Kinh tế toàn cầu tái cấu trúc, cơ hội và thách thức đan xen
Chiều 28/10, tại TP. Hồ Chí Minh, phiên tham luận và đối thoại chuyên sâu với chủ đề “Khung hợp tác trong kỷ nguyên mới” diễn ra trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế mùa thu 2026. Phiên làm việc tập trung trao đổi về những chuyển dịch của kinh tế thế giới, tác động đối với các nước đang phát triển và giải pháp tăng cường hợp tác để hình thành động lực tăng trưởng mới.
Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng.
Phát biểu tại sự kiện, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh những thông điệp được Thủ tướng Chính phủ trình bày trong buổi sáng đã xác lập tầm nhìn chiến lược và định hướng xuyên suốt cho các thảo luận. Thông qua phiên toàn thể và phiên đối thoại với Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF), Thủ tướng khẳng định quyết tâm kết nối các cực tăng trưởng mới trên tinh thần bản lĩnh, chủ động và khát vọng vươn mình của Việt Nam trong kỷ nguyên mới.
Phó Thủ tướng nhận định kinh tế thế giới đang trải qua giai đoạn tái cấu trúc sâu sắc, chịu tác động đan xen của xung đột địa chính trị, sự bứt phá của công nghệ và làn sóng chuyển đổi kép. Các cực tăng trưởng dịch chuyển mạnh về châu Á, châu Phi và Mỹ Latinh; chuỗi giá trị và chuỗi cung ứng được tái cấu trúc theo hướng đa dạng hóa, khu vực hóa, tăng khả năng chống chịu trước biến động.
Trong bối cảnh đó, tiêu chí lựa chọn điểm đến đầu tư đã thay đổi. Bên cạnh chi phí, nhà đầu tư ngày càng quan tâm đến mức độ an toàn, tính linh hoạt và khả năng xây dựng liên kết chiến lược dài hạn. Đột phá công nghệ, sự phát triển nhanh của trí tuệ nhân tạo, tự động hóa và các tiêu chuẩn ESG cũng dần trở thành điều kiện quan trọng để tham gia chuỗi giá trị toàn cầu, làm thay đổi lợi thế cạnh tranh giữa các quốc gia.
Phó Thủ tướng gợi mở ba xu hướng cần làm rõ. Thứ nhất, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh đang đan xen, định hình lại phương thức sản xuất, tiêu chuẩn thị trường và lợi thế cạnh tranh. Thứ hai, các cực tăng trưởng dịch chuyển về châu Á, châu Phi và Mỹ Latinh, mở rộng không gian thị trường, sản xuất, đổi mới sáng tạo và hợp tác Nam - Nam. Thứ ba, chuỗi cung ứng được tái cấu trúc theo hướng đa dạng hóa, bảo đảm đồng thời hiệu quả và an toàn.
Những xu hướng này mở ra cơ hội để các nước đang phát triển, trong đó có Việt Nam, tiếp cận nguồn vốn, công nghệ và thị trường mới, đồng thời đặt ra sức ép nâng cao năng lực hấp thụ công nghệ, chất lượng nhân lực và khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn mới. Cơ hội chỉ có thể chuyển hóa thành tăng trưởng khi mỗi quốc gia đủ năng lực nắm bắt.
Nâng cao năng lực nội tại, chủ động định vị trong chuỗi giá trị
Trước những chuyển dịch của kinh tế toàn cầu, Phó Thủ tướng cho rằng các quốc gia cần chủ động định vị và nâng cao năng lực nội tại trong mạng lưới sản xuất toàn cầu, thay vì chỉ thích ứng thụ động.
Đại biểu trong nước và quốc tế tham dự sự kiện.
Đối với Việt Nam, yêu cầu đặt ra không dừng ở việc kết nối và tham gia những chuỗi giá trị đã có hoặc đang hình thành. Quan trọng hơn, Việt Nam cần tạo dựng môi trường, cơ chế và năng lực để cùng các đối tác quốc tế tham gia sâu hơn, trực tiếp hơn vào quá trình sáng tạo và kiến tạo giá trị trong các chuỗi giá trị mới.
Để chuyển cơ hội thành tăng trưởng và thịnh vượng, Phó Thủ tướng gợi mở bốn hướng hành động: xây dựng năng lực nội sinh về nhân lực, công nghệ và quản trị; hoàn thiện thể chế theo hướng ổn định, minh bạch, có khả năng dự báo và tạo không gian thử nghiệm cho những mô hình mới; tăng cường kết nối, hợp tác đa phương, khu vực và Nam – Nam; huy động hiệu quả vốn, tài chính xanh và công nghệ, gắn với liên kết doanh nghiệp trong nước và nâng cấp chuỗi giá trị.
TP. Hồ Chí Minh, với vị thế là đô thị đầu tàu kinh tế và trung tâm đổi mới sáng tạo của Việt Nam, có cơ hội kết nối và chuyển hóa nguồn lực thành những khuôn khổ hợp tác, đổi mới và giá trị mới. Thành phố hướng tới trở thành một cực tăng trưởng uy tín, có trách nhiệm và sẵn sàng hội nhập cùng các đối tác quốc tế.
Theo Phó Thủ tướng, để hiện thực hóa mục tiêu này, TP. Hồ Chí Minh và Việt Nam cần xây dựng những định hướng hợp tác sâu sắc, thực chất với các quốc gia và tổ chức quốc tế. Đây cũng là trọng tâm của phiên làm việc buổi chiều, hướng đến xác định cơ hội, nhu cầu và giải pháp hợp tác trong bối cảnh kinh tế toàn cầu tái cấu trúc.
Chuyển tầm nhìn thành khuôn khổ hợp tác cụ thể
Phó Thủ tướng nhấn mạnh đối thoại cần hướng đến hành động, chuyển hóa tầm nhìn thành cam kết, khuôn khổ chính sách và dự án hợp tác cụ thể.
Phiên làm việc buổi chiều gắn với bốn trụ cột của Diễn đàn, gồm vai trò của siêu đô thị; công nghệ đột phá và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo; các mô hình hợp tác trong kỷ nguyên mới; vai trò của khu vực tư nhân.
Thông qua các phiên tham luận và đối thoại, chuyên gia, đại diện tổ chức quốc tế, doanh nghiệp và các quốc gia trao đổi về xu hướng kinh tế thế giới, thị trường tài chính, hạ tầng thông minh, trí tuệ nhân tạo, không gian mạng, khung quản trị và hành lang kinh tế cho các cực tăng trưởng mới. Nội dung thảo luận hướng đến chính sách, giải pháp và sáng kiến nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh, thúc đẩy hợp tác và điều phối hiệu quả nguồn lực quốc tế.
Phó Thủ tướng đề nghị các bên tập trung làm rõ ba vấn đề: những xu hướng đang định hình lại dòng vốn, công nghệ và chuỗi cung ứng; tác động của các xu hướng này đối với các nước đang phát triển, cùng những cơ hội và rủi ro cần nhận diện; hành động cần thiết của các quốc gia và đối tác để chuyển cơ hội thành tăng trưởng, thịnh vượng.
Phó Thủ tướng bày tỏ tin tưởng phiên đối thoại chính sách sẽ diễn ra cởi mở, thực chất, giúp các bên hiểu rõ hơn nhu cầu, lợi thế, thách thức và nguồn lực của nhau, từ đó tìm kiếm những điểm giao thoa để hình thành hợp tác.
"Như thông điệp của Thủ tướng Chính phủ được nhắc lại tại Diễn đàn, hội tụ không có nghĩa là xóa bỏ khác biệt, mà là tìm ra những lợi ích có thể chia sẻ, những năng lực có thể bổ trợ và những không gian có thể cùng kiến tạo. Đây là cơ sở để thúc đẩy hợp tác thực chất, tạo động lực phát triển mới trong bối cảnh kinh tế toàn cầu chuyển dịch sâu sắc", Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh.