Hypersonic Weapon (LRHW) của Lục quân hay Conventional Prompt Strike (CPS) của Hải quân, đều sử dụng mẫu Common Hypersonic Glide Body (C-HGB) do tập đoàn Dynetics và Phòng thí nghiệm Quốc gia Sandia phát triển chủ yếu ưu tiên đạt các chỉ tiêu về tính năng siêu vượt âm, trong khi chi phí và khả năng sản xuất hàng loạt chỉ được xem là yếu tố thứ cấp.
Ngược lại, NXGB được phát triển theo hướng lấy yêu cầu sản xuất làm nền tảng, sau đó mới tối ưu thiết kế khí động học và vật liệu. Lockheed Martin gọi đây là phương pháp thiết kế ưu tiên khả năng sản xuất. Theo tập đoàn quốc phòng Mỹ, cách tiếp cận này giúp NXGB đạt tầm bắn và tốc độ cao hơn các thiết kế hiện có, đồng thời giảm đáng kể chi phí sản xuất trên mỗi sản phẩm.
Chương trình hiện đã hoàn thành đánh giá thiết kế sơ bộ nhằm xác nhận thiết kế đáp ứng các yêu cầu về tính năng, khả năng sản xuất và chi phí trước khi bước sang các giai đoạn phát triển tốn kém hơn. Sau khi hoàn tất thiết kế sơ bộ, NXGB sẽ bước vào giai đoạn thử nghiệm bay dự kiến diễn ra trong năm 2027 nhằm kiểm chứng các thông số kỹ thuật đã được tính toán và mô phỏng trong điều kiện thực tế. Nếu thành công, đây sẽ được xem là tiến độ phát triển khá nhanh đối với một chương trình vũ khí siêu vượt âm, phản ánh chiến lược tận dụng tối đa các công nghệ đã được kiểm chứng thay vì phát triển mới toàn bộ các phân hệ.
Một điểm đáng chú ý khác của NXGB là khả năng triển khai trên nhiều nền tảng và trong nhiều môi trường tác chiến khác nhau. Lockheed Martin cho biết, hệ thống có thể tích hợp với nhiều phương tiện phóng thuộc các quân, binh chủng khác nhau, bao gồm bệ phóng mặt đất, tàu mặt nước, tàu ngầm và máy bay, dù chưa công bố cụ thể các nền tảng sẽ được lựa chọn.
Khả năng triển khai đa nền tảng được đánh giá có ý nghĩa quan trọng về mặt tác chiến, bởi đối phương sẽ khó vô hiệu hóa toàn bộ năng lực tấn công chỉ bằng cách tập trung vào một loại phương tiện mang phóng. Đồng thời, chỉ huy có thể linh hoạt lựa chọn phương án triển khai phù hợp nhất với từng nhiệm vụ cụ thể.
Bên cạnh việc phát triển thiết kế, Lockheed Martin cũng cho biết đã đầu tư đáng kể vào hệ thống cơ sở sản xuất chuyên dụng và mạng lưới chuỗi cung ứng dành riêng cho chương trình NXGB nhằm bảo đảm khả năng mở rộng sản xuất trong thời gian ngắn.